Edukira joan

Los Balbases

Wikipedia, Entziklopedia askea
Los Balbases
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Burgosko probintzia
AlkateaEsteban Martínez Zamorano
Izen ofizialaBalbases, Los
Posta kodea09119
INEk ezarritako kodea09034
HerriburuaLos Balbases
Geografia
Koordenatuak42°12′54″N 4°03′44″W / 42.215°N 4.0622222222222°W / 42.215; -4.0622222222222
Mapa
Azalera64,366 km²
Altitudea812 m
MugakideakIglesias, Tamarón, Villaldemiro, Villaquirán de los Infantes, Villazopeque, Belbimbre, Villaverde-Mogina, Revilla Vallejera, Vallejera, Castrojeriz eta Villaquirán de la Puebla
Demografia
Biztanleria298 (2025)
alt_left 133 (%44) (%56) 169 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²
MatrikulaBU
losbalbases.es

Los Balbases Burgosko udalerria da, Odra-Pisuerga eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 357 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Iglesias, Tamarón, Villaldemiro, Villaquirán de los Infantes, Villazopeque, Belbimbre, Villaverde-Mogina, Revilla Vallejera, Vallejera, Castrojeriz eta Villaquirán de la Puebla.

Mapa
Los Balbases eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea250300350400450500550200020052010201520202025Los BalbasesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 169 gizon, 133 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.50
1.78
 
90-94
 
5.26
8.88
 
85-89
 
7.52
7.10
 
80-84
 
8.27
3.55
 
75-79
 
9.02
8.88
 
70-74
 
7.52
10.65
 
65-69
 
6.77
7.69
 
60-64
 
3.01
10.06
 
55-59
 
9.77
10.65
 
50-54
 
5.26
6.51
 
45-49
 
4.51
4.14
 
40-44
 
5.26
4.14
 
35-39
 
7.52
6.51
 
30-34
 
1.50
2.37
 
25-29
 
6.02
1.78
 
20-24
 
2.26
1.78
 
15-19
 
1.50
0.59
 
10-14
 
1.50
0.59
 
5-9
 
1.50
2.37
 
0-4
 
4.51
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 43,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 47,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 4,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7,9 —probintzian % 11,1—.

Udal
Prob
Udalerri berean · % 43,4Probintzia berean · % 41,5Erkidegoan · % 2,5Beste erkidegoa · % 4,7Estatutik kanpo · % 7,9
Biztanleria jaiolekuaren eta bizilekuaren arabera (2022). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 28 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 42,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Bulgaria, Nikaragua dira.

Amer
Euro
Afri
Amerika · % 42,9Europa · % 17,9Afrika · % 39,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
8
Maroko
2
1
Bulgaria
3
1
Nikaragua
2
1
Brasil
1
1
Honduras
1
0
Kolonbia
2
0
Aljeria
1
0
Argentina
1
1
Peru
0
0
Ukraina
1
0
Venezuela
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 333 etxebizitza zeuden: 137 (% 41,1) nagusiak eta 196 (% 58,9) ez-nagusiak.[4]

333etxebizitza
137etxegune

Etxebizitza multzoa

137
196
Etxebizitza nagusia (137)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (196)

Guztira 137 etxegune zeuden, eta horietatik 59 (% 43,1) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 159
2 pertsona27
3 pertsona26
4 pertsona14
5 edo gehiago11

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 289 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 26,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 31,1.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 22,1 zen 2021ean eta % 23,9 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 33,9 izatetik % 31,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 23,1 ziren, eta gizonen artean % 24,5; 1,5 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 34,6 eta gizonen % 28,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

289biztanle 15 urte edo +, 2024
% 23,9goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik
% 31,1lehen hezkuntza edo gutxiago−2,7 puntu 2021etik
% 31,1
% 26,3
% 18,7
% 23,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 31,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 26,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,7Goi-mailako ikasketak · % 23,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024).
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Balbases, Los, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak69% 23,939% 24,530% 23,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa54% 18,729% 18,225% 19,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)76% 26,346% 28,930% 23,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago90% 31,145% 28,345% 34,6
Guztira289% 100,0159% 100,0130% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Balbases, Los, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 22,1% 16,9% 27,0% 33,9307
2022% 22,8% 16,8% 26,4% 34,0303
2023% 23,9% 18,7% 24,9% 32,5289
2024% 23,9% 18,7% 26,3% 31,1289
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.716 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 40.386 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.988 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 19.879 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 45,4[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,8), beste diru-sarrerak (% 21,9), langabezia-prestazioak (% 1,3), beste prestazioak (% 3,6).

