Orcajo
| Orcajo | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aragoiko udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Alkatea | Pedro Luis Aparicio Ramiro | ||||||||||
| Izen ofiziala | Orcajo | ||||||||||
| Posta kodea | 50366 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 50195 | ||||||||||
| Herriburua | Orcajo | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°06′32″N 1°29′22″W / 41.108888888889°N 1.4894444444444°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 28,447724 km² | ||||||||||
| Altitudea | 770 m | ||||||||||
| Mugakideak | Balconchán, Used, Cubel, Atea, Manchones eta Daroca | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 65 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 2 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | Z | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | gaztelania | ||||||||||
Orcajo (aragoieraz Forcallo) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 65 biztanle zituen 28,4 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Balconchán, Used, Cubel, Atea, Manchones eta Daroca.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 41 gizon, 24 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 23,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,2 —probintzian % 19—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 4 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 50)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Ameriketako Estatu Batuak, Brasil dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 87 etxebizitza zeuden: 26 (% 29,9) nagusiak eta 61 (% 70,1) ez-nagusiak.[4]
Etxebizitza multzoa
Zaragozako mapa
Guztira 26 etxegune zeuden, eta horietatik 9 (% 34,6) pertsona bakarrekoak ziren.[5]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 58 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 36,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 12,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,6.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 29,8 zen 2021ean eta % 36,2 2024an; beraz, 6,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 12,3 izatetik % 8,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 38,1 ziren, eta gizonen artean % 35,1; 3,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 4,8 eta gizonen % 10,8 ziren.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 21 | % 36,2 | 13 | % 35,1 | 8 | % 38,1 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 7 | % 12,1 | 6 | % 16,2 | 1 | % 4,8 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 25 | % 43,1 | 14 | % 37,8 | 11 | % 52,4 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 5 | % 8,6 | 4 | % 10,8 | 1 | % 4,8 |
| Guztira | 58 | % 100,0 | 37 | % 100,0 | 21 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 29,8 | % 12,3 | % 45,6 | % 12,3 | 57 |
| 2022 | % 36,8 | % 12,3 | % 42,1 | % 8,8 | 57 |
| 2023 | % 37,9 | % 12,1 | % 41,4 | % 8,6 | 58 |
| 2024 | % 36,2 | % 12,1 | % 43,1 | % 8,6 | 58 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.535 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 31.911 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.650 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 20.995 euro-koa izan zen pertsonako.
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Orcajo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 28 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,3; gainerako % 51,7 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 45,9 zen eta emakumezkoena % 52,4; langabezia-tasa, aldiz, % 11,8 eta % 9,1 zen, hurrenez hurren.[9]
Okupatuen kopurua 27 zen 2023ean, 2021eko 22etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 40,7 osatzen dute, eta gizonek % 59,3.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 25 | % 43,1 | 15 | % 40,5 | 10 | % 47,6 |
| Langabeak | 3 | % 5,2 | 2 | % 5,4 | 1 | % 4,8 |
| Inaktiboak | 30 | % 51,7 | 20 | % 54,1 | 10 | % 47,6 |
| Guztira | 58 | % 100,0 | 37 | % 100,0 | 21 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 81,5), industria (% 14,8) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 3,7).[10]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 44,4; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 37,0), eta oinarrizko okupazioak % 11,1.[11] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 56,3), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 54,5).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 10 | % 37,0 | 4 | % 25,0 | 6 | % 54,5 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 12 | % 44,4 | 9 | % 56,3 | 3 | % 27,3 |
| Oinarrizko okupazioak | 3 | % 11,1 | 1 | % 6,3 | 2 | % 18,2 |
| Ez dago jasota | 2 | % 7,4 | 2 | % 12,5 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 27 | % 100,0 | 16 | % 100,0 | 11 | % 100,0 |
Okupatuen % 74,1 besteren konturako langileak dira, eta % 25,9 norberaren konturakoak.[12]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 7 | % 25,9 | 4 | % 25,0 | 3 | % 27,3 |
| Besteren kontura | 20 | % 74,1 | 12 | % 75,0 | 8 | % 72,7 |
| Guztira | 27 | % 100,0 | 16 | % 100,0 | 11 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 917 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Udalerriaren azalera 28,4 km² denez, NAE lurraldearen % 32,2 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 78,4 lur goldagarria (719 ha, 13 ustiategitan), % 16,6 larre iraunkorrak (152 ha, 2 ustiategitan), % 5 arbolak (45,9 ha, 14 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,02 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 25 gidari zeuden erroldatuta: 19 gizon (% 76) eta 6 emakume (% 24)[15]. Biztanleen % 38,5 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 77 ibilgailuk osatzen zuten: 56 turismo, 10 furgoneta, 4 motozikleta, 3 kamioi eta 1 ziklomotor[15]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 862 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (443) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 12,9 urtekoa zen; turismoen % 5,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,3k 25 urte baino gehiago[15]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 60,5 diesel zen eta % 39,5 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 30,3k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q937253.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

