Edukira joan

Murtzia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Murtzia
Murcia
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Murtziako Eskualdea
AlkateaJosé Ballesta
Izen ofizialaMurcia
Jatorrizko izenaMurcia
Posta kodea30001–30012
INEk ezarritako kodea30030
Geografia
Koordenatuak37°59′00″N 1°07′49″W / 37.9833°N 1.1303°W / 37.9833; -1.1303
Mapa
Azalera881,86 km²
Altitudea43 m
MugakideakAlcantarilla, Alhama de Murcia, Beniel, Campos del Río, Fortuna, Fuente Álamo de Murcia, Molina de Segura, Santomera, Torre Pacheco, Cartagena, Librilla, San Javier, Las Torres de Cotillas, Mula, Orihuela eta Pilar de la Horadada
Demografia
Biztanleria479.405 (2025)
alt_left 243.026 (%50,9) (%49,1) 234.605 alt_right
Dentsitatea544 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakŁódź, Miami, Lecce, Grasse, Santa Maria Capua Vetere, Irapuato (en) Itzuli, Yangzhou eta Ternopil
MatrikulaMU
murcia.es

Murtzia[1] (gaztelaniaz eta ofizialki Murcia) Espainiako hego-ekialdean dagoen hiria da, herrialde osoko zazpigarren populatuena dena. Izen bereko probintzia eta autonomia erkidegoko hiriburua da.

Azken erroldaren arabera 479.405 biztanle zituen 881,9 km²-ko azaleran.

Inguru naturala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Segura ibaiak zeharkatzen du. Altuera desberdineko mendiek zeharkatzen dute, Carrascoy, El Puerto, Villares, Columbares, Altaona eta Escalona. Udalerriaren hegoaldeko mendizerrak Murtzia Cartagenako zelaitik banatzen du.

Banaketa administratiboa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Berez, hiriaren erdigunea 175.000 pertsona bizi dira, eta erdigunearen inguruan 54 herri daude (gaztelaniaz pedanía deituak). Herri haietako batzuk jada erdiguneari lotuta daude, eta beste batzuk erdigunetik 10-15 kilometrora daude eta izaera propioa mantentzen dute, Murtziako udalerriaren zati izan arren.

Herriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alcantarilla, Alhama de Murcia, Beniel, Campos del Río, Fortuna, Fuente Álamo de Murcia, Molina de Segura, Santomera, Torre Pacheco, Cartagena, Librilla, San Javier, Las Torres de Cotillas, Mula, Orihuela eta Pilar de la Horadada.

Mapa
Murtzia eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea360.000380.000400.000420.000440.000460.000480.000200020052010201520202025MurtziaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 234.605 gizon, 243.026 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.01
 