45%
28%
22%
Soldata · % 45,4Pentsioak · % 27,8Langabezia · % 1,3Beste prestazioak · % 3,6Beste sarrerak · % 21,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]Udalerrian indizea 34,5 da, probintziakoaren (28,5) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,4) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Balbases, Los udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 141 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,8; gainerako % 51,2 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,2 zen eta emakumezkoena % 44,6; langabezia-tasa, aldiz, % 6,0 eta % 12,1 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 139 zen 2023ean, 2021eko 134etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 43,2 osatzen dute, eta gizonek % 56,8.

139okupatu, 2023+% 3,7 2021etik
% 43,2emakumeak okupatuen artean
% 48,8jarduera-tasa, 2024
% 8,5langabezia-tasa, 2024
% 44,6
% 51,2
Okupatuak · % 44,6Langabeak · % 4,2Inaktiboak · % 51,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Balbases, Los, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak129% 44,678% 49,151% 39,2
Langabeak12% 4,25% 3,17% 5,4
Inaktiboak148% 51,276% 47,872% 55,4
Guztira289% 100,0159% 100,0130% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 66,2), industria (% 12,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 11,5) eta eraikuntza (% 9,4).[11]

% 11,5
% 12,2
% 9,4
% 66,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 11,5Industria · % 12,2Eraikuntza · % 9,4Zerbitzuak · % 66,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 59,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,7), eta oinarrizko okupazioak % 7,2.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 63,3 eta emakumeen % 55,0).

% 23,7
% 59,7
% 9,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 23,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 59,7Oinarrizko okupazioak · % 7,2Ez dago jasota · % 9,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Balbases, Los, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak33% 23,715% 19,018% 30,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak83% 59,750% 63,333% 55,0
Oinarrizko okupazioak10% 7,27% 8,93% 5,0
Ez dago jasota13% 9,47% 8,96% 10,0
Guztira139% 100,079% 100,060% 100,0

Okupatuen % 68,3 besteren konturako langileak dira, eta % 31,7 norberaren konturakoak.[13]

% 31,7
% 68,3
Norberaren kontura · % 31,7Besteren kontura eta beste egoera bat · % 68,3
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Balbases, Los, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura44% 31,730% 38,014% 23,3
Besteren kontura95% 68,349% 62,046% 76,7
Guztira139% 100,079% 100,060% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 4.383 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 64,4 km² denez, NAE lurraldearen % 68,1 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 96,4 lur goldagarria (4.224 ha, 37 ustiategitan), % 3,5 larre iraunkorrak (155 ha, 7 ustiategitan) eta arbolak (4,3 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
68%
32%
NAE · 4.383 ha (% 68,1)Gainerako azalera · 2.054 ha (% 31,9)
NAE, lur-erabileraren arabera
96%
Lur goldagarria · 4.224 ha (% 96,4)Larre iraunkorrak · 155 ha (% 3,5)Arbolak · 4,3 ha (% 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.340 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 150 gidari zeuden erroldatuta: 96 gizon (% 64) eta 54 emakume (% 36)[17]. Biztanleen % 49,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 334 ibilgailuk osatzen zuten: 222 turismo, 31 kamioi, 22 furgoneta, 15 motozikleta eta 12 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 735 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (555) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15 urtekoa zen; turismoen % 5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,9k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 70,7 diesel zen eta % 28,7 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
25%
30%
41%
0 etiketa · 1 (% 0,3)ECO · 10 (% 3,1)C etiketa · 82 (% 25,3)B etiketa · 98 (% 30,2)Etiketarik gabe · 133 (% 41)
Turismoak, adinaren arabera
12%
21%
47%
15%
< 4 urte · 11 (% 5)4–8 urte · 27 (% 12,2)8–15 urte · 47 (% 21,2)15–25 urte · 104 (% 46,8)≥ 25 urte · 33 (% 14,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Burgos.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADHR errenta Burgos.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADHR fuente Burgos.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADHR gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1628772.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Los_Balbases&oldid=11763685"(e)tik eskuratuta