Bòrt
| Vila d'Occitània |
|
Bòrt Bort-les-Orgues | ||
|---|---|---|
Vista de Bòrt | ||
|
| ||
| ||
| Geografia fisica | ||
| Coordenadas | 45° 24′ 06″ N, 2° 29′ 53″ E | |
| Superfícia | 15,07 km² | |
| Altituds · Maximala · Mejana · Minimala |
788 m 454 m 403 m | |
| Geografia politica | ||
| País | ||
| Parçan | Modèl:Artensa | |
| Estat | ||
| Region 75 |
Novèla Aquitània | |
| Departament 19 |
Corresa | |
| Arrondiment 193 |
Arrondiment d'Ussèl | |
| Canton 1905 |
Nauta Dordonha (burèu centralizator), Canton de Bòrt (chapluòc) davant 2015 | |
| Intercom 241900117 |
Nauta Corresa Comunautat | |
| Cònsol | Patrick Jouve (2026-2032) | |
| Geografia umana | ||
| Populacion Populacion totala (2018) |
2 661 ab. 2 761 ab. | |
| Densitat | 189,71 ab./km² | |
| Autras informacions | ||
| Gentilici | los [gu'nɔ] [1] | |
| Còde postal | 19110 | |
| Còde INSEE | 19028 | |

Bòrt (Bort-les-Orgues en francés) es una comuna d'Occitània, en Auvèrnhe dialectalament e culturalament, e en Lemosin istoricament e administrativament, es la vila principala dau parçan d'Artensa ; z-es administrada per lo departament de Corresa e la region de Novèla Aquitània, ancianament de Lemosin.
Eraldica
[modificar | modificar lo còdi]
Las armas actualas de la vila son « d'azur a tres croses en forma de 'x' d'argent ».
Las ancianas :
« D'aur, au sautador dentat de gules ». Malte-Brun, la France illustrée (1882).
« D'azur, a tres bendas ondadas d'aur ». Reportadas tanben per Malte-Brun.
Geografia
[modificar | modificar lo còdi]Vila comerciala tradicionala, Bòrt beneficia d'una estiala de comunicacions, pr'aquò sens axe important. La rota pus importanta es la RD 922 Orlhac-Clarmont-Ferrand, crosada per la RD 979 vas Limòtges e la RD 3 vas Sant Flor. D'autres axes segondaris se dirigisson vas Bòrt : la RD 679 vas Condat e Alancha, la RD 27 vas Eiguranda per Talamin, la RD 73 vas Le Borg Lastic e L'Ermenc, la RD 47 vas La Tor d'Auvèrnha. Mas la rota Orlhac-Clarmont es concurrençada per la varianta per Murat e Maciac e l'autorota A9 sens peatge, axe adobat dempuèi las annadas 70 (vengut RN 122 en 1972, en remplaçament de la rota per Bòrt).
Perimètre delh territòri
[modificar | modificar lo còdi]Toponimia
[modificar | modificar lo còdi]Las fòrmas ancianas son Boort, en 944, Baort, en 1106, Boort, en 1131, Bort, vas 1315. Lo nom vendriá delh gallic *Boduo-ritum, « lo ga de la graula (caula) », de boduos, bodua, « graula » e ritu- « ga ». Lo mot graula se deu préner en un sens simbolic : la graula (caula) èra l'animal emblematic de la divessa guerrièra, çò que conven fòrça plan per un limit de dos pòbles ( a la seguda de Marcel Villoutreix, los Féniés supausan, per explicar l'atestacion del sègle XII, Baort, un *bal-ritum, amb l'oronime pre-indoeuropèu *bal- [2],[3],[4]; mas una fòrma pus anciana ne'n seriá *Balrt, çò que sembla pas podeir èsser, auriá donat puslèu *Bart; d'un autre costat, *bal-ritum seriá en realitat *baló-ritum, qu'auriá donat *Balòrt). En realitat, a partir de Boort, la fòrma Baort de 1106 es una dissimilacion transitòria plan normala, que pr'aquò a pas prosperat : l'autra solucion, Boòrt > Bòrt, l'a eliminada.
Istòria
[modificar | modificar lo còdi]Evolucion economica e demografica
[modificar | modificar lo còdi]Anciana vila industriala (lo cuer, lo textile), Bòrt a perdut sos emplecs e la populacion es pas la meitat de çò qu'èra en 1975. La posicion en Corresa quand l'hinterland de la vila (las partidas pus pobladas) es dins lo Cantal facilita son remplaçament parcial per Ide e Lanòbre (creacion d'una novèla RD 3 per lo nòrd d'Ide, zònas d'activitats). Tanben, lo site es un pauc tròp estreit per las activitats novèlas. La foncion comerciala es fòrtament declinanta.
Administracion
[modificar | modificar lo còdi]Demografia
[modificar | modificar lo còdi]
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1 723 | 1 792 | 2 125 | 2 159 | 2 292 | 2 337 | 2 367 | 2 322 | 2 559 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2 551 | 2 554 | 2 712 | 2 693 | 3 092 | 3 532 | 3 671 | 3 858 | 3 878 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3 698 | 3 977 | 3 821 | 3 466 | 3 664 | 3 715 | 4 031 | 5 086 | 5 425 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2007 | 2008 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 5 115 |
4 937 |
5 075 |
4 509 |
4 208 |
3 535 |
3 260 |
3 247 |
3 194 3 317 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2009 | 2010 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3 088 3 209 |
2 988 3 105 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Fonts | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- En 2018 la populacion èra de 2661 abitants e la densitat èra de 176,58 ab/km².
Luòcs e monuments
[modificar | modificar lo còdi]- Los Òrgues de Bòrt
- Lo Chastèl de Vau
- Vista delh naut delh barratge.
- Las òrgas.
- Dempuèi la riba opausada.
- Lac de Bòrt a lh fons lo chastèl.
- Chastèl de Valh.
- Joan Francés Marmontel.
Personalitats ligadas amb la comuna
[modificar | modificar lo còdi]Ligams extèrnes
[modificar | modificar lo còdi]Nòtas
[modificar | modificar lo còdi]- ↑ enquèsta Sivadon abrial 2018 a Bèlluòc (Cantal) e a La Monciliá
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 99
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 82
- ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2003, p. 81
- ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-bort-les-orgues.html