100+
 
0.03
0.10
 
95-99
 
0.26
0.50
 
90-94
 
0.96
1.12
 
85-89
 
1.88
1.90
 
80-84
 
2.73
2.92
 
75-79
 
3.74
3.59
 
70-74
 
4.33
4.78
 
65-69
 
5.39
6.08
 
60-64
 
6.48
7.29
 
55-59
 
7.51
7.92
 
50-54
 
7.83
8.50
 
45-49
 
8.13
7.39
 
40-44
 
7.25
6.53
 
35-39
 
6.26
6.52
 
30-34
 
5.97
6.33
 
25-29
 
5.63
6.52
 
20-24
 
5.73
6.50
 
15-19
 
5.81
5.94
 
10-14
 
5.35
5.16
 
5-9
 
4.81
4.41
 
0-4
 
3.95
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 63,9 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 56,9) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 9,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 17,2 —probintzian % 20,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Murtziako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 63,9Probintzia berean · % 9,1Beste erkidegoa · % 9,7Estatutik kanpo · % 17,2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 82.306 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 44,3)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Kolonbia, Ekuador dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 44,3Europa · % 21,2Afrika · % 31Asia · % 3,5Ozeania · % 0,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
11.502
Maroko
7.550
3.338
Kolonbia
4.743
3.816
Ekuador
4.230
1.992
Ukraina
3.155
1.818
Venezuela
2.239
1.562
Bolivia
2.442
759
Nikaragua
1.631
1.166
Erresuma Batua
1.110
1.010
Frantzia
1.145
983
Argentina
942
1.554
Aljeria
326
802
Txina
787
630
Errumania
909
1.004
Senegal
182
551
Bulgaria
623
522
Kuba
640
478
Peru
609
405
Brasil
662
473
Alemania
429
515
Italia
314
243
Honduras
568
632
Mali
77
227
Paraguai
468
254
Dominikar Errepublika
435
553
Ghana
116
168
Errusia
386
315
Nigeria
226
170
Mexiko
243
183
Ameriketako Estatu Batuak
214
199
Suitza
197
178
Txile
198
197
Belgika
178
286
Pakistan
89
161
Uruguai
164
157
Herbehereak
126
134
Portugal
110
82
Polonia
142
84
Ginea Ekuatoriala
137
162
Ginea
29
135
India
53
64
Lituania
93
73
Irlanda
61
107
Gambia
12
53
Moldavia
56
24
Filipinak
62
30
Kanada
26
26
Suedia
24
33
Bangladesh
10
34
Mauritania
6
26
Danimarka
13
13
Norvegia
15
8
Finlandia
12
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 219.740 etxebizitza zeuden: 163.570 (% 74,4) nagusiak eta 56.170 (% 25,6) ez-nagusiak.[5] Kontsumo elektrikoaren arabera, 14.454 (% 6,6) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 15.310 (% 7,0) hutsik zeuden.[6] Etxebizitza nagusien % 74,5 jabetzan zegoen eta % 16,0 alokairuan.[7] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 777 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 3.690 plazarekin (4,75 plaza etxebizitzako).[8]

219.740etxebizitza
163.570etxegune
15.310hutsik (% 7,0)
777etxebizitza turistiko (2026) Murtziako mapa

Etxebizitza multzoa Murtziako mapa

163.570
56.170
Etxebizitza nagusia (163.570)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (56.170)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Murtziako mapa

189.976
Okupatuak (189.976)Noizbehinkakoak (14.454)Hutsik (15.310)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)

121.850
26.137
15.583
Jabetzan (121.850)Alokairuan (26.137)Beste erregimen bat (15.583)

Guztira 163.570 etxegune zeuden, eta horietatik 37.959 (% 23,2) pertsona bakarrekoak ziren.[9] Etxeguneen % 72,9 familia batek osatzen zuen eta % 3,4 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[10]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 137.959
2 pertsona40.165
3 pertsona33.960
4 pertsona32.762
5 edo gehiago18.724

Etxeguneak motaren arabera

37.959
119.253
Pertsona bakarrekoa (37.959)Familia bakarrekoa (119.253)Familiarik gabeko etxegune anitza (5.584)Bi familia edo gehiago (774)

Etxebizitzen % 35,7 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 31,4 2001etik aurrera.[11] Etxebizitzen % 16,5 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 13,4 120 m²-tik gorakoa.[12]

Eraikuntza garaia

1900 aurretik155
1900-19201.771
1921-19403.707
1941-19505.924
1951-196012.914
1961-197025.400
1971-198028.664
1981-199025.723
1991-200032.532
2001-201063.550
2011-20205.463

Azalera erabilgarria

< 30 m²1.241
30-45 m²10.924
46-60 m²23.993
61-75 m²42.119
76-90 m²51.713
91-105 m²39.477
106-120 m²19.837
121-150 m²17.204
151-180 m²5.979
> 180 m²6.158

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 400.170 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 35,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 29,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 13,6.[13] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 32,9 zen 2021ean eta % 35,0 2024an; beraz, 2,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 15,2 izatetik % 13,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 37,3 ziren, eta gizonen artean % 32,5; 4,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,6 eta gizonen % 12,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

400.170biztanle 15 urte edo +, 2024
% 35,0goi-mailako ikasketak+2,1 puntu 2021etik mapa
% 13,6lehen hezkuntza edo gutxiago−1,6 puntu 2021etik mapa
% 12,9ikasten ari dira, 2024
% 13,6
% 29,5
% 22,0
% 35,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 13,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 29,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,0Goi-mailako ikasketak · % 35,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Murtziako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 77,2 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 22,8 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 6.571 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 60,1 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 39,9. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 5,1 ziren.[13]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 5,1
Lehen hezkuntza
% 8,5
DBH eta antzekoak
% 29,5
Batxilergoa
% 13,2
Erdi-mailako LH
% 8,8
Goi-mailako LH
% 8,0
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 11,3
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 9,0
Masterrak eta espezialitateak
% 5,1
Doktoretzak
% 1,6
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Murcia, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak139.914% 35,063.169% 32,576.745% 37,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa87.960% 22,043.816% 22,544.144% 21,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)117.908% 29,563.198% 32,554.710% 26,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago54.388% 13,624.301% 12,530.087% 14,6
Guztira400.170% 100,0194.484% 100,0205.686% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Murcia, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 32,9% 21,5% 30,4% 15,2384.738
2022% 33,6% 21,6% 30,4% 14,4387.012
2023% 34,3% 21,8% 29,8% 14,1394.423
2024% 35,0% 22,0% 29,5% 13,6400.170

