Edukira joan

Bureta (Zaragoza)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bureta
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Zaragozako probintzia
AlkateaJesús Domingo Borobia Martínez
Izen ofizialaBureta
Posta kodea50547
INEk ezarritako kodea50061
HerriburuaBureta
Geografia
Koordenatuak41°48′58″N 1°29′18″W / 41.8162°N 1.4883°W / 41.8162; -1.4883
Mapa
Azalera11,913562 km²
Altitudea410 m
MugakideakAlberite de San Juan, Ainzón, Albeta eta Fuendejalón
Demografia
Biztanleria210 (2025)
alt_left 100 (%48,1) (%51,9) 108 alt_right
Dentsitatea18 bizt/km²
MatrikulaZ
Hizkuntza ofizialagaztelania

Bureta Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 210 biztanle zituen 11,9 km²-ko azaleran. Campo de Borja eskualdean dago.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alberite de San Juan, Ainzón, Albeta eta Fuendejalón.

Mapa
Bureta eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea200220240260280300320200020052010201520202025BuretaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 108 gizon, 100 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.93
 
90-94
 
5.00
1.85
 
85-89
 
3.00
8.33
 
80-84
 
10.00
8.33
 
75-79
 
9.00
12.04
 
70-74
 
9.00
3.70
 
65-69
 
11.00
10.19
 
60-64
 
6.00
4.63
 
55-59
 
4.00
5.56
 
50-54
 
5.00
11.11
 
45-49
 
8.00
3.70
 
40-44
 
11.00
4.63
 
35-39
 
0.00
5.56
 
30-34
 
4.00
6.48
 
25-29
 
3.00
3.70
 
20-24
 
2.00
1.85
 
15-19
 
2.00
0.93
 
10-14
 
3.00
3.70
 
5-9
 
1.00
2.78
 
0-4
 
4.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 47,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 3,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 9,6 —probintzian % 19—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zaragozako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 47,1Probintzia berean · % 38,5Erkidegoan · % 1Beste erkidegoa · % 3,8Estatutik kanpo · % 9,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 20 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 60)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Aljeria, Nikaragua, Peru dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Afri
Amerika · % 40Afrika · % 60
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
11
Aljeria
0
2
Nikaragua
2
1
Peru
1
1
Txile
1
1
Mali
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 191 etxebizitza zeuden: 95 (% 49,7) nagusiak eta 96 (% 50,3) ez-nagusiak.[4]

191etxebizitza
95etxegune

Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa

95
96
Etxebizitza nagusia (95)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (96)

Guztira 95 etxegune zeuden, eta horietatik 42 (% 44,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 142
2 pertsona21
3 pertsona15
4 pertsona11
5 edo gehiago6

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 194 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,6.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 21,2 zen 2021ean eta % 21,6 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 19,2 izatetik % 18,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 23,7 ziren, eta gizonen artean % 19,8; 3,9 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 23,7 eta gizonen % 13,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

194biztanle 15 urte edo +, 2024
% 21,6goi-mailako ikasketak+0,4 puntu 2021etik mapa
% 18,6lehen hezkuntza edo gutxiago−0,6 puntu 2021etik mapa
% 18,6
% 43,3
% 16,5
% 21,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 18,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 43,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,5Goi-mailako ikasketak · % 21,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zaragozako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Bureta, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak42% 21,620% 19,822% 23,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa32% 16,519% 18,813% 14,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)84% 43,348% 47,536% 38,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago36% 18,614% 13,922% 23,7
Guztira194% 100,0101% 100,093% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Bureta, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 21,2% 17,1% 42,5% 19,2193
2022% 21,4% 16,3% 42,3% 19,9196
2023% 22,0% 16,0% 42,0% 20,0200
2024% 21,6% 16,5% 43,3% 18,6194
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.555 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 29.107 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.650 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 15.637 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 47[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 38,7), beste diru-sarrerak (% 10), langabezia-prestazioak (% 0,9), beste prestazioak (% 3,3).

