Edukira joan

Auray

Auray
An Alré
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
DepartamenduaMorbihan
Izen ofizialaAuray
Jatorrizko izenaAn Alré
Posta kodea56400
Geografia
Koordenatuak47°40′04″N 2°58′57″W / 47.6678°N 2.9825°W / 47.6678; -2.9825
Mapa
Azalera6,91 km²
Altitudea37 m, 0 m, 43 m eta 28 m
MugakideakBrech, Pluneret, Crac'h eta Ploemel
Demografia
Biztanleria14.207 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 7.809 (%54,2) (%45,8) 6.607 alt_right
Dentsitatea2.056 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakUtting, Ussel eta Castlebar
auray.fr

Auray (bretainieraz An Alre) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da, Bro Gwened lurralde historikoan dagoena. Azken erroldaren arabera 14.207 biztanle zituen 6,9 km²-ko azaleran.

Morbihango golkoan itsasoratzen diren Auray eta Loch ibaiek bat egiten duten puntuan kokaturik dago, Bretainia hegoaldean. Auray ibaiak Armorikako lautada ebakitzen du haran estua sortuz.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Brech, Pluneret, Crac'h eta Ploemel.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 11,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 881 mm-koa da, urtarrilean 13,1 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 969,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 2an lortua[oh 1][5].

Bretainiako oinordekotza gerrako lehenengo borroka Aurayn izan zen 1364ko irailaren 29an.

Aurayko biztanleek tradizionalki bretoieraz hitzegin dute baina 1930 hamarkadatik aurrera frantsesa nagusitu zaio. 2008an lehen hezkuntzako haurren %3'27 baino ez zegoen hezkuntza elebidunean matrikulatua.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea200040006000800010.00012.00014.00016.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 6.607 gizon, 7.809 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.23
 
95+
 
0.97
0.95
 
90-94
 
3.15
2.15
 
85-89
 
3.85
3.06
 
80-84
 
5.40
3.57
 
75-79
 
4.87
6.81
 
70-74
 
7.72
5.83
 
65-69
 
7.70
6.05
 
60-64
 
7.76
5.46
 
55-59
 
6.07
6.74
 
50-54
 
6.61
6.31
 
45-49
 
5.67
7.92
 
40-44
 
5.93
5.27
 
35-39
 
5.02
6.16
 
30-34
 
4.34
6.16
 
25-29
 
4.81
5.83
 
20-24
 
4.09
5.37
 
15-19
 
4.28
6.61
 
10-14
 
4.44
4.43
 
5-9
 
4.39
5.09
 
0-4
 
2.92
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Auray udalerrian 13.704 biztanle zeuden eta 7.905 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,73 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 55,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

13.704biztanle
7.905elkarbizitza-unitate
1,73lagun elkarbizitza-unitateko
3.486familia
Udalerria
% 14
% 22
% 8
% 55
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.486 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.720). Guraso bakarreko 659 familietatik 527etan ama zen guraso bakarra. 1.931 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 755k seme-alaba bakarra zuten etxean, 629k bi, eta 172k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.108 bikoteetatik 99tan (% 8,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

1.720
1.108
659
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.931
Seme-alaba bat755
Bi seme-alaba629
Hiru seme-alaba144
Lau edo gehiago28

15 urte edo gehiago zituzten 12.408 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 20,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 52,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 59,8). 80 urte edo gehiagoko 1.533 biztanleetatik 1.295 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 238 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 21
25-39% 28
40-54% 27
55-64% 37
65-79% 43
80 +% 52
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 60
40-54% 55
55-64% 53
65-79% 51
80 +% 30

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 32,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 5,8 PACS bidez lotuta). % 29,6 ezkongabeak ziren, % 11,2 alargunak eta % 10,1 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 32,8
Ezkongabea% 29,6
Alarguna% 11,2
Izatezko bikotean% 10,4
Dibortziatuta% 10,1
PACS bidez lotuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,8), erdi-mailako lanbideak (% 14,1), enplegatuak (% 13,4), goi-mailako langileak (% 11,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,8) Morbihan departamenduko batez bestekoaren (% 38,5) gainetik dago. 21 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[8]

Udalerria
% 12
% 14
% 13
% 11
% 40
Morbihan
% 9
% 14
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 9.123 etxebizitza zeuden. Horietatik 7.888 egoitza nagusi ziren, 689 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 547 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (5.497), etxeak baino gehiago (3.479). Egoitza nagusietatik 3.762 beren jabearen bizilekuak ziren, 4.040 alokairuan zeuden, 1.399 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 86 doan lagata.[9]

9.123etxebizitza
7.888egoitza nagusi
3.479etxe
5.497apartamentu

Etxebizitza multzoa

7.888
Egoitza nagusia (7.888)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (689)Hutsik (547)

Etxe mota

3.479
5.497
Etxea (3.479)Apartamentua (5.497)

Jabetza egoera

3.762
4.040
1.399
Jabeak (3.762)Alokairuan (4.040)HLM (1.399)Doan lagata (86)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.374).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik298
1919-1945497
1946-1970982
1971-19902.109
1991-20051.589
2006-20202.374

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.180). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.759 etxebizitzatan). 5.435 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 4.534 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.981tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela404
2 gela1.852
3 gela2.033
4 gela1.419
5 gela edo gehiago2.180

Berogailu mota

3.759
3.504
Gas sarea (3.759)Fuel-olioa (181)Elektrizitatea (3.504)Gas botila (20)Bestelakoak (425)

Aparkalekua eta ibilgailuak

5.435aparkalekua
4.534ibilgailu 1
1.981ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 8.148 biztanleetatik 6.165 aktibo ziren (% 75,7), horietako 5.390 lanean (% 66,2) eta 775 langabezian (aktiboen % 12,6).

8.14815-64 urteko biztanle
% 75,7aktibo
% 66,2lanean
% 12,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,6
25-54 urte% 89,8
55-64 urte% 56,5
Gizonak% 77,7
Emakumeak% 73,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 21,7
BEPC, brebeta% 18,2
CAP-BEP% 17,7
Batxilergoa% 16,0
Goi-mailako +2% 9,4
Goi-mailako +3/4% 8,0
Goi-mailako +5% 5,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.983 ez-aktibotik 603 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,4), 603 erretiraturik zeuden (% 30,4) eta 777 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,2).

Ez-aktiboak

% 30
% 30
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 22
% 27
% 25
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 8.411 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 5.390 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

8.411enplegu udalerrian
% 84,0soldatapeko
% 16,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.680 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.680 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.250 €
% 15,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 11,3
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Auray », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]