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 12,9 ikasten ari zen (51.788 pertsona).[14] Ikasten ari zirenetatik, % 53,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,8 batxilergoan, % 13,4 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 5,1 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 55,6 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 51,1; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 14,3 eta emakumeen % 12,6. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 86,5 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 44,8 eta 25–29 urtekoen % 17,0; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 3,1 baino ez.[15] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 45,0 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 34,4.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 86,5
20–24 urte
% 44,8
25–29 urte
% 17,0
30–34 urte
% 9,3
35–39 urte
% 6,3
40–44 urte
% 4,7
45–49 urte
% 3,7
50–54 urte
% 2,3
55 urte edo +
% 0,7
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,1
Goi-mailako ikasketak
% 53,5
Erdi-mailako LH
% 13,4
Batxilergoa
% 26,8
DBH eta antzekoak
% 5,1
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,1
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 82,0 estatuan jaio zen, eta % 18,0 atzerrian.[13] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 35,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 7,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 18,5 eta % 33,7, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 39,9 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,4; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 25,1 eta % 29,7, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 35,6
Goi-mailakoak
% 18,5
% 22,4
Batx. / erdi LH
% 23,2
% 34,3
DBH
% 24,6
% 7,7
Lehen H. edo gutx.
% 33,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 39,9
Goi-mailakoak
% 25,1
% 20,1
Batx. / erdi LH
% 28,0
% 28,6
DBH
% 17,2
% 11,4
Lehen H. edo gutx.
% 29,7
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 14,1 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 7,8.[14] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 53,5 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 53,2 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.906 euro-koa zen[16], probintziako altuena, eta etxegune bakoitzeko 38.682 euro-koa, probintziako 2. altuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.446 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 17.017 euro-koa izan zen pertsonako, probintziako 2. altuena.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 63[17]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 18), beste diru-sarrerak (% 12,5), langabezia-prestazioak (% 1,8), beste prestazioak (% 4,7).

63%
18%
13%
Soldata · % 63Pentsioak · % 18Langabezia · % 1,8Beste prestazioak · % 4,7Beste sarrerak · % 12,5
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[18][oh 1]. Udalerrian indizea 32,7 da, probintziakoaren (31,1; Murtziako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,9 da, probintziakoaren (2,5; Murtziako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Murcia udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 227.273 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 57,6; gainerako % 42,4 inaktibo zeuden (beste inaktiboak % 43,0, erretiratuak % 39,4 eta ikasleak % 17,6).[19] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 60,8 zen eta emakumezkoena % 54,7; langabezia-tasa, aldiz, % 8,6 eta % 14,1 zen, hurrenez hurren.[19]

Okupatuen kopurua 197.517 zen 2023ean, 2021eko 184.699etik gora.[20] Emakumeek okupatuen % 47,0 osatzen dute, eta gizonek % 53,0.

197.517okupatu, 2023+% 6,9 2021etik
% 47,0emakumeak okupatuen artean
% 57,6jarduera-tasa, 2024
% 11,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 51,1
% 16,7
% 18,2
Okupatuak · % 51,1Langabeak · % 6,5Ikasleak · % 7,4Erretiratuak · % 16,7Beste inaktiboak · % 18,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Murcia, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak201.689% 51,1106.393% 55,695.296% 47,0
Langabeak25.584% 6,510.003% 5,215.581% 7,7
Inaktiboak167.078% 42,475.070% 39,292.008% 45,3
Guztira394.351% 100,0191.466% 100,0202.885% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 79,0), industria (% 10,9), eraikuntza (% 5,9) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,2).[20] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 18,0), ondoren manufaktura-industria (% 10,1) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 9,9) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Murtziako mapa
% 10,9
% 79,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 4,2Industria · % 10,9Eraikuntza · % 5,9Zerbitzuak · % 79,0
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 18,0
Manufaktura-industria
% 10,1
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 9,9
Hezkuntza
% 9,7
Ostalaritza
% 7,7
Administrazio publikoa
% 7,0
Eraikuntza
% 5,9
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 5,5
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera profesionalak
% 5,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 4,2
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,0
Beste zerbitzu batzuk
% 2,7
Etxeetako jarduerak
% 2,4
Informazioa eta komunikazioak
% 2,4
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,3
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,4
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,7
Higiezinen jarduerak
% 0,6
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,1; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 35,8), eta oinarrizko okupazioak % 13,6.[21] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 49,3 eta emakumeen % 42,4).

