peynir

Ayrıca bakınız: peýnir

Türkçe

Köken

Farsça panīr پنیر‎ (“peynir”) sözcüğünden. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen panīr sözcüğünden evrilmiştir. Orta Farsça sözcük Avestaca payah- (payah-, “süt”) sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Sanskritçe páyas पयस् (páyas payas, “süt”) sözcüğü ile eş kökenlidir.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /pejˈniɾ/
• Heceleme: pey‧nir

Ad

peynir (belirtme hâli peyniri, çoğulu peynirler)

Çeşitli türlerdeki peynirler.

1. (mandıracılık, yiyecekler) Maya ile katılaştırılarak sütten yapılan ve birçok türü olan besin.
   • "Kuru ekmekle bayat peyniri lezzetle yiyen / Çeşmeden her su içerken şükür Allah'a diyen" - Yahya Kemal Beyatlı

Çekimleme

peynirin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	peynir	peynirler
belirtme	peyniri	peynirleri
yönelme	peynire	peynirlere
bulunma	peynirde	peynirlerde
ayrılma	peynirden	peynirlerden
tamlayan	peynirin	peynirlerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	peynirim	peynirlerim
belirtme	peynirimi	peynirlerimi
yönelme	peynirime	peynirlerime
bulunma	peynirimde	peynirlerimde
ayrılma	peynirimden	peynirlerimden
tamlayan	peynirimin	peynirlerimin
2. tekil (senin)
yalın	peynirin	peynirlerin
belirtme	peynirini	peynirlerini
yönelme	peynirine	peynirlerine
bulunma	peynirinde	peynirlerinde
ayrılma	peynirinden	peynirlerinden
tamlayan	peynirinin	peynirlerinin
3. tekil (onun)
yalın	peyniri	peynirleri
belirtme	peynirini	peynirlerini
yönelme	peynirine	peynirlerine
bulunma	peynirinde	peynirlerinde
ayrılma	peynirinden	peynirlerinden
tamlayan	peynirinin	peynirlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	peynirimiz	peynirlerimiz
belirtme	peynirimizi	peynirlerimizi
yönelme	peynirimize	peynirlerimize
bulunma	peynirimizde	peynirlerimizde
ayrılma	peynirimizden	peynirlerimizden
tamlayan	peynirimizin	peynirlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	peyniriniz	peynirleriniz
belirtme	peynirinizi	peynirlerinizi
yönelme	peynirinize	peynirlerinize
bulunma	peynirinizde	peynirlerinizde
ayrılma	peynirinizden	peynirlerinizden
tamlayan	peynirinizin	peynirlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	peyniri	peynirleri
belirtme	peynirini	peynirlerini
yönelme	peynirine	peynirlerine
bulunma	peynirinde	peynirlerinde
ayrılma	peynirinden	peynirlerinden
tamlayan	peynirinin	peynirlerinin

Atasözleri

• laf ile peynir gemisi yürümez
• lafla peynir gemisi yürümez
• peynir ekmek, hazır yemek

Deyimler

• peynir ekmek gibi
• tebeşire peynir bakışlı

Türetilmiş kavramlar

peynir ağacı, peynir dişi, peynirhane, peynir helvası, peynir şekeri, peynir tatlısı, beyaz peynir, eritme peynir, imansız peynir, otlu peynir, süzme peynir, tel peynir, Abaza peyniri, Abhaz peyniri, civil peyniri, çayır peyniri, çeçil peyniri, Çerkez peyniri, dil peyniri, gravyer peyniri, kaşar peyniri, kirlihanım peyniri, Mihalıççık peyniri, obruk peyniri, rokfor peyniri, Şavak peyniri, teleme peyniri, tulum peyniri, Urfa peyniri

İlgili sözcükler

çökelek, hellim, lor

Çeviriler

peynir

• Almanca: Käse (de) e
• Altayca: сыр (alt) (sïr)
• Arapça: جُبْن‎ (ar) e (cübn)
• Arnavutça: djathë (sq)
• Azerice: pendir (az)
• Başkurtça: сыр (ba) (sır)
• Birmanca: ဒိန်ခဲ (my) (dinhkai:)
• Bretonca: keuz (br) e, formaj (br) e
• Bulgarca: сирене (bg) (sirene)
• Buryatça: сыр (bxr) (syr)
• Çekçe: sýr (cs) e
• Çince:

  Mandarin: 乳酪 (zh) (rǔlào)

• Danca: ost (da)
• Endonezce: keju (id)
• Esperanto dili: fromaĝo (eo)
• Estonca: juus (et)
• Farsça: پنیر‎ (fa) [penir]
• Felemenkçe: kaas (nl) e
• Fince: juusto (fi)
• Fransızca: fromage (fr) e, tsiis (fr)
• Galce: caws (cy) e
• Galiçyaca: queixo (gl)
• Guarani dili: kesu (gn)
• Hausaca: cuku (ha)
• Hintçe: पनीर (hi) (panīr)
• İbranice: גבינה‎ (he), קיזו‎ (he)
• İngilizce: cheese (en)
• İnterlingua dili: caseo (ia)
• İspanyolca: queso (es) e

  Yahudi İspanyolcası: kezo (lad)

• İsveççe: ost (sv) g
• İtalyanca: formaggio (it) e
• Katalanca: formatge (ca) e
• Kazakça iрiмшiк (kk) (irimşik)
• Kürtçe: penêr (ku), penîr (ku) e
• Lao dili: ເບີແຂງ (lo) (bœ̄ khǣng)
• Latince: caseus (la), formaticum (la)
• Lehçe: ser (pl) e
• Macarca: sajt (hu)
• Mokşa dili: салу мичке (mdf) ( salu mičke )
• Nogayca: ırmışık (nog), sır (nog)
• Norveççe: ost (no) e
• Özbekçe pishlok (uz), sir (uz)
• Portekizce: queijo (pt)
• Romaşça: caschiel (rm)
• Sırp-Hırvatça:

  Kiril: сир (sh) e

  Latin: sir (sh) e

• Slovakça: syr (sk) e
• Slovence: sir (sl) e
• Şorca: пыжлақ (pıjlaq)
• Tatarca: eremçek (tt), sır (tt)

  Kırım Tatarcası: irimçik (crh), penir (crh)

• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: پینیر‎ (ota)

• Türkmence: peýnir (tk)
• Ukraynaca: сир (uk) e (sır) [syr]
• Urduca: پنیر‎ (ur)
• Uygurca:

  Arap: پىشلاق‎ (ug) (pishlaq)

  Latin: irimqik (ug), pixlak̡ (ug), sir (ug)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "peynir".
  TDK Özel Sözlük'te: peynir"

• Kubbealtı Lugatı'nda "PEYNİR :"
• Nişanyan Sözlük'te: peynir.

Ek okumalar

• Vikipedi'de peynir