İçeriğe atla

Acıpayam

Acıpayam
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer

İl genelindeki konumu
Koordinatlar: 37°25′44″N 29°20′58″E / 37.4289°K 29.3494°D / 37.4289; 29.3494
ÜlkeTürkiye
İlDenizli
Coğrafi bölgeAkdeniz Bölgesi
İdare
 • KaymakamRamazan Cankaloğlu
 • Belediye başkanıLevent Yıldırım (Yeni Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam1.772 km²
Rakım935 m
Nüfus
 (2022)
 • Toplam54.888
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu20800
İl alan kodu0258
İl plaka kodu20

Acıpayam, Denizli iline bağlı bir ilçedir. İlçe nüfusu, TÜİK verilerine göre 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla 55.141 kişidir. 1.772 km² yüzölçümü ile Denizli'nin en büyük ilçesidir. Bu bölgede tütün tarımı çoğunluklu olmakla beraber ismindeki "payam" sözcüğünü badem üretiminden de almaktadır. Ayrıca yöre "goku" isimli yemeği ile de ismini duyurmuştur.

Yerleşimin eski ismi Garbi Karaağaç ve Karaağaç olarak kayıtlarda yer almıştır. 1929'da Denizli'ye bağlı Garbi Karaağaç ilçesinin ismi Acıpayam olarak değiştirilmiştir.

Coğrafi konumu

[değiştir | kaynağı değiştir]

Acıpayam, coğrafi konum olarak Akdeniz Bölgesindedir. Acıpayam ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 935 metredir.[1] İlçenin yüzölçümü 1.772 km²dir.[2] Anadolu Yarımadasının güneybatısında, Ege Bölgesinin güneydoğusunda yer almaktadır. Ege Bölgesinden Akdeniz Bölgesine geçiş noktasında olan ilçenin doğusundaki, Burdur iline bağlı Çavdır, Yeşilova ve Gölhisar ilçeleri, batısındaki Tavas ve Beyağaç, kuzeyindeki Serinhisar ve Çardak ve güneyindeki Köyceğiz ve Çameli ilçeleri ile sınırı bulunur. Büyükşehir kanunu dolayısıyla merkeze bağlı 14 belediye, 38 köy ile ilçe merkezine mahalle statüsünde bağlanmıştır. İlçeye bağlı 56 mahalle bulunmaktadır.

Coğrafi yönden Ege Bölgesi içindedir. Ege Bölgesi ile Akdeniz Bölgesi geçiş noktasında olması nedeniyle değişken iklimi vardır. Kuzey kısımlarında göller bölgesinin iklim özelliklerini taşır. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı, bazen de kışlar ılıman geçer. Güneye inildikçe Gireniz Vadisi boyunca Akdeniz iklimi hüküm sürer.

Ovası yüksek olmasına karşın Akdeniz ikliminin ılımanlaştırıcı etkisi sayesinde iklimi, incir, pamuk, muz vb. yüksek sıcaklıklara gerek duyulan ürünler haricindeki diğer ürünlere gayet uygundur. Ovasının toprağı kumlu topraklardan oluşur ve oldukça bereketlidir. Ovanın tek sorunu, sulama kanalının bulunmayışıdır. Ovanın altında bol miktarda su bulunmaktadır. Bölgedeki çiftçilikle uğraşan halk, suyunu daha çok yer altından gelen sondaj suyu ile sağlamaktadır. Ovadaki sulama genellikle bu şekilde yapılmaktadır.

Buna rağmen bu ova, Denizli'deki en önemli tarım alanları arasındadır. İlçe kavunu ile meşhurdur ve bostan türü meyveler kolaylıkla yetişebilmektedir. Ovadan genellikle kavun, karpuz, lahana, ıspanak, domates, biber, elma ve daha akla gelebilecek pek çok ürün sağlanmaktadır.

Yıl Toplam Şehir Kır
Garbi Karaağaç ilçesi (Denizli)
1927[3]46.1641.98944.175
Acıpayam ilçesi (Denizli)
1935[4]63.3122.23461.078
1940[5][a]51.7032.26449.439
1945[6]57.4263.10954.317
1950[7]62.4633.25759.206
1955[8][b]50.3093.72546.584
1960[9]60.2483.83556.413
1965[10]65.7814.11861.663
1970[11]76.0234.85771.166
1975[12]78.1455.04673.099
1980[13]79.2255.75573.470
1985[14]85.1697.04878.121
1990[15][c]69.4468.05461.392
2000[16]64.4109.95654.454
2007[17]58.68712.00246.685
2008[18]58.56012.15446.406
2009[19]58.35512.58845.767
2010[20]57.53312.96544.568
2011[21]57.17313.29743.876
2012[22]56.33013.74642.584
2013[23]55.97155.971veri yok
2014[24]55.72255.722veri yok
2015[25]55.40655.406veri yok
2016[25]55.27955.279veri yok
2017[25]55.38455.384veri yok
2018[25]55.64855.648veri yok
2019[25]55.35155.351veri yok
2020[25]55.35955.359veri yok
2021[25]55.14155.141veri yok
2022[25]54.88854.888veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

  1. ↑ Yeşilova ilçesinin kurulması ile nüfus azalmıştır.
  2. ↑ Çameli ilçesinin kurulması ile nüfus azalmıştır.
  3. ↑ Serinhisar ilçesinin kurulması ile nüfus azalmıştır.
  1. ↑ "Acıpayam Haritası Acıpayam Nerede". www.haritatr.com. 12 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2026.
  2. ↑ "www.harita.gov.tr/il-ve-ilce-yuzolcumleri". 19 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2025.
  3. ↑ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021.
  4. ↑ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  5. ↑  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
  6. ↑  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  7. ↑  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  8. ↑  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  9. ↑  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
  10. ↑ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  11. ↑ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  12. ↑ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  13. ↑ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  14. ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  15. ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  16. ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  17. ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  18. ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  19. ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  20. ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  21. ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  22. ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
  23. ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
  24. ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
  25. 1 2 3 4 5 6 7 8
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
    • "Acıpayam Nüfusu - Denizli". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
    • "Denizli Acıpayam Nüfusu". nufusune.com.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]