% 35,8
% 46,1
% 13,6
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 35,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,1Oinarrizko okupazioak · % 13,6Ez dago jasota · % 4,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Murcia, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak70.674% 35,835.257% 33,735.417% 38,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak90.973% 46,151.619% 49,339.354% 42,4
Oinarrizko okupazioak26.916% 13,612.953% 12,413.963% 15,0
Ez dago jasota8.954% 4,54.844% 4,64.110% 4,4
Guztira197.517% 100,0104.673% 100,092.844% 100,0

Okupatuen % 85,1 besteren konturako langileak dira, eta % 14,9 norberaren konturakoak.[22]

% 11,8
% 72,3
% 12,8
Norberaren kontura, langileak dituena · % 3,1Norberaren kontura, langilerik gabe · % 11,8Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 72,3Besteren kontura, aldi baterakoa · % 12,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Murcia, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura29.381% 14,918.213% 17,411.168% 12,0
Besteren kontura168.136% 85,186.460% 82,681.676% 88,0
Guztira197.517% 100,0104.673% 100,092.844% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 82,5 estatuan jaio zen, eta % 17,5 atzerrian.[19] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 56,2 okupatuak dira, % 22,2 erretiratuak, % 8,1 ikasleak, % 7,6 bestelako inaktiboak eta % 5,9 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 52,2 okupatuak dira, % 33,7 bestelako inaktiboak, % 5,1 erretiratuak, % 4,5 langabeak eta % 4,5 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 47,4 okupatuak dira, % 20,4 bestelako inaktiboak, % 16,2 erretiratuak, % 8,2 langabeak eta % 7,9 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 41,5 okupatuak dira, % 39,8 bestelako inaktiboak, % 8,8 langabeak, % 5,5 ikasleak eta % 4,4 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 56,2
Okupatuak
% 52,2
% 5,9
Langabeak
% 4,5
% 8,1
Ikasleak
% 4,5
% 22,2
Erretiratuak
% 5,1
% 7,6
Beste inakt.
% 33,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 47,4
Okupatuak
% 41,5
% 8,2
Langabeak
% 8,8
% 7,9
Ikasleak
% 5,5
% 16,2
Erretiratuak
% 4,4
% 20,4
Beste inakt.
% 39,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 83,9 estatuan jaio zen, eta % 16,1 atzerrian.[21] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 49,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 38,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 34,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 12,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 42,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 42,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 41,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 40,4 oinarrizko okupazioetakoak eta % 14,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 38,0
Goi eta erdi maila
% 12,5
% 49,4
Langile kualifikatuak
% 48,9
% 8,0
Oinarrizko okup.
% 34,0
% 4,6
Ez dago jasota
% 4,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 42,3
Goi eta erdi maila
% 14,9
% 42,6
Langile kualifikatuak
% 41,1
% 10,5
Oinarrizko okup.
% 40,4
% 4,6
Ez dago jasota
% 3,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[23] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 73,1 zerbitzuetan ari dira, % 15,6 industrian eta % 9,5 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,1 zerbitzuetan ari dira, % 26,6 nekazaritzan, % 11,7 eraikuntzan eta % 10,6 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 91,0 zerbitzuetan ari dira, % 6,5 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 83,7 zerbitzuetan ari dira, % 9,5 nekazaritzan eta % 6,0 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 1,7
Nekazaritza
% 26,6
% 15,6
Industria
% 10,6
% 9,5
Eraikuntza
% 11,7
% 73,1
Zerbitzuak
% 51,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 1,0
Nekazaritza
% 9,5
% 6,5
Industria
% 6,0
% 1,5
Eraikuntza
% 0,8
% 91,0
Zerbitzuak
% 83,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 2.063 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 25.929 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[24][oh 2]. Udalerriaren azalera 881,9 km² denez, NAE lurraldearen % 29,4 da[25]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 48,4 arbolak (12.539 ha, 1.839 ustiategitan), % 46,7 lur goldagarria (12.108 ha, 597 ustiategitan), % 3,6 larre iraunkorrak (925 ha, 27 ustiategitan), % 1,4 berotegiak edo babes garai irisgarriak (352 ha, 101 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (4,7 ha, 150 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
29%
71%
NAE · 25.929 ha (% 29,4)Gainerako azalera · 62.257 ha (% 70,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
47%
48%
Lur goldagarria · 12.108 ha (% 46,7)Larre iraunkorrak · 925 ha (% 3,6)Arbolak · 12.539 ha (% 48,4)Baratzeak · 4,7 ha (< % 0,1)Berotegiak · 352 ha (% 1,4)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 8.266 behi (probintziako 2. kopururik handiena), 42.934 ardi eta ahuntz, 282.468 txerri (probintziako 3. kopururik handiena) eta 127.013 hegazti zeuden[26].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 290.519 gidari zeuden erroldatuta: 159.274 gizon (% 54,8) eta 131.245 emakume (% 45,2)[27]. Biztanleen % 60,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 360.884 ibilgailuk osatzen zuten: 243.663 turismo, 47.798 motozikleta, 21.383 ziklomotor, 18.876 kamioi eta 18.595 furgoneta[27]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 510 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (536) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 12,5 urtekoa zen; turismoen % 11,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 7,8k 25 urte baino gehiago[27]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 50,2 diesel zen eta % 48,1 gasolinazko; 3.695 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 23,4k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
39%
30%
23%
0 etiketa · 6.013 (% 1,7)ECO · 20.032 (% 5,6)C etiketa · 139.822 (% 39,3)B etiketa · 106.828 (% 30)Etiketarik gabe · 83.243 (% 23,4)
Turismoak, adinaren arabera
12%
17%
26%
37%
< 4 urte · 28.442 (% 11,7)4–8 urte · 41.568 (% 17,1)8–15 urte · 63.370 (% 26)15–25 urte · 91.240 (% 37,4)≥ 25 urte · 19.043 (% 7,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Garraiobideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Murtziako autobusak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Murtziako autobusen konpainia Latbusek hainbat linea ditu, Murtzia hiri artekoak eta inguruko herriak elkartzen dituztenak. Hiriko lineak hamaika dira guztira eta hiri artekoak, 43.

