1604.

1604.. po kalendarima
Gregorijanski	1604.. (MDCIV)
Ab urbe condita	2357.
Islamski	1012–1013.
Iranski	982–983.
Hebrejski	5364–5365.
Bizantski	7112–7113.
Koptski	1320–1321.
	Hindu kalendari
• Vikram Samvat	1659–1660.
• Shaka Samvat	1526–1527.
• Kali Yuga	4705–4706.
	Kineski
• Kontinualno	4240–4241.
• 60 godina	Yang Drvo Zmaj; (od kineske Ng.)
Holocenski kalendar	11604.
	p • r • u
	Podrobnije: Kalendarska era

Milenijum:	2. milenijum
Vjekovi:	16. vijek – 17. vijek – 18. vijek
Decenija:	1570-e 1580-e 1590-e – 1600-e – 1610-e 1620-e 1630-e
Godine:	1601 1602 1603 – 1604 – 1605 1606 1607

Ovo je članak o godini 1604.

Godina 1604 (MDCIV) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u nedjelju po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Događaji

1. 1. - Johannes Kepler predstavio caru Rudolfu rukopis dela Astronomiae Pars Optica ("Optički deo astronomije"), uveo naziv fokus.
7. 1. - Po nalogu kralja Rudolfa, protestantima oduzeta župna crkva u Košicama i zabranjena im služba u gradu^[1].
siječanj? - Deli Hasan Karajazidži porazio Sefer-bega, lidera pobunjenih Bošnjaka, stupiće u kontakt sa Austrijancima^[2].
januar - Konferencija u Hampton Courtu: kralj James I Stuart razgovara sa predstavnicima crkve, zamišljena Biblija kralja Jamesa.
januar - Nekada moćna Safiye Sultan lišena vlasti.
januar - Ferman sultana Ahmeda I oslobađa Mlečane odgovornosti za uskočka nasilja^[3].
januar - Narodni prvaci Popova i Zažablja (i "krstjani i hristjani") okupili se u Ravnom i priznali habsburškog cara za vladara (ali ništa od pomoći)^[4].
3. 2. - Počeo ugarski sabor u Požunu. Članak 14 će odrediti da doseljeni "Vlasi" imaju plaćati crkvi desetinu i plemićima devetinu^[5] ali ne u vreme rata^[6].
mart - Uskoci oplenili selo Karin (u napadima ove godine se ističe vojvoda Ivo Vlatković)^[3].
mart - Vlasnici feudalnih imanja u Rovišću i Pogancu se žalili ugarskom saboru jer su ih Srbi zauzeli pre devet godina, traže feudalna prava nazad^[7].
22. 3. - Karl IX i zvanično kralj Švedske (faktički od 1599-1600).
april - Uskoci poharali četiri sela kod Šibenika a zatim i još dva kod Biograda^[8].
april - Grof Nikola Zrinski ponavlja očevu molbu da mu se potčine Srbi u Gomirju, nadvojvoda Ferdinand mu u decembru odgovara da zauzvrat traži 80.000 forinti za prošle troškove i da ubuduće održava tamošnje vojnike^[9].
proleće - Deli Hasan Karajazidži se povlači iz Banje Luke u Sarajevo^[6] nakon što ga je porazio Sefer-beg; odlazi u Temišvar gde će biti ubijen, a u Bosnu dolazi Ahmed-paša Dugalić.
1. 5. - Kralj Rudolf potvrđuje 21 članak ugarskog sabora i dodaje 22-ugi: odbačene sve protestantske molbe, zabranjeno iznošenje vjerskih pitanja na saboru - slavlje u Hrvatskoj jer su mnogi krajiški kapetani Nijemci protestanti (koji naseljavaju Vlahe i krnje hrvatske banske teritorije)^[10].
maj - Uskoci u okolini Novigrada, zatim spalili novu tursku kulu na Obrovačkoj rijeci; Ivan Vlatković je zatim u okolini Šibenika i Splita, bez štete za Mlečane^[8].
ca. 6. 6. (Duhovi) - Turci iz Like napadali Senj ali razbijeni^[8].
5. 7. - Sabor u Gradcu kod Zagreba: pozdravljen Dvadeset drugi članak, naređeno protjerivanje "krivovjeraca" (protestanata), reafirmiran 14. članak o obavezama "Vlaha"^[11].
5. 8. - Sokolluzade Lala Mehmed-paša, Mehmed-pašin rođak, novi je veliki vezir (do 1606).
28. 8. - Londonski ugovor okončava englesko-španski rat: Španija odustaje od obnove katolicizma u Engleskoj a Englezi se više neće mešati u holandsku pobunu.
ljeto - Nakon neuspješnih pregovora o miru, veliki vezir Lala Mehmed-paša upao u Ugarsku. Zapovjednici napustili i spalili Peštu, Vác i Hatvan^[12].
8. 9. - Plemstvo sjeveroistočne Ugarske ne priznaje 22. članak., neće slati novake ni porez.
19. 9. - 11. 10. - Bezuspješna Lala Mehmed-pašina opsada Ostrogona.
20. 9. - Osamdesetogodišnji rat: trogodišnja krvava opsada Ostendea okončana španskim zauzećem grada.
listopad, početkom - Ustanak Stefana Bočkaja protiv tiranske vladavine Giorgia Baste u Erdelju i progona protestanata.
- Srbi se protive Bočkaju, sledeće godine predali Lipovu Turcima^[6].
- (?) Deli Marko ima važnu ulogu u bitki za Košice^[13].
9. 10. - Prvi put opažena Keplerova supernova (u Mlečnom putu, sazvežđe Zmijonoša).
oktobar - Lažni Dimitrije ulazi s vojskom u Rusiju i osvaja nekoliko gradova.
oktobar - Uskoci deset dana u Sućuraju na Hvaru, ne čine štetu^[8].
18. 10. - Lala Mehmed-paša izdao zapovijed Erdeljcima da se okupe oko Bočkaja, koji je pod sultanovom zaštitom^[14].
1. 11. - Prvi put izveden Šekspirov Othello.
29. 11. - Ubijen Hercule, vladar Monaka, nasleđuje ga maloletni Honoré II (do 1662), prvi koji je uzeo titulu kneza.
novembar? - Osmansko-safavidski rat: Džigalazade Jusuf Sinan-paša se mora povući u Jermeniji zbog pobune janičara, dolaska zime i opustošene zemlje^[15].
12. 12. - U Francuskoj uveden Paulette, godišnji porez držaocima državnih i sudskih položaja.

