Edukira joan

Rostock

Rostock
Rostock
Alemaniako hiri-udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Alemania
Alemaniako estatua Mecklenburg-Aurrepomerania
AlkateaEva-Maria Kröger
Izen ofizialaRostock
Jatorrizko izenaRostock
Posta kodea18001, 18181 eta 18059
Udalerri kodea13003000
Geografia
Koordenatuak54°05′00″N 12°08′00″E / 54.0833°N 12.1333°E / 54.0833; 12.1333
Mapa
Azalera181,36 km²
Altitudea18 m
MugakideakRostock barrutia, Elmenhorst/Lichtenhagen, Admannshagen-Bargeshagen, Lambrechtshagen, Kritzmow, Papendorf, Dummerstorf, Roggentin, Broderstorf, Bentwisch, Mönchhagen, Rövershagen, Gelbensande eta Graal-Müritz
Demografia
Biztanleria204.929 (2025eko abenduaren 31)
alt_left 105.034 (%51,3) (%48,7) 99.895 alt_right
alt_left 106.098 (%51,8) (%50,2) 102.963 alt_right
Dentsitatea1.130 bizt/km²
Informazio gehigarria
SorreraXIII. mendea
Telefono aurrizkia0381
Hiri senidetuakVarna, Szczecin, Turku, Dunkerque, Riga, Anberes, Dalian, Raleigh, Rijeka, Bremen, Aarhus, Guldborgsund, Bergen, Communauté urbaine de Dunkerque (en) Itzuli eta Karlskrona
MatrikulaHRO eta A
rostock.de

Rostock Alemaniako hiri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan dagoena. Estatuko handiena izan arren, hiriburua Schwerin da. Warnow ibaiaren ertzean, Baltikotik hamabi kilometrora, Warnemünde eskualdean. Biztanleria 200.000 biztanle ingurukoa da.

Alemaniako ipar-ekialdeko portu nagusia da, eta lotura zuzena du Danimarkako portu garrantzitsuenekin. Arrantza eta industria (janari industria, ontziolak, altzairugintza, kimika industria, zurgintza, tresneria kimikoa) ekonomia jarduera nagusiak dira. Aipagarriak dira XIII. mendeko Andre Mariaren eliza gotikoa, XIV. mendeko San Nikolas eliza, XV. mendeko udaletxea (aurrealde barrokoa) eta XIV-XVI. mendeetako harresiko ateak eta hondakinak.

    Datu klimatikoak (Rostock)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 11 15 21 26 31 33 34 32 29 22 15 14 34
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 2 2 7 11 17 20 22 21 18 12 7 3 12
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -2 -3 -1 3 7 10 13 13 9 6 2 -1 5
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -18 -20 -18 -5 -3 2 6 5 1 -5 -9 -16 -20
Pilatutako prezipitazioa (mm) 46 36 30 42 48 60 79 71 69 65 39 45 630
Iturria: [1]

XI mendean eslaviarrek Roztoc herrixka sortu zuten, zeinak ibaiaren zabalgunea esan nahi duen. Hala ere 1161ean Valdemar I.a Danimarkakoak su eman zion herriari eta erabat suntsitua gelditu zen. Ondoren merkatari alemaniarrek hiru herri sortu zituzten bertan, bakoitza eliza baten inguruan kokatzen zelarik; San Petriren eliza (gaur egungo alde zaharra dagoena), Andre Mariaren eliza (gaur egungo merkatu berriaren inguruan) eta San Jaimeren eliza (gaur egungo unibertsitatearen inguruan). Berehala baina hiru herriek hiri bakarra osatu zuten.

Hansa Ligan sartzerakoan hiriaren gorakada etorri zen eta XIV menderako Mecklenburgeko hiri garrantzitsuena bihutu zen bere 12.000 biztanleekin. Bere jarduera ekonomiko nagusia ontzigintza zen, izan ere Itsaso Baltikoan zebiltzan itsasontzi gehienak bertan eginak zeuden. 1419an Europako Unibertsitaterik zaharrena dena sortu zen Rostocken. XV mendean Mecklenburgeko dukeek hiriarekiko kontrola areagotu nahi zuten eta biztanle pobreenek srturiko matxinadak zapuzteko aitzakiaz lortu zuten Rostocken erabateko kontrola eskuratzea.