Murtziako tranbia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Murtziako tranbia»

Tranbiaren lehen tartea 2007ko maiatzean zabaldu zen, proba moduan, eta Murtzia hiriko erdialdea, Juan Carlos I.a etorbidea eta Espinardoko gunea batzen ditu. Ibilbideak lau geltoki baino ez ditu. Probaren arrakasta ikusita, 2009ko urrian, tranbiaren lehen linea osoa eraikitzeko lanak hasi ziren, FCC eta Comsa enpresen eskutik.

Aldirietako trenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Murtzia eta Alacant arteko Renfe Aldirietako tren sareak bi linea ditu, C-1 linea Murcia del Carmen eta Alacant artekoa, eta C-2 linea Murcia del Carmen eta Águilas artekoa.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren bilakaera
1900192019401950196019701981199120012009
111.693142.480195.658217.934249.771243.687284.585328.100370.745436.870

Argazkiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Murtzia - Alcantarilla)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 16.4 18.2 20.4 22.5 25.8 30.0 33.4 33.6 30.2 25.0 20.0 17.0 24.4
Batez besteko tenperatura (ºC) 10.1 11.7 13.5 15.6 19.0 23.1 26.2 26.7 23.6 18.8 14.1 11.1 17.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 3.9 5.2 6.7 8.7 12.2 16.2 19.0 19.9 16.9 12.7 8.2 5.2 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 25 28 30 27 32 20 5 10 27 44 32 21 301
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 3 3 3 4 4 2 1 1 2 4 4 4 35
Eguzki orduak 172 176 212 240 280 310 338 301 235 203 169 159 2797
Iturria: Agencia Estatal de Meteorología[28]

Pertsonaia ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 32. arauaː Espainiako erresumako autonomia-erkidegoen, probintzien eta probintzia-hiriburuen izenak. .
  2. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  3. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Murtzia.tab.
  4. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Murtzia.tab.
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  13. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Murtzia.tab.
  17. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Murtzia.tab.
  18. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  19. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  21. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  22. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  23. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  24. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Murtzia.tab (Wikimedia Commons).
  25. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q12225.
  26. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Murtzia.tab (Wikimedia Commons).
  27. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Murtzia.tab (Wikimedia Commons).
  28. ↑ Valores Climatológicos Normales. Murcia - Alcantarilla. .

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Murtzia&oldid=11786474"(e)tik eskuratuta