Edukira joan

Gelsa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Gelsa
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Zaragozako probintzia
AlkateaJosé Miguel Almorín Roche
Izen ofizialaGelsa
Posta kodea50786
INEk ezarritako kodea50119
HerriburuaGelsa
Geografia
Koordenatuak41°24′26″N 0°27′37″W / 41.4072°N 0.4603°W / 41.4072; -0.4603
Mapa
Azalera72,035294 km²
Altitudea147 m
MugakideakSástago, Velilla de Ebro, Quinto eta Pina de Ebro
Demografia
Biztanleria996 (2025)
alt_left 461 (%46,2) (%53,8) 537 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²
MatrikulaZ
gelsa.es

Gelsa (aragoieraz Exelsa) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 996 biztanle zituen 72 km²-ko azaleran. Ribera Baja del Ebro eskualdean dago.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Sástago, Velilla de Ebro, Quinto eta Pina de Ebro.

Mapa
Gelsa eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea950100010501100115012001250200020052010201520202025GelsaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 537 gizon, 461 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.37
 
95-99
 
0.87
1.30
 
90-94
 
2.60
2.79
 
85-89
 
5.42
4.10
 
80-84
 
4.12
4.84
 
75-79
 
3.69
6.52
 
70-74
 
6.94
9.68
 
65-69
 
10.63
8.19
 
60-64
 
7.59
10.61
 
55-59
 
9.33
6.52
 
50-54
 
6.94
6.70
 
45-49
 
4.99
4.84
 
40-44
 
5.42
6.52
 
35-39
 
4.77
4.84
 
30-34
 
5.21
2.98
 
25-29
 
3.47
4.84
 
20-24
 
4.77
5.21
 
15-19
 
3.90
4.10
 
10-14
 
4.56
2.42
 
5-9
 
3.04
2.61
 
0-4
 
1.74
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 41,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,1 —probintzian % 19—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zaragozako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 41,7Probintzia berean · % 37,2Erkidegoan · % 2,1Beste erkidegoa · % 8,9Estatutik kanpo · % 10,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 101 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 48,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Nikaragua, Venezuela dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Afri
Amerika · % 39,6Europa · % 7,9Afrika · % 48,5Asia · % 4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
29
Maroko
20
3
Nikaragua
10
4
Venezuela
3
1
Honduras
4
3
Argentina
1
0
Errumania
4
1
Kolonbia
2
2
Txina
1
1
Dominikar Errepublika
1
1
Ekuador
1
1
Herbehereak
1
1
Bulgaria
0
0
Frantzia
1
0
Mexiko
1
1
Peru
0
0
Txile
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 729 etxebizitza zeuden: 437 (% 59,9) nagusiak eta 292 (% 40,1) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 80 (% 11,0) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 151 (% 20,7) hutsik zeuden.[5]

729etxebizitza
437etxegune
151hutsik (% 20,7)

Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa

437
292
Etxebizitza nagusia (437)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (292)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Zaragozako mapa

498
80
151
Okupatuak (498)Noizbehinkakoak (80)Hutsik (151)

Guztira 437 etxegune zeuden, eta horietatik 153 (% 35,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1153
2 pertsona118
3 pertsona81
4 pertsona59
5 edo gehiago26

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 894 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 41,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,2.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 19,1 zen 2021ean eta % 21,6 2024an; beraz, 2,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 20,7 izatetik % 16,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 27,1 ziren, eta gizonen artean % 16,9; 10,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 20,5 eta gizonen % 12,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

894biztanle 15 urte edo +, 2024
% 21,6goi-mailako ikasketak+2,5 puntu 2021etik mapa
% 16,2lehen hezkuntza edo gutxiago−4,5 puntu 2021etik mapa
% 7,7ikasten ari dira, 2024
% 16,2
% 41,7
% 20,5
% 21,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 16,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 41,7Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,5Goi-mailako ikasketak · % 21,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zaragozako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 68,4 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 31,6 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 4 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 39,3 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 60,7. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,3 ziren.[7]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,3
Lehen hezkuntza
% 14,9
DBH eta antzekoak
% 41,7
Batxilergoa
% 8,1
Erdi-mailako LH
% 12,4
Goi-mailako LH
% 6,8
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 6,8
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 4,5
Masterrak eta espezialitateak
% 3,0
Doktoretzak
% 0,4
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Gelsa, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak193% 21,681% 16,9112% 27,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa183% 20,5111% 23,172% 17,4
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)373% 41,7228% 47,5145% 35,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago145% 16,260% 12,585% 20,5
Guztira894% 100,0480% 100,0414% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Gelsa, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 19,1% 18,4% 41,7% 20,7916
2022% 20,3% 18,4% 42,3% 19,0906
2023% 20,8% 18,9% 41,6% 18,6903
2024% 21,6% 20,5% 41,7% 16,2894

