Max Theiler
 | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Specjalność: bakteriologia, wirusologia, epidemiologia | |
| Instytucja |
Międzynarodowy Wydział Zdrowia Fundacji Rockefellera w Nowym Jorku |
| Nagrody | |
Max Theiler (ur. 30 stycznia 1899 w Pretorii, Kolonia Przylądkowa, zm. 11 sierpnia 1972 w New Haven, Connecticut, Stany Zjednoczone) – bakteriolog, wirusolog, epidemiolog pochodzący z Afryki Południowej. W 1937 r. opracował szczepionkę przeciwko żółtej febrze, która uchroniła przed śmiercią żołnierzy walczących w tropikach w czasie II wojny światowej.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Max Theiler urodził się 30 stycznia 1899 w Pretorii, jako jedno z czwórki dzieci Arnolda Theilera (naukowca zajmującego się medycyną weterynaryjną) i jego żony Emmy z domu Jegge[1]. Uczęszczał do lokalnych szkół z wyjątkiem jednego roku, który spędził w Bazylei (jego ojciec miał szwajcarskie pochodzenie)[1]. Studiował na Rhodes University Colleges w Makhandzie oraz w Szkole Medycznej Uniwersytetu Kapsztadzkiego, którą ukończył w 1918 roku[1]. Edukację kontynuował w Anglii, w St Thomas's Hospital Medical School, a następnie w Londyńskiej Szkole Higieny i Medycyny Tropikalnej, którą ukończył w 1922 roku[2]. W tym samym roku zaczął pracę na Wydziale Medycyny Tropikalnej w Harvard Medical School, gdzie prowadził badania nad pełzakowicą, gorączką od ugryzienia szczura, a także rozpoczął prace dotyczące żółtej febry[2].
Od 1930 r. był pracownikiem Międzynarodowego Wydziału Zdrowia Fundacji Rockefellera w Nowym Jorku, a od 1951 r. został dyrektorem laboratorium Wydziału Medycyny i Zdrowia Publicznego w wymienionej Fundacji. Prowadził badania nad żółtą febrą, dengą, japońskim zapaleniem mózgu, chorobą Weila, chorobą Heinego -Medina.
W 1928 roku odkryto, że makaki są podatne na wirusa żółtej gorączki, co otworzyło możliwości opracowania szczepionki. Max Theiler ustalił, że na wirusa podatne są również pospolite myszy, co znacząco ułatwiło badania nad szczepionką. Pod koniec lat 30. XX wieku opracował on pierwszy osłabiony szczep tego wirusa, co pozwoliło na opracowanie udoskonalonego szczepu wywołującego odporność u ludzi[2].
W 1964 odszedł z Fundacji Rockefelera i podjął pracę na stanowisku profesora epidemiologii i mikrobiologii na Uniwersytecie Yale, gdzie pracował do 1967 roku[2].
W 1928 roku ożenił się z Lillian Graham, mieli jedną córkę[1].
Wyróżnienia i nagrody
[edytuj | edytuj kod]W 1949 roku został uhonorowany przyznaniem nagrody Laskera w dziedzinie badań klinicznych[1].
Za badania nad wirusem żółtej febry i opracowanie skutecznej szczepionki przeciwko tej chorobie otrzymał Nagrodę Nobla w 1951 roku[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 Max Theiler Biographical. [w:] nobelprize.org [on-line]. [dostęp 2026-09-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-08-03)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Max Theiler American microbiologist. [w:] Encyklopedia Britannica [on-line]. [dostęp 2026-09-20]. (ang.).