Kroz godinu

Skadarski sandžak-beg Ali-beg Memibegović razbijen u Lješkopolju kada je s vojskom dolazio po danak.
Ahmed I je tokom vladavine (1603-17) izdao ferman kojim je dozvolio porodično nasleđivanje timara bosanskih spahija (odžakluk timar), ali to se krši^[16].
Požeški sandžak dao 400 dukata umesto 200 mladića (danak u krvi u našim zemljama ipak traje do 1640-tih)^[17].
Još "vlaha" dolazi u Gomirje^[18] ali Nikola Frankopan upozorava nadvojvodu da je to privremeno - Frankopani žele ili posjede u Kranjskoj ili da maknu Vlahe^[19].
Objavljen Kašićev Institutionum linguae Illyricae - gramatika "ilirskog" jezika.
Otvorena isusovačka misija u Dubrovniku^[20].
Osnovana francuska kolonija Acadia u severnoj Americi.
Osnovan Tomsk u Sibiru.
Jakob je ponovo etiopski car nakon što je u građanskom ratu poginuo Za Dengel.
Objavljen komad "Tragična povest o životu i smrti doktora Fausta" Christophera Marlowa.
Guru Arjan dovršio rukopis Guru Granth Sahiba, svetog pisma sikizma.

Rođenja

Glavni članak: :Kategorija:Rođeni 1604.

19. 3. - João IV Obnovitelj, portugalski kralj († 1656)
12. 8. - Tokugawa Iemitsu, japanski šogun († 1651)
rujan - Ivan Lučić, povjesničar († 1679)
3. 11. - Osman II, sultan († 1622)
pribl. - Jusuf Mašković, vezir i admiral († 1646)
pribl. - Melek Ahmed-paša, veliki vezir († 1662)

Smrti

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1604.

4. 1. - Ferenc Nádasdy, ugarski plemić (* 1555)

Reference

↑ Klaić, 444
↑ Klaić, 442
1 2 Istorija s. n., 312
↑ Istorija s. n., 325
↑ Klaić, 441
1 2 3 Vladimir Ćorović, Preokret u držanju Srba, rastko.rs (pristup. 5.9.2013)
↑ Istorija s. n., 457
1 2 3 4 Istorija s. n., 313
↑ Istorija s. n., 460
↑ Klaić, 445-6
↑ Klaić, 446
↑ Klaić, 440
↑ Ljubivoje Cerović, Srbi u Slovačkoj, rastko.rs (pristup. 5.9.2013)
↑ Klaić, 447-8
↑ Iran and the World in the Safavid Age, Willem Floor, Edmund Herzig, Iran Heritage Foundation, p. 93-4 (Google Books)
↑ Historija n. J., 584-5
↑ Historija n. J., 625
↑ Historija n. J., 695
↑ Historija n. J., 706
↑ Biskupijska klasična gimnazija Ruđera Boškovića Arhivirano 2013-09-13 na Wayback Machine-u, povijest škole

Literatura

Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
Istorija srpskog naroda, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5
Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959

[1] Klaić, 444

[2] Klaić, 442

[isn312-3] 1 2 Istorija s. n., 312

[4] Istorija s. n., 325

[5] Klaić, 441

[puds-6] 1 2 3 Vladimir Ćorović, Preokret u držanju Srba, rastko.rs (pristup. 5.9.2013)

[7] Istorija s. n., 457

[isn313-8] 1 2 3 4 Istorija s. n., 313

[9] Istorija s. n., 460

[10] Klaić, 445-6

[11] Klaić, 446

[12] Klaić, 440

[13] Ljubivoje Cerović, Srbi u Slovačkoj, rastko.rs (pristup. 5.9.2013)

[14] Klaić, 447-8

[15] Iran and the World in the Safavid Age, Willem Floor, Edmund Herzig, Iran Heritage Foundation, p. 93-4 (Google Books)

[16] Historija n. J., 584-5

[17] Historija n. J., 625

[18] Historija n. J., 695

[19] Historija n. J., 706

[20] Biskupijska klasična gimnazija Ruđera Boškovića Arhivirano 2013-09-13 na Wayback Machine-u, povijest škole

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]