Edukira joan

Yebra

Wikipedia, Entziklopedia askea
Yebra
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaJuan Pedro Sánchez Yebra
Izen ofizialaYebra
Posta kodea19111
INEk ezarritako kodea19327
HerriburuaYebra
Geografia
Koordenatuak40°21′24″N 2°58′00″W / 40.356666666667°N 2.9666666666667°W / 40.356666666667; -2.9666666666667
Mapa
Azalera56,49 km²
Altitudea747 m
MugakideakAlmoguera eta Albalate de Zorita
Demografia
Biztanleria489 (2025)
alt_left 225 (%45,9) (%54,1) 265 alt_right
Dentsitatea9 bizt/km²
MatrikulaGU
aytoyebra.com

Yebra Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 489 biztanle zituen 56,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Almoguera eta Albalate de Zorita.

Mapa
Yebra eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea400450500550600650700200020052010201520202025YebraBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 265 gizon, 225 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.89
0.00
 
90-94
 
1.78
2.64
 
85-89
 
2.67
4.91
 
80-84
 
5.33
3.77
 
75-79
 
5.33
6.04
 
70-74
 
4.89
8.68
 
65-69
 
5.33
6.79
 
60-64
 
8.44
11.32
 
55-59
 
11.11
9.43
 
50-54
 
5.33
9.81
 
45-49
 
5.33
6.04
 
40-44
 
4.89
6.42
 
35-39
 
7.11
5.66
 
30-34
 
5.33
3.40
 
25-29
 
8.00
1.89
 
20-24
 
5.33
4.15
 
15-19
 
4.89
4.91
 
10-14
 
2.22
1.51
 
5-9
 
3.56
2.64
 
0-4
 
2.22
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 34,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 28,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 20,6 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 34,3Probintzia berean · % 15,3Erkidegoan · % 1Beste erkidegoa · % 28,8Estatutik kanpo · % 20,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 101 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 43,6)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Maroko, Peru dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 38,6Europa · % 43,6Afrika · % 17,8
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
23
Errumania
16
9
Maroko
9
5
Paraguai
6
4
Peru
7
1
Kolonbia
6
3
Portugal
1
1
Kuba
2
0
Dominikar Errepublika
2
0
Honduras
2
1
Alemania
0
0
Argentina
1
0
Brasil
1
1
Venezuela
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 587 etxebizitza zeuden: 211 (% 35,9) nagusiak eta 376 (% 64,1) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 10 plazarekin (10 plaza etxebizitzako).[5]

587etxebizitza
211etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Guadalajarako mapa

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

211
376
Etxebizitza nagusia (211)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (376)

Guztira 211 etxegune zeuden, eta horietatik 89 (% 42,2) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 189
2 pertsona40
3 pertsona46
4 pertsona23
5 edo gehiago13

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 464 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 42,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,0.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 17,1 zen 2021ean eta % 17,2 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 23,1 izatetik % 19,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 19,1 ziren, eta gizonen artean % 15,7; 3,4 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 20,0 eta gizonen % 18,1 ziren.

464biztanle 15 urte edo +, 2024
% 17,2goi-mailako ikasketak+0,2 puntu 2021etik mapa
% 19,0lehen hezkuntza edo gutxiago−4,2 puntu 2021etik mapa
% 19,0
% 42,5
% 21,3
% 17,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 19,0Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 42,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,3Goi-mailako ikasketak · % 17,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Yebra, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak80% 17,239% 15,741% 19,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa99% 21,351% 20,548% 22,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)197% 42,5114% 45,883% 38,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago88% 19,045% 18,143% 20,0
Guztira464% 100,0249% 100,0215% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Yebra, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 17,1% 20,8% 39,0% 23,1428
2022% 17,3% 20,9% 41,2% 20,6417
2023% 17,2% 21,6% 40,7% 20,5454
2024% 17,2% 21,3% 42,5% 19,0464
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.660 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 33.074 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 17.547 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 57,8[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 23,4), beste diru-sarrerak (% 14,4), langabezia-prestazioak (% 1,6), beste prestazioak (% 2,9).