Rostockeko udaletxea eta ingurua, bonbaketa baten ondoren

Rostocken indarrak eta kokapen estrategikoak Daniarren eta suediarren erasoak jasatea ekarri zuen. Horrela bai Hogeita Hamar Urteko Gerran (1618-1648) eta 1700-1721 aldietan iparraldeko nazioek hiria okupatu zuten. Napoleondar Gerretan ere frantziarren eskuetan egon zen hamar urtez. Hala ere XIX mendean hiriaren garrantzia ez zen batere jeitsi eta populazioz nabarmen igotzen jarraitu zuen. Industrializazioari esker Itsaso Baltiko guztiko itsas flotarik handiena garatu zuen.

Mende berriarekin batera ontzigintzari hegazkingintzaren gehitu zitzaion eta nazientzako hiri estrategikoa bihurtu zen. Hau dela eta aliatuen bonbaketa gogorrak jasan zituen Bigarren Mundu Gerran, 1942 eta 1944ean. Armada Gorriak 1945ean bereganatu zuenerako Rostock erabat suntsitua zegoen.

Ekialdeko Alemanian sartua gelditu zen eta itsas portu estrategikoa izanik, gerra aurretik zegoen bezala berreraikitzen saiatu ziren. Ekialdeko Alemaniaren berpiztearen sinbolo bihurtu zen hiria. 1990eko Alemaniaren bateratzearekin batera, estatuaren motorra Mecklenburg-Aurrepomerania dela esaten da, hiriburua Schwerin bada ere.

2022ko zentsuaren arabera 203.470 biztanle zituen: 99.129 gizonezko (% 48,7) eta 104.341 emakumezko (% 51,3); 100 emakumeko 95,0 gizonezko zeuden. Biztanleen % 14,2 18 urtetik beherakoak ziren eta % 25,5 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 6,6 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 48,2 ezkongabeak ziren eta % 34,2 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[2]

Biztanleriaren tamainaUrtea120.000140.000160.000180.000200.000220.000240.000260.000194019601980200020202040RostockBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 99.131 gizon, 104.349 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
10.88
 
75+
 
16.46
10.72
 
65-74
 
12.67
20.38
 
50-64
 
19.60
11.92
 
40-49
 
10.17
16.12
 
30-39
 
13.29
6.49
 
25-29
 
5.46
8.57
 
18-24
 
8.77
2.30
 
15-17
 
2.16
7.49
 
6-14
 
6.81
2.61
 
3-5
 
2.32
2.52
 
0-2
 
2.29
Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05)..

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 88,2ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 11,3k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 0,6k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 89,1 beraiek etorritakoak ziren eta % 10,9 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[3]

Migrazio-jatorria

179.384
22.935
Migrazio-jatorririk gabe (179.384)Migrazio-jatorri osoa (22.935)Migrazio-jatorri partziala (1.148)

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 125.635 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (103.749, % 82,6) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 66,05 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 6,7 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 2,6 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 14,7 jabeak okupatzen zituzten.[4]

125.635etxebizitza
66,05 m²batez besteko azalera
6,7 €/m²batez besteko errenta

Erabilera

17.603
103.749
Jabetzan (17.603)Alokairuan (103.749)Aisialdikoa (895)Hutsik (3.385)
% 2,6hutsik dauden tasa
% 14,7jabetza tasa

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 4 gela zituzten (42.862). Etxebizitza gehienak 1970-1979 artean eraiki ziren (24.655); eraikin guztien % 86,9 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, urrutiko berogailu-sarea (fernheizung) zen nagusi (87.560 etxebizitza).[4]

Gela kopurua

Gela bakarra6.642
2 gela16.472
3 gela40.016
4 gela42.862
5 gela14.424
6 gela3.463
7 gela edo gehiago1.753

Eraikuntza garaia

1919 aurretik9.341
1919-194915.985
1950-19598.532
1960-196917.158
1970-197924.655
1980-198922.652
1990-199910.880
2000-20098.086
2010-20153.300
2016 eta geroago5.052

Berogailu mota

87.560
29.746
Urrutiko berogailu-sarea (Fernheizung) (87.560)Solairuko berogailua (Etagenheizung) (7.218)Bloke-berogailua (Blockheizung) (474)Berogailu zentrala (Zentralheizung) (29.746)Labe indibiduala (459)Berogailurik gabe (178)