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,7 ikasten ari zen (69 pertsona).[8] Ikasten ari zirenetatik, % 59,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 21,7 batxilergoan, % 13,0 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 5,8 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 63,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 56,4; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 10,3 eta emakumeen % 16,7. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 90,7 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 31,7 eta 25–29 urtekoen % 23,5; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,2 baino ez.[9] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 35,3 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 29,2.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 90,7
20–24 urte
% 31,7
25–29 urte
% 23,5
30–34 urte
% 5,9
35–39 urte
% 8,2
40–44 urte
% 0,0
45–49 urte
% 0,0
50–54 urte
% 0,0
55 urte edo +
% 0,4
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,0
Goi-mailako ikasketak
% 59,4
Erdi-mailako LH
% 13,0
Batxilergoa
% 21,7
DBH eta antzekoak
% 5,8
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 91,1 estatuan jaio zen, eta % 8,9 atzerrian.[7] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 5,7 eta % 11,4, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 27,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,8; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 24,4 eta % 26,7, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 17,8
Goi-mailakoak
% 5,7
% 22,9
Batx. / erdi LH
% 25,7
% 46,7
DBH
% 57,1
% 12,6
Lehen H. edo gutx.
% 11,4
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 27,4
Goi-mailakoak
% 24,4
% 16,5
Batx. / erdi LH
% 24,4
% 36,3
DBH
% 24,4
% 19,8
Lehen H. edo gutx.
% 26,7
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 8,4 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 1,3.[8] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 58,8 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 100,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.824 euro-koa zen[10], eta etxegune bakoitzeko 36.622 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.551 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 22.050 euro zen. Errenta gordina 19.335 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 51,5[11]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,2), beste diru-sarrerak (% 17,6), langabezia-prestazioak (% 0,8), beste prestazioak (% 2,8).

52%
27%
18%
Soldata · % 51,5Pentsioak · % 27,2Langabezia · % 0,8Beste prestazioak · % 2,8Beste sarrerak · % 17,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[12][oh 1]. Udalerrian indizea 27,4 da, probintziakoaren (28,9; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,4; Zaragozako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Gelsa udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 468 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,6; gainerako % 47,4 inaktibo zeuden (erretiratuak % 56,3, beste inaktiboak % 32,8 eta ikasleak % 10,9).[13] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,3 zen eta emakumezkoena % 50,7; langabezia-tasa, aldiz, % 2,7 eta % 11,5 zen, hurrenez hurren.[13]

Okupatuen kopurua 429 zen 2023ean, 2021eko 417etik gora.[14] Emakumeek okupatuen % 42,0 osatzen dute, eta gizonek % 58,0.

429okupatu, 2023+% 2,9 2021etik
% 42,0emakumeak okupatuen artean
% 52,6jarduera-tasa, 2024
% 6,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 49,2
% 26,7
% 15,5
Okupatuak · % 49,2Langabeak · % 3,5Ikasleak · % 5,2Erretiratuak · % 26,7Beste inaktiboak · % 15,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Gelsa, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak437% 49,2252% 52,8185% 44,9
Langabeak31% 3,57% 1,524% 5,8
Inaktiboak421% 47,4218% 45,7203% 49,3
Guztira889% 100,0477% 100,0412% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 48,7), industria (% 25,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 20,3) eta eraikuntza (% 5,1).[14] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 24,7), ondoren nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 20,3) eta merkataritza (% 12,8) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zaragozako mapa
% 20,3
% 25,9
% 48,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 20,3Industria · % 25,9Eraikuntza · % 5,1Zerbitzuak · % 48,7
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 24,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 20,3
Merkataritza
% 12,8
Ostalaritza
% 6,1
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 5,6
Administrazio publikoa
% 5,4
Eraikuntza
% 5,1
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 4,2
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,0
Hezkuntza
% 3,0
Jarduera profesionalak
% 1,9
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,6
Beste zerbitzu batzuk
% 1,4
Informazioa eta komunikazioak
% 1,4
Etxeetako jarduerak
% 0,9
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,7
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,2
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Higiezinen jarduerak
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,2
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 61,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 20,3), eta oinarrizko okupazioak % 11,0.[15] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 67,1 eta emakumeen % 54,4).