58%
23%
14%
Soldata · % 57,8Pentsioak · % 23,4Langabezia · % 1,6Beste prestazioak · % 2,9Beste sarrerak · % 14,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 34,8 da, probintziakoaren (28,8; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,4; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Yebra udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 246 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,6; gainerako % 46,4 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 60,3 zen eta emakumezkoena % 45,8; langabezia-tasa, aldiz, % 4,7 eta % 22,7 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 212 zen 2023ean, 2021eko 208etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 33,5 osatzen dute, eta gizonek % 66,5.

212okupatu, 2023+% 1,9 2021etik
% 33,5emakumeak okupatuen artean
% 53,6jarduera-tasa, 2024
% 11,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 47,3
% 46,4
Okupatuak · % 47,3Langabeak · % 6,3Inaktiboak · % 46,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Yebra, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak217% 47,3142% 57,575% 35,4
Langabeak29% 6,37% 2,822% 10,4
Inaktiboak213% 46,498% 39,7115% 54,2
Guztira459% 100,0247% 100,0212% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 64,6), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 14,6), eraikuntza (% 10,4) eta industria (% 10,4).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 14,6
% 10,4
% 10,4
% 64,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 14,6Industria · % 10,4Eraikuntza · % 10,4Zerbitzuak · % 64,6

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 61,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 20,3), eta oinarrizko okupazioak % 12,7.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 63,8 eta emakumeen % 57,7).

% 20,3
% 61,8
% 12,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 20,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 61,8Oinarrizko okupazioak · % 12,7Ez dago jasota · % 5,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Yebra, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak43% 20,328% 19,915% 21,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak131% 61,890% 63,841% 57,7
Oinarrizko okupazioak27% 12,714% 9,913% 18,3
Ez dago jasota11% 5,29% 6,42% 2,8
Guztira212% 100,0141% 100,071% 100,0

Okupatuen % 72,6 besteren konturako langileak dira, eta % 27,4 norberaren konturakoak.[14]

% 27,4
% 72,6
Norberaren kontura · % 27,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 72,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Yebra, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura58% 27,444% 31,214% 19,7
Besteren kontura154% 72,697% 68,857% 80,3
Guztira212% 100,0141% 100,071% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 4.070 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 56,5 km² denez, NAE lurraldearen % 72 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 85,1 lur goldagarria (3.462 ha, 30 ustiategitan), % 14,9 arbolak (607 ha, 33 ustiategitan), larre iraunkorrak (0,24 ha, 2 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,02 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
72%
28%
NAE · 4.070 ha (% 72)Gainerako azalera · 1.579 ha (% 28)
NAE, lur-erabileraren arabera
85%
15%
Lur goldagarria · 3.462 ha (% 85,1)Larre iraunkorrak · 0,24 ha (< % 0,1)Arbolak · 607 ha (% 14,9)Baratzeak · 0,02 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 237 gidari zeuden erroldatuta: 150 gizon (% 63,3) eta 87 emakume (% 36,7)[17]. Biztanleen % 48,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 656 ibilgailuk osatzen zuten: 380 turismo, 110 furgoneta, 49 kamioi, 38 motozikleta eta 23 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 776 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,7 urtekoa zen; turismoen % 8,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,1k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65,2 diesel zen eta % 34 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,5k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
23%
29%
44%
0 etiketa · 6 (% 0,9)ECO · 15 (% 2,3)C etiketa · 146 (% 22,8)B etiketa · 189 (% 29,5)Etiketarik gabe · 285 (% 44,5)
Turismoak, adinaren arabera
8%
12%
23%
40%
17%
< 4 urte · 31 (% 8,2)4–8 urte · 44 (% 11,6)8–15 urte · 87 (% 22,9)15–25 urte · 153 (% 40,3)≥ 25 urte · 65 (% 17,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1750985.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Yebra&oldid=11797506"(e)tik eskuratuta