Buros

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 999 gizon, 996 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Buros
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Barruti	Paueko barrutia
Kantonamendu	canton of Morlaàs
Izen ofiziala	Buros
Posta kodea	64160
Geografia
Koordenatuak	43°21′09″N 0°18′34″W / 43.3525°N 0.3094°W
Azalera	13,81 km²
Altitudea	283 m, 205 m, 345 m eta 244 m
Mugakideak	Paue, Maucor, Montardon, Morlaàs eta Saint-Castin
Demografia
Biztanleria	2.007 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	145 bizt/km²
	buros.fr

Buros (okzitanieraz Buròs) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 2.007 biztanle zituen 13,8 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Paue, Maucor, Montardon, Morlaàs eta Saint-Castin.

Mapa — Buros eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1175 mm-koa da, urtarrilean 11,4 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Uzein udalerrian dago, 9,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1093,8 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 1956ko otsailaren 13an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	6	9	17	11	9	6	5	12	8	2	2	14	13	4	23	3	2	0
Jaiotzak	12	16	19	17	19	15	14	16	19	15	15	24	17	17	28	15	12	12
Heriotzak	6	7	2	6	10	9	9	4	11	13	13	10	4	13	5	12	10	12

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[7] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Buros udalerrian 1.994 biztanle zeuden eta 790 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 2,52 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 18,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).^[8]

1.994biztanle

790elkarbizitza-unitate

2,52lagun elkarbizitza-unitateko

642familia

Udalerria

% 35

% 36

% 9

% 18

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 642 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (293). Guraso bakarreko 71 familietatik 50etan ama zen guraso bakarra. 328 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 125k seme-alaba bakarra zuten etxean, 149k bi, eta 40k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 279 bikoteetatik 20tan (% 7,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.^[8]

293

279

71

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean328

Seme-alaba bat125

Bi seme-alaba149

Hiru seme-alaba30

Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 1.618 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 21,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 85,5).^[8]

Bakarrik bizi da

15-24% 2

25-39% 4

40-54% 5

55-64% 11

65-79% 17

80 +% 21

Bikotean bizi da

15-24% 5

25-39% 80

40-54% 83

55-64% 86

65-79% 83

80 +% 61

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 55,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,7 izatezko bikotean eta % 11,2 PACS bidez lotuta). % 16,8 ezkongabeak ziren, % 3,6 alargunak eta % 5,6 dibortziatuak.^[8]

Ezkonduta% 55,1

Ezkongabea% 16,8

PACS bidez lotuta% 11,2

Izatezko bikotean% 7,7

Dibortziatuta% 5,6

Alarguna% 3,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,4), goi-mailako langileak (% 22,8), erdi-mailako lanbideak (% 21,6), enplegatuak (% 9,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,4) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,3).^[8]

Udalerria

% 23

% 22

% 10

% 31

Pirinio Atlantikoak

% 11

% 16

% 15

% 12

% 34

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	279	% 35,3
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	288	% 36,5
Guraso bakarrekoak	71	% 9,0
Kide bakarrekoak	143	% 18,1
Bestelakoak	10	% 1,3
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	293	% 45,6
Seme-alabadun bikoteak	279	% 43,5
Guraso bakarrekoak	71	% 11,1
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	328	% 51,1
Seme-alaba bat	125	% 19,5
Bi seme-alaba	149	% 23,2
Hiru seme-alaba	30	% 4,7
Lau seme-alaba edo gehiago	10	% 1,6
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	891	% 55,1
Izatezko bikotean	124	% 7,7
PACS bidez lotuta	181	% 11,2
Ezkongabea	272	% 16,8
Alarguna	59	% 3,6
Dibortziatuta	90	% 5,6
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	10	% 1,3
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	45	% 5,7
Goi-mailako langileak	180	% 22,8
Erdi-mailako lanbideak	171	% 21,6
Enplegatuak	75	% 9,5
Eskulangileak	45	% 5,7
Erretiratuak	248	% 31,4
Bestelakoak	15	% 1,9
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 849 etxebizitza zeuden. Horietatik 795 egoitza nagusi ziren, 12 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 42 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (800), eta apartamentuak gutxi ziren (45). Egoitza nagusietatik 708 beren jabearen bizilekuak ziren, 79 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.^[9]

