Tiurana
| Tiurana | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kataluniako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Lleidako probintzia | ||||||||||
| Eremu funtzionala | Ponent | ||||||||||
| Eskualdea | Noguera | ||||||||||
| Alkatea | Ángel Villarte Canes | ||||||||||
| Izen ofiziala | Tiurana | ||||||||||
| Posta kodea | 25791 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 25222 | ||||||||||
| Herriburua | Tiurana | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°58′40″N 1°15′21″E / 41.977777777778°N 1.2558333333333°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 15,9 km² | ||||||||||
| Altitudea | 387 m | ||||||||||
| Mugakideak | La Baronia de Rialb, Bassella, Vilanova de l'Aguda, Oliola eta Ponts | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 69 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 4 bizt/km² | ||||||||||
| Etxebizitzak | 29 | ||||||||||
| Matrikula | L | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | katalan | ||||||||||
| tiurana.cat | |||||||||||
Tiurana Kataluniako udalerria da, Noguera eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. Azken erroldaren arabera 69 biztanle zituen 15,9 km²-ko azaleran.
Inguru naturala eta kokapena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1999an herria ia erabat hustu behar izan zuten, Rialbeko urtegia eraikitzean udalerri gehiena urpean geratu zelako.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Baronia de Rialb, Bassella, Vilanova de l'Aguda, Oliola eta Ponts.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 34 gizon, 35 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 34,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 38,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 2,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,7 —probintzian % 24,6—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 6 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 50)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Kuba, Bolivia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 32 etxebizitza zeuden: 29 (% 90,6) nagusiak eta 3 (% 9,4) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 21 plazarekin (7 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Lleidako mapa
Guztira 29 etxegune zeuden, eta horietatik 10 (% 34,5) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 61 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 50,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 19,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,2.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 34,8 zen 2021ean eta % 50,8 2024an; beraz, 16,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 10,6 izatetik % 8,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 56,3 ziren, eta gizonen artean % 44,8; 11,4 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 6,3 eta gizonen % 10,3 ziren.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 31 | % 50,8 | 13 | % 44,8 | 18 | % 56,3 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 13 | % 21,3 | 5 | % 17,2 | 8 | % 25,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 12 | % 19,7 | 8 | % 27,6 | 4 | % 12,5 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 5 | % 8,2 | 3 | % 10,3 | 2 | % 6,3 |
| Guztira | 61 | % 100,0 | 29 | % 100,0 | 32 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 34,8 | % 27,3 | % 27,3 | % 10,6 | 66 |
| 2022 | % 41,5 | % 24,6 | % 24,6 | % 9,2 | 65 |
| 2023 | % 49,2 | % 23,0 | % 19,7 | % 8,2 | 61 |
| 2024 | % 50,8 | % 21,3 | % 19,7 | % 8,2 | 61 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2021. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.150 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 35.956 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.334 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (13.268 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 19.630 euro-koa izan zen pertsonako.
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1].
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Tiurana udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 38 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 62,3; gainerako % 37,7 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 2,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 62,1 zen eta emakumezkoena % 62,5; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 5,0 zen, hurrenez hurren.[10]
Okupatuen kopurua 38 zen 2023ean, 2021eko 33etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 47,4 osatzen dute, eta gizonek % 52,6.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 37 | % 60,7 | 18 | % 62,1 | 19 | % 59,4 |
| Langabeak | 1 | % 1,6 | 0 | % 0,0 | 1 | % 3,1 |
| Inaktiboak | 23 | % 37,7 | 11 | % 37,9 | 12 | % 37,5 |
| Guztira | 61 | % 100,0 | 29 | % 100,0 | 32 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 71,1), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,2), industria (% 10,5) eta eraikuntza (% 5,3).[11]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 47,4; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 36,8), eta oinarrizko okupazioak % 7,9.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 45,0 eta emakumeen % 50,0).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 14 | % 36,8 | 6 | % 30,0 | 8 | % 44,4 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 18 | % 47,4 | 9 | % 45,0 | 9 | % 50,0 |
| Oinarrizko okupazioak | 3 | % 7,9 | 2 | % 10,0 | 1 | % 5,6 |
| Ez dago jasota | 3 | % 7,9 | 3 | % 15,0 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 38 | % 100,0 | 20 | % 100,0 | 18 | % 100,0 |
Okupatuen % 63,2 besteren konturako langileak dira, eta % 36,8 norberaren konturakoak.[13]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 14 | % 36,8 | 7 | % 35,0 | 7 | % 38,9 |
| Besteren kontura | 24 | % 63,2 | 13 | % 65,0 | 11 | % 61,1 |
| Guztira | 38 | % 100,0 | 20 | % 100,0 | 18 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 16 gidari zeuden erroldatuta: 8 gizon (% 50) eta 8 emakume (% 50)[14]. Biztanleen % 23,2 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 85 ibilgailuk osatzen zuten: 51 turismo, 13 furgoneta, 12 motozikleta, 4 kamioi eta 2 ziklomotor[14]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 739 turismokoa zen, probintziako (527) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 12,2 urtekoa zen; turismoen % 9,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 35,3k 25 urte baino gehiago[14]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 51,2 gasolinazko zen eta % 46,4 diesel; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,2; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44k ez zuen etiketarik[oh 2].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lleida.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lleida.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lleida.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lleida.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Katalanez) Udalaren webgunea.
| Noguerako udalerriak | ||
|---|---|---|
|
Àger • Albesa • Algerri • Alòs de Balaguer • Artesa de Segre • les Avellanes i Santa Linya • Balaguer • la Baronia de Rialb • Bellcaire d'Urgell • Bellmunt d'Urgell • Cabanabona • Camarasa • Castelló de Farfanya • Cubells • Foradada • Ivars de Noguera • Menàrguens • Montgai • Oliola • Os de Balaguer • Penelles • Ponts • Preixens • la Sentiu de Sió • Tiurana • Torrelameu • Térmens • Vallfogona de Balaguer • Vilanova de Meià • Vilanova de l'Aguda | ||
| Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