Guztira 22.951 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa ilarako etxea zen (11.565, % 50,4). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (11.537).[4] Guztira 120.212 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (67.503, % 56,2).[5]

22.951bizitegi-eraikin
120.212etxegune

Eraikin mota

7.577
3.171
11.565
Etxe bakartua (7.577)Etxe atxikia (bikoitza) (3.171)Ilarako etxea (11.565)Bestelako eraikin mota (636)

Etxebizitza kopurua eraikineko

11.537
2.941
5.231
2.105
Etxebizitza bakarra (11.537)2 etxebizitza (1.132)3-6 etxebizitza (2.941)7-12 etxebizitza (5.231)13 etxebizitza edo gehiago (2.105)

Etxegunearen tamaina

67.503
34.597
10.331
Pertsona bakarra (67.503)2 pertsona (34.597)3 pertsona (10.331)4 pertsona (5.707)5 pertsona (1.414)6 pertsona (659)

Ondasun nabariak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Andre Mariaren eliza
    Andre Mariaren eliza (Marienkirche): 1265ean eraikitako adreilu gorrizko eliza gotikoa da. 1531n luteranismoa onartu zuen. Hamabi metroko erloju astrologikoa dauka.
  • Udaletxea (Rathaus): Andre Mariaren elizaren ondoan dago, merkatu berriaren plazan. XIII. mendeko eraikina bada ere, 1727ko fatxada barrokoa du.
  • Kröpeliner Straße: kaleko ertzetan, XV. eta XVI. mendeetako etxe burgesak daude. Hiriko kale nagusi horrek merkatu berriko plaza eta Kröpeliner atea elkartzen ditu.
  • Universitätsplatz: Rostockeko Unibertsitatearen eraikin gehenek inguratzen duten plaza da.
  • Harresiak eta ateak: Garai bateko harresien zati batzuek oraindik diraute; halaber, izan zituen 32 ateetatik bi baino ez daude.

Autopistek eta trenek Berlin, Hanburgo eta Poloniarekin lotzen dute.

Bestalde Eskandinaviarako ferrien kai handia dauka. Alemaniatik Tallinn (Estonia), Helsinki (Finlandia), Guldborgsund (Danimarka) eta Trelleborg (Suedia) hirietara doazen ferriak Rostocketik ateratzen dira.

Hiriko futbol talde nagusia F.C. Hansa Rostock da. Gaur egun bigarren mailan ari bada ere Alemania biak bateratzean Ekialdeko Alemaniatik lehen mailarako sailkatu zen bi taldeetako bat izan zen, izan ere 1991ean Ekialdeko Alemaniako Liga eta Kopa txapelduna izan baitzen.

Bestalde aipatzekoa da HC Empor Rostock eskubaloi taldea, Ekialdeko Alemaniako talde nagusia izan zen 10 liga eta 7 kopa irabazi baitzituen. EHF Errekopa bat ere badu.

Jan Ullrich txirrindularia ere aipatu behar da, 1997ko Frantziako Tourraren irabazlea eta Munduko Txapelketako Erlojupeko proban bi aldiz txapeldun izana.

Azkenik Britta Kamrau igerilaria ere aipatu behar da, 2007an 25 kilometroko distantzian munduko txapeldun izan zena. Aurrez, 2004ean 5, 10 et 25 kilometrotako Europako txapeldue ere izana zen.

Herritar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
 Szczecin (Polonia), 1957  Bergen (Norvegia), 1965
 Turku (Finlandia), 1959  Varna (Bulgaria), 1966
 Dunkerque (Frantzia), 1960  Rijeka (Kroazia), 1966
 Riga (Letonia), 1961  Bremen (Alemania), 1987
 Anberes (Belgika), 1963  Dalian (Txina), 1988
 Århus (Danimarka), 1964  Raleigh (Ipar Karolina) (Ameriketako Estatu Batuak), 2001
 Göteborg (Suedia), 1965

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ http://web.archive.org/web/20060213114155/http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT003630 BBC Weather
  2. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
  3. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  4. 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  5. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
Biztanleriaren tamainaUrtea120.000140.000160.000180.000200.000220.000240.000260.000194019601980200020202040RostockBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]