Palomera
| Palomera | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Cuencako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | José Luis García Moset (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Palomera | ||||||||||
| Posta kodea | 16192 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 16149 | ||||||||||
| Herriburua | Palomera | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°04′03″N 2°03′02″W / 40.0675°N 2.0505555555556°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 50 km² | ||||||||||
| Altitudea | 1.071 m | ||||||||||
| Mugakideak | Cuenca, Buenache de la Sierra, La Melgosa, Mohorte eta La Cierva | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 187 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 4 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | CU | ||||||||||

Palomera Cuencako udalerria da, Serranía de Cuenca eskualdean dagoena, Gaztela-Mantxako erkidegoan.
Azken erroldaren arabera 187 biztanle zituen 50 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cuenca, Buenache de la Sierra, La Melgosa, Mohorte eta La Cierva.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 93 gizon, 94 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 23 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 50,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 16,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7 —probintzian % 16,3—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 13 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 38,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Txina, Alemania, Mexiko dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 256 etxebizitza zeuden: 81 (% 31,6) nagusiak eta 175 (% 68,4) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 8 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 39 plazarekin (4,88 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Cuencako mapa
Guztira 81 etxegune zeuden, eta horietatik 39 (% 48,1) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 175 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 44,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 18,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,6.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 37,8 zen 2021ean eta % 44,6 2024an; beraz, 6,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 21,7 izatetik % 16,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 50,5 ziren, eta gizonen artean % 37,8; 12,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,4 eta gizonen % 13,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 78 | % 44,6 | 31 | % 37,8 | 47 | % 50,5 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 35 | % 20,0 | 18 | % 22,0 | 17 | % 18,3 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 33 | % 18,9 | 22 | % 26,8 | 11 | % 11,8 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 29 | % 16,6 | 11 | % 13,4 | 18 | % 19,4 |
| Guztira | 175 | % 100,0 | 82 | % 100,0 | 93 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 37,8 | % 21,0 | % 19,6 | % 21,7 | 143 |
| 2022 | % 39,2 | % 20,9 | % 20,3 | % 19,6 | 153 |
| 2023 | % 43,4 | % 20,2 | % 18,5 | % 17,9 | 173 |
| 2024 | % 44,6 | % 20,0 | % 18,9 | % 16,6 | 175 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.862 euro-koa zen[8], probintziako 2. altuena, eta etxegune bakoitzeko 38.276 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.624 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 24.150 euro zen. Errenta gordina 24.330 euro-koa izan zen pertsonako, probintziako 2. altuena.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 59,7[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 26,6), beste diru-sarrerak (% 9,5), langabezia-prestazioak (% 1,2), beste prestazioak (% 3).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 29,1 da, probintziakoaren (29,5;
Cuencako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,5;
Cuencako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) parean.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Palomera udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 94 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,7; gainerako % 46,3 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,1 zen eta emakumezkoena % 51,6; langabezia-tasa, aldiz, % 4,3 eta % 6,3 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 86 zen 2023ean, 2021eko 73etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 50,0 osatzen dute, eta gizonek % 50,0.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 89 | % 50,9 | 44 | % 53,7 | 45 | % 48,4 |
| Langabeak | 5 | % 2,9 | 2 | % 2,4 | 3 | % 3,2 |
| Inaktiboak | 81 | % 46,3 | 36 | % 43,9 | 45 | % 48,4 |
| Guztira | 175 | % 100,0 | 82 | % 100,0 | 93 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 81,4), eraikuntza (% 8,1), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 5,8) eta industria (% 4,7).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 51,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 45,3), eta oinarrizko okupazioak % 1,2.[13] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 55,8), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 48,8).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 39 | % 45,3 | 18 | % 41,9 | 21 | % 48,8 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 44 | % 51,2 | 24 | % 55,8 | 20 | % 46,5 |
| Oinarrizko okupazioak | 1 | % 1,2 | 0 | % 0,0 | 1 | % 2,3 |
| Ez dago jasota | 2 | % 2,3 | 1 | % 2,3 | 1 | % 2,3 |
| Guztira | 86 | % 100,0 | 43 | % 100,0 | 43 | % 100,0 |
Okupatuen % 77,9 besteren konturako langileak dira, eta % 22,1 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 19 | % 22,1 | 14 | % 32,6 | 5 | % 11,6 |
| Besteren kontura | 67 | % 77,9 | 29 | % 67,4 | 38 | % 88,4 |
| Guztira | 86 | % 100,0 | 43 | % 100,0 | 43 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 103 gidari zeuden erroldatuta: 56 gizon (% 54,4) eta 47 emakume (% 45,6)[15]. Biztanleen % 55,1 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 195 ibilgailuk osatzen zuten: 114 turismo, 32 motozikleta, 15 furgoneta, 12 kamioi eta 10 ziklomotor[15]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 610 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (605) parean eta Espainiakoaren (525) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 13,9 urtekoa zen; turismoen % 7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,9k 25 urte baino gehiago[15]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 53,1 diesel zen eta % 44,3 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,6; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 31,3k ez zuen etiketarik[oh 2].
Ondarea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Herriko arkitekturaren etxeak
- Udaletxea
- Txontxongiloen etxea
- La Casona etxea
- Justo eta Pastor santuen eliza
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Cuenca.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Cuenca.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Cuenca.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Cuenca.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Cuenca.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