% 20,3
% 61,8
% 11,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 20,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 61,8Oinarrizko okupazioak · % 11,0Ez dago jasota · % 7,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Gelsa, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak87% 20,337% 14,950% 27,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak265% 61,8167% 67,198% 54,4
Oinarrizko okupazioak47% 11,025% 10,022% 12,2
Ez dago jasota30% 7,020% 8,010% 5,6
Guztira429% 100,0249% 100,0180% 100,0

Okupatuen % 69,0 besteren konturako langileak dira, eta % 31,0 norberaren konturakoak.[16]

% 26,1
% 60,6
% 8,4
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,9Norberaren kontura, langilerik gabe · % 26,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 60,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 8,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Gelsa, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura133% 31,079% 31,754% 30,0
Besteren kontura296% 69,0170% 68,3126% 70,0
Guztira429% 100,0249% 100,0180% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 91,6 estatuan jaio zen, eta % 8,4 atzerrian.[13] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 52,7 okupatuak dira, % 38,1 erretiratuak, % 5,3 ikasleak eta % 2,1 bestelako inaktiboak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 62,1 okupatuak dira, % 24,1 bestelako inaktiboak, % 10,3 erretiratuak eta % 3,4 langabeak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 43,8 okupatuak dira, % 28,6 bestelako inaktiboak, % 17,8 erretiratuak, % 5,0 ikasleak eta % 4,8 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,8 bestelako inaktiboak dira, % 32,6 okupatuak, % 10,9 langabeak, % 6,5 ikasleak eta % 2,2 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 52,7
Okupatuak
% 62,1
% 1,8
Langabeak
% 3,4
% 5,3
Ikasleak
% 0,0
% 38,1
Erretiratuak
% 10,3
% 2,1
Beste inakt.
% 24,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 43,8
Okupatuak
% 32,6
% 4,8
Langabeak
% 10,9
% 5,0
Ikasleak
% 6,5
% 17,8
Erretiratuak
% 2,2
% 28,6
Beste inakt.
% 47,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 92,3 estatuan jaio zen, eta % 7,7 atzerrian.[15] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 69,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 14,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,2 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 38,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 33,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 16,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 54,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 30,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 40,0 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 14,7
Goi eta erdi maila
% 16,7
% 69,3
Langile kualifikatuak
% 38,9
% 8,2
Oinarrizko okup.
% 33,3
% 7,8
Ez dago jasota
% 11,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 30,3
Goi eta erdi maila
% 0,0
% 54,5
Langile kualifikatuak
% 53,3
% 9,7
Oinarrizko okup.
% 40,0
% 5,5
Ez dago jasota
% 6,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[17] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 40,7 industrian ari dira, % 27,3 zerbitzuetan, % 24,2 nekazaritzan eta % 7,8 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 zerbitzuetan ari dira, % 16,7 nekazaritzan, % 11,1 industrian eta % 5,6 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 75,2 zerbitzuetan ari dira, % 14,5 nekazaritzan eta % 8,5 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 zerbitzuetan ari dira, % 26,7 nekazaritzan eta % 6,7 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 24,2
Nekazaritza
% 16,7
% 40,7
Industria
% 11,1
% 7,8
Eraikuntza
% 5,6
% 27,3
Zerbitzuak
% 66,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 14,5
Nekazaritza
% 26,7
% 8,5
Industria
% 6,7
% 1,8
Eraikuntza
% 0,0
% 75,2
Zerbitzuak
% 66,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 114 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 5.149 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[18][oh 2]. Udalerriaren azalera 72 km² denez, NAE lurraldearen % 71,5 da[19]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 93,7 lur goldagarria (4.823 ha, 112 ustiategitan), % 4,4 larre iraunkorrak (229 ha, 10 ustiategitan), % 1,9 arbolak (96,5 ha, 13 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,16 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
71%
29%
NAE · 5.149 ha (% 71,5)Gainerako azalera · 2.055 ha (% 28,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
94%
Lur goldagarria · 4.823 ha (% 93,7)Larre iraunkorrak · 229 ha (% 4,4)Arbolak · 96,5 ha (% 1,9)Baratzeak · 0,16 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.767 behi eta 5.246 txerri zeuden[20][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 611 gidari zeuden erroldatuta: 409 gizon (% 66,9) eta 202 emakume (% 33,1)[21]. Biztanleen % 61,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.011 ibilgailuk osatzen zuten: 613 turismo, 118 ziklomotor, 90 motozikleta, 85 furgoneta eta 70 kamioi[21]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 614 turismokoa zen, probintziako (443) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,4 urtekoa zen; turismoen % 9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15k 25 urte baino gehiago[21]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 50,2 gasolinazko zen eta % 48,9 diesel; 6 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 38,5k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
27%
30%
39%
0 etiketa · 7 (% 0,7)ECO · 34 (% 3,4)C etiketa · 271 (% 27)B etiketa · 305 (% 30,4)Etiketarik gabe · 387 (% 38,5)
Turismoak, adinaren arabera
9%
13%
25%
38%
15%
< 4 urte · 55 (% 9)4–8 urte · 77 (% 12,6)8–15 urte · 153 (% 25)15–25 urte · 236 (% 38,5)≥ 25 urte · 92 (% 15)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
  11. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
  12. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  13. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  19. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1751975.
  20. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  21. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Gelsa&oldid=11790368"(e)tik eskuratuta