Hagen
| Hagen | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| hiri handia | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Alemaniako estatua | |||||||||||
| Eskualdea | Arnsberg | ||||||||||
| Alkatea | Dennis Rehbein | ||||||||||
| Izen ofiziala | Hagen | ||||||||||
| Posta kodea | 58000–58135 | ||||||||||
| Udalerri kodea | 05914000 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 51°21′34″N 7°28′30″E / 51.3594°N 7.475°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 160,45 km² | ||||||||||
| Altitudea | 106 m | ||||||||||
| Mugakideak | Unna (en) | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 189.983 (2025eko abenduaren 31) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 1.184 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Telefono aurrizkia | 02331 | ||||||||||
| Hiri senidetuak | Smolensk, Montluçon, Steglitz-Zehlendorf, Bruck an der Mur, Kouvola, Modi'in-Maccabim-Re'ut (en) | ||||||||||
| Matrikula | HA | ||||||||||
| hagen.de | |||||||||||
Hagen Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatuan dagoen hiri bat da. Ruhr eskualdean kokatzen da. Berez, herrialde honetako 38. hiririk handiena da. 2010. urtean 188.529 biztanle zituen. FernUniversität Hagen Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitatearen egoitza bertan dago, eta 67.000 ikaslerekin, Alemania osoko unibertsitate handiena da. Ruhr ibaiak hiria zeharkatzen du.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1200 urtearen inguruan sortu omen zen, ziurrenik landetxe baten izena hartu zuelarik. 1324ean Mark Konderrian sartu zuten, ondoren 1614ean Brandenburgo mangraverrian eta 1701ean Prusiak eskuratu zuen.
XVII eta XVIII mendeetan ehungintza eta papergintza izan ziren nagusi baina XIX mendean, Ruhr eremu guztiak bezala, garapen handia izan zuen ikatz eta altzairu meatzaritzari lotuta eta 1928an 100.000 biztanletako muga gainditu zuen. Bigarren Mundu Gerran bonbakatua izan zen.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko zentsuaren arabera 189.614 biztanle zituen: 92.831 gizonezko (% 49,0) eta 96.787 emakumezko (% 51,0); 100 emakumeko 95,9 gizonezko zeuden. Biztanleen % 17,7 18 urtetik beherakoak ziren eta % 21,5 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 20,8 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 41,3 ezkongabeak ziren eta % 41,5 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 92.830 gizon, 96.791 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05).. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 64,9ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 32,8k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 2,4k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 84,1 beraiek etorritakoak ziren eta % 15,9 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[2]
Migrazio-jatorria
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko erroldaren arabera, udalerrian 101.079 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (68.228, % 67,5) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 82,85 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 5,39 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 5,8 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 28,4 jabeak okupatzen zituzten.[3]
Erabilera
Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 4 gela zituzten (34.591). Etxebizitza gehienak 1950-1959 artean eraiki ziren (22.116); eraikin guztien % 94,5 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (66.601 etxebizitza).[3]
Gela kopurua
Eraikuntza garaia
Berogailu mota
Guztira 30.615 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (13.181, % 43,1). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (14.157).[3] Guztira 93.614 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (43.946, % 46,9).[4]
Eraikin mota
Etxebizitza kopurua eraikineko
Etxegunearen tamaina
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Westfaliako aire libreko museoa (Westfälisches Freilichtmuseum Hagen): Westfaliako historia industriala azaltzen duen museoa da. Erakusgairik zaharrenak Mesolito garaikoak dira, K.a. 10.700 urtekoak.
Kirolak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Alemaniako Saskibaloi Federazioaren (DBB) egoitza Hagenen dago.
Hagendar ezagunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Sir Charles Hallé (1819 – 1895): Alemaniar-britainiar piano jotzailea.
- Nena (1960- ): pop kantaria, "99 Luftballons" abestiarengatik mundu mailan ezaguna.
Hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hagen ondorengo hiriekin senidetuta dago:
|
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Hagengo Udal webgunea (Alemanez)
| Ipar Renania-Westfalia estatuko hiriak | ||
|---|---|---|
|
| ||
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
