Tabasco (steat)

Tabasco
Steat fan Meksiko
Symboalen
Bestjoer
lân	Meksiko
haadplak	Villahermosa
grutste stêd	Villahermosa
gemeenten	17 gemeenten
Sifers
ynwenners	2.402.598 (2020)
oerflak (km²)	25.267 km²
befolkingstichtens	95,08 ynw./km²
hichte (maks.)	0 - 1000 m
Oar
steat sûnt	31 jannewaris 1824
ISO-koade	MX-TAB
tiidsône	UTC−6 (Santiagotiid)
simmertiid	Gjin
koördinaten	17°58′N 92°35′W
webside	www.tabasco.gob.mx
Kaart
In Olmeekske kop yn it La Venta museum yn Villahermosa.

Tabasco is in steat yn it súdeasten fan Meksiko oan 'e Golf fan Meksiko. De steat grinzget yn it noarden oan 'e see, yn it easten oan Campeche, yn it súdeasten oan Gûatemala, yn it suden oan Chiapas en yn it westen oan Veracruz. Mei in oerflak fan 24.731 km² is it ien fan 'e lytsere steaten fan it lân, mar it is fanwegen de oalje-yndustry fan grut ekonomysk belang. De steat telt 2.402.598 ynwenners (2020). De haadstêd en grutste stêd is Villahermosa.

Skiednis

Tabasco wurdt beskôge as de widze fan 'e Olmeken, de earste grutte beskaving fan Meso-Amearika, dy't tusken 1200 en 400 f.Kr. bloeide yn plakken lykas La Venta. Letter makke it gebiet diel út fan it ryk fan 'e Maya's. Yn 1518 setten de earste Spanjerts ûnder lieding fan Juan de Grijalva yn it gebiet foet oan lân. Nei de Spaanske oermastering waard it in provinsje fan Nij-Spanje. Op 7 febrewaris 1824 waard Tabasco offisjeel ien fan 'e steaten fan 'e Meksikaanske federaasje. Yn 'e 20e iuw feroare de fynst fan grutte oaljefoarrieden de ekonomy fan 'e steat folslein.

Geografy

Glânsibis yn 'e sompen fan Centla yn Tabasco.

It lânskip fan Tabasco is oer it generaal flak en hat in soad wetter. It is de wietste steat fan Meksiko, mei in tropysk reinwâldklimaat. De twa grutste rivieren fan Meksiko, de Grijalva en de Usumacinta, streame troch de steat en foarmje de grutte delta fan 'e Pantanos de Centla. Fanwegen de lege lizzing en in soad delslach hat de steat geregeldwei te krijen mei oerstreamings. De grûn is tige fruchtber en ryk oan biodiversiteit.

Bestjoerlike yndieling

Tabasco is ûnderferdield yn 17 gemeenten. De wichtichste ekonomyske- en befolkingssintra binne:

Ruïnes fan Comalcalco.

• De haadstêd Villahermosa, in wichtich regionaal sintrum foar de oalje- en tsjinstesektor.
• Cárdenas, it twad grutste stêdlike gebiet en in sintrum foar lânbou.
• Paraíso, bekend om de oaljehaven Dos Bocas en de strannen.
• Comalcalco, de iennige Mayastêd dy't boud is fan bakstien ynstee fan kalkstien.

Befolking

De befolking bestiet foar it grutste part út Mestizen. Der binne lykwols noch lânseigen groepen lykas de Chontal-Maya's, dy't harren eigen taal en tradysjes behâlden hawwe, benammen yn 'e regio's om Nacajuca en Centla. De kultuer fan Tabasco is in mingsel fan lânseigen, Spaanske en Karibyske ynfloeden, wat werom te sjen is yn 'e muzyk (tamborileros) en de dûns (Zapateo).

Toerisme en Iten

Kakaokas.

• La Venta Museum-Park is in iepenloftmuseum yn Villahermosa mei de ferneamde kolossale Olmeekske koppen.
• De Sûkeladerûte giet by histoaryske hacienda's lâns, dêr't kakao en sûkelade produsearre wurdt. Tabasco is de wichtichste kakaoprodusint fan Meksiko.
• De keuken fan Tabasco is unyk mei gerjochten lykas pejelagarto (in pânser-fisk) en de tradisjonele drank pozol, makke fan fermintearre mais en kakao.

De namme Tabasco is ek bekend fan 'e Tabascosaus, hoewol't dy saus yn 'e Feriene Steaten makke wurdt fan pepers dy't oarspronklik út dizze regio komme.

Keppeling om utens

Visit Tabasco.

Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Tabasco fan Wikimedia Commons.