Inessiv er i grammatikken ein kasus som fortel at noko er inni noko anna â det vi pĂ„ norsk uttrykkjer med preposisjonen i. I den finske setninga LehmĂ€ on navetassa 'kua er i fjĂžset' tyder navetassa 'i fjĂžset' og suffikset -ssa er eit inessiv-suffiks.
Ein kasus med namnet inessiv finst mellom anna i fleire finsk-ugriske sprÄk og i baskisk.
Her er finske eksempel som viser kva for andre lokale kasus inessiv stÄr i motsetnad til:
Illativ, inessiv og elativ blir kalla indre kasus og stÄr i motsetnad til tre ytre kasus:
Det sÞrsamiske substantivet gÄetie 'hus' heiter gÄetesne 'i huset' i inessiv eintal og gÄetine eller göötine 'i husa' i inessiv fleirtal. Denne setninga tyder 'Sigrid er i huset' eller 'Sigrid er heime':
| Sagka | gÄetesne |
|---|---|
| Sigrid | i huset / heime |
Men sÞrsamisk inessiv har ei vidare tyding og blir ogsÄ brukt med tydinga til den norske preposisjonen pÄ. Substantivet rudtje 'rygg' heiter rudtjesne i inessiv eintal og tyder 'pÄ ryggen'. Denne setninga tyder 'Mor ber barnet pÄ ryggen':
| Tjidtjie | maanam | rudtjesne | guadta |
|---|---|---|---|
| mor | barn | pÄ ryggen | ber |
SÞrsamisk inessiv (i/pÄstadskasus) stÄr i motsetnad til illativ (tilstadskasus) og elativ (frÄstadskasus):
Det same skiljet mellom illativ, inessiv og elativ har umesamisk, pitesamisk og lulesamisk, mens inessiv og elativ har falle saman i nordsamisk:
I motsetnad til finsk (sjÄ ovanfor) skil ikkje sÞrsamisk og andre samiske sprÄk mellom indre og ytre kasus.
Akkurat som sÞrsamisk har basisk ein tilstadskasus, ein i/pÄstadskasus og ein frÄstadskasus, men til dels med andre namn. I/pÄstadskasusen blir kalla inessiv, mens tilstadskasusen og frÄstadskasusen blir kalla hÞvesvis allativ og ablativ:
Kommentarar
Kommentarar til artikkelen blir synleg for alle. Ikkje skriv inn sensitive opplysningar, for eksempel helseopplysningar. Fagansvarleg eller redaktÞr svarar nÄr dei kan. Det kan ta tid fÞr du fÄr svar.
Du mÄ vere logga inn for Ä kommentere.