47%
39%
10%
Soldata · % 47Pentsioak · % 38,7Langabezia · % 0,9Beste prestazioak · % 3,3Beste sarrerak · % 10
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 26,7 da, probintziakoaren (29; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,5; Zaragozako mapa) parean eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Bureta udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 85 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 43,8; gainerako % 56,2 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 40,6 zen eta emakumezkoena % 47,3; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 6,8 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 85 zen 2023ean, 2021eko 82etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 52,9 osatzen dute, eta gizonek % 47,1.

85okupatu, 2023+% 3,7 2021etik
% 52,9emakumeak okupatuen artean
% 43,8jarduera-tasa, 2024
% 3,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 42,3
% 56,2
Okupatuak · % 42,3Langabeak · % 1,5Inaktiboak · % 56,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Bureta, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak82% 42,341% 40,641% 44,1
Langabeak3% 1,50% 0,03% 3,2
Inaktiboak109% 56,260% 59,449% 52,7
Guztira194% 100,0101% 100,093% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 47,1), industria (% 35,3), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 16,5) eta eraikuntza (% 1,2).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zaragozako mapa
% 16,5
% 35,3
% 47,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 16,5Industria · % 35,3Eraikuntza · % 1,2Zerbitzuak · % 47,1

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 52,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,2), eta oinarrizko okupazioak % 17,6.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 55,0 eta emakumeen % 51,1).

% 21,2
% 52,9
% 17,6
% 8,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 52,9Oinarrizko okupazioak · % 17,6Ez dago jasota · % 8,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Bureta, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak18% 21,25% 12,513% 28,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak45% 52,922% 55,023% 51,1
Oinarrizko okupazioak15% 17,68% 20,07% 15,6
Ez dago jasota7% 8,25% 12,52% 4,4
Guztira85% 100,040% 100,045% 100,0

Okupatuen % 69,4 besteren konturako langileak dira, eta % 30,6 norberaren konturakoak.[13]

% 30,6
% 69,4
Norberaren kontura · % 30,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 69,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Bureta, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura26% 30,613% 32,513% 28,9
Besteren kontura59% 69,427% 67,532% 71,1
Guztira85% 100,040% 100,045% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.243 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Kopuru hori udalerriaren azalera (11,9 km²) baino handiagoa da, udalerrian kokatutako ustiategien lurrak beste udalerri batzuetan ere badaudelako[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 60,8 lur goldagarria (756 ha, 34 ustiategitan), % 33,9 arbolak (421 ha, 41 ustiategitan), % 5,3 larre iraunkorrak (65,8 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,2 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria, lur-erabileraren arabera
61%
34%
Lur goldagarria · 756 ha (% 60,8)Larre iraunkorrak · 65,8 ha (% 5,3)Arbolak · 421 ha (% 33,9)Baratzeak · 0,2 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 139 gidari zeuden erroldatuta: 89 gizon (% 64) eta 50 emakume (% 36)[16]. Biztanleen % 66,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 210 ibilgailuk osatzen zuten: 133 turismo, 24 ziklomotor, 23 furgoneta, 14 kamioi eta 8 motozikleta[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 639 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (443) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,8 urtekoa zen; turismoen % 6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 23,3k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 52,7 diesel zen eta % 46,9 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,5k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
31%
43%
0 etiketa · 2 (% 1)ECO · 1 (% 0,5)C etiketa · 50 (% 24,2)B etiketa · 64 (% 30,9)Etiketarik gabe · 90 (% 43,5)
Turismoak, adinaren arabera
13%
21%
37%
23%
< 4 urte · 8 (% 6)4–8 urte · 17 (% 12,8)8–15 urte · 28 (% 21,1)15–25 urte · 49 (% 36,8)≥ 25 urte · 31 (% 23,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Sorrera eta toponimoaren esan-nahia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bureta Erdi Aroko testuren batzuetan Burueta forman agertzen da, eta ziurrenez buru euskal hitzetik dator , -eta pluralezko atzizkiaz batera. Buru-k toponimian "muino" edo "mendi txiki" adierazten du.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1770009.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bureta_(Zaragoza)&oldid=11789959"(e)tik eskuratuta