849etxebizitza

795egoitza nagusi

800etxe

45apartamentu

Etxebizitza multzoa

795

Egoitza nagusia (795)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (12)Hutsik (42)

Etxe mota

800

Etxea (800)Apartamentua (45)

Jabetza egoera

708

79

Jabeak (708)Alokairuan (79)HLM (1)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (249).^[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik25

1919-194515

1946-197072

1971-1990249

1991-2005223

2006-2020204

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (648). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (432 etxebizitzatan). 748 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 212 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 575tan bi edo gehiago.^[9]

Gela kopurua

1 gela3

2 gela4

3 gela33

4 gela108

5 gela edo gehiago648

Berogailu mota

70

432

99

183

Gas sarea (10)Fuel-olioa (70)Elektrizitatea (432)Gas botila (99)Bestelakoak (183)

Aparkalekua eta ibilgailuak

748aparkalekua

212ibilgailu 1

575ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	795	% 93,6
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	12	% 1,4
Hutsik	42	% 4,9
Etxe mota
Etxeak	800	% 94,2
Apartamentuak	45	% 5,3
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	3	% 0,4
2 gela	4	% 0,5
3 gela	33	% 4,2
4 gela	108	% 13,6
5 gela edo gehiago	648	% 81,5
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	25	% 3,1
1919-1945	15	% 1,9
1946-1970	72	% 9,1
1971-1990	249	% 31,3
1991-2005	223	% 28,1
2006-2020	204	% 25,7
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	708	% 89,1
Alokairuan	79	% 9,9
HLM	1	% 0,1
Doan lagata	8	% 1,0
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	10	% 1,3
Fuel-olioa	70	% 8,8
Elektrizitatea	432	% 54,3
Gas botila	99	% 12,5
Bestelakoak	183	% 23,0
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	748	% 94,1
Ibilgailu bat	212	% 26,7
Bi ibilgailu edo gehiago	575	% 72,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.210 biztanleetatik 931 aktibo ziren (% 76,9), horietako 859 lanean (% 71,0) eta 72 langabezian (aktiboen % 7,7).

1.21015-64 urteko biztanle

% 76,9aktibo

% 71,0lanean

% 7,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 32,2

25-54 urte% 94,3

55-64 urte% 62,7

Gizonak% 78,3

Emakumeak% 75,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,7

BEPC, brebeta% 26,3

CAP-BEP% 8,1

Batxilergoa% 13,0

Goi-mailako +2% 11,3

Goi-mailako +3/4% 2,5

Goi-mailako +5% 3,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

280 ez-aktibotik 115 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,1), 94 erretiraturik zeuden (% 33,6) eta 71 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,4).

Ez-aktiboak

% 41

% 34

% 25

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 3]}

% 38

% 28

% 17

% 10

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 272 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 859 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 4]}

272enplegu udalerrian

% 65,8soldatapeko

% 33,8ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 32.840 eurokoa zen, eta biztanleen % 7 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

32.840 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €

% 7,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,3

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,6

18-29 urte% 17,6

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,4

50-64 urte% 12,4

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 9,3

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,5

Errentariak% 25,8

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 65,1

Pentsio/erretiroak% 32,3

Ondarea, bestelakoak% 13,8

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 15,7

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 57,3, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,3.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1921ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pau-Uzein », fiche climatologique. .
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

Kanpo estekak

Datuak: Q1058377
Multimedia: Buros / Q1058377

[6] Estazioko erregistroak 1921ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.

[9] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[12] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM64549001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pau-Uzein », fiche climatologique. .

[7] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[8] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).

[menages-10] 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[oh 2]

[8]

[9]

[oh 3]

[oh 4]