Edukira joan

El Brull

Wikipedia, Entziklopedia askea
El Brull
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
Eremu funtzionalaCatalunya Central
EskualdeaOsona
AlkateaPere Medina Serrahima
Izen ofizialaBrull, El
Posta kodea08559
INEk ezarritako kodea08026
HerriburuaEl Brull
Geografia
Koordenatuak41°49′07″N 2°18′25″E / 41.818611111111°N 2.3069444444444°E / 41.818611111111; 2.3069444444444
Mapa
Azalera41 km²
Altitudea843 m
MugakideakBalenyà, Aiguafreda, Seva, Viladrau, Montseny eta Tagamanent
Demografia
Biztanleria296 (2025)
alt_left 135 (%45,5) (%54,5) 162 alt_right
Dentsitatea7 bizt/km²
Etxebizitzak25
MatrikulaB
Hizkuntza ofizialakatalan
elbrull.cat
Can Casademunt.

El Brull Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 252 biztanle zituen. 41 km²-ko azalera du.

Ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Sant Martí del Brullgo eliza erromanikoa.
  • Sant Jaume de Viladrovergo eliza erromanikoa.
  • Sant Cristòfol de la Castanyako eliza erromanikoa.
  • Harresi Iberiarra (kristo aurreko IV. mendea), Montsenyko Parke Naturalean.
  • Brullgo gazteluaren arrastoak.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Balenyà, Aiguafreda, Seva, Viladrau, Montseny eta Tagamanent.

Mapa
El Brull eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea15020025030035040045050055017001750180018501900195020002050El BrullBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 162 gizon, 135 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.74
1.85
 
85-89
 
0.00
0.62
 
80-84
 
5.19
1.23
 
75-79
 
3.70
3.70
 
70-74
 
1.48
3.70
 
65-69
 
7.41
12.96
 
60-64
 
7.41
8.02
 
55-59
 
9.63
6.79
 
50-54
 
6.67
6.79
 
45-49
 
7.41
9.26
 
40-44
 
5.19
4.32
 
35-39
 
4.44
3.09
 
30-34
 
3.70
8.64
 
25-29
 
5.93
6.79
 
20-24
 
5.93
11.11
 
15-19
 
9.63
5.56
 
10-14
 
4.44
3.09
 
5-9
 
8.89
2.47
 
0-4
 
2.22
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 23 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 34) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 5,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,8 —probintzian % 21—.

Udal
Prob
Udalerri berean · % 23Probintzia berean · % 60,8Erkidegoan · % 3,6Beste erkidegoa · % 5,8Estatutik kanpo · % 6,8
Biztanleria jaiolekuaren eta bizilekuaren arabera (2022). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 27 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 44,4)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Uruguai, Argentina dira.

Amer
Euro
Afri
Amerika · % 33,3Europa · % 14,8Afrika · % 44,4Asia · % 7,4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
7
Maroko
2
0
Ameriketako Estatu Batuak
2
0
Argentina
2
1
Uruguai
1
0
Alemania
1
1
Ekuador
0
1
Erresuma Batua
0
0
Filipinak
1
0
Frantzia
1
1
Ghana
0
1
Kolonbia
0
1
Kuba
0
0
Polonia
1
0
Txina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 125 etxebizitza zeuden: 87 (% 69,6) nagusiak eta 38 (% 30,4) ez-nagusiak.[4]

125etxebizitza
87etxegune

Etxebizitza multzoa

87
38
Etxebizitza nagusia (87)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (38)

Guztira 87 etxegune zeuden, eta horietatik 20 (% 23,0) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 120
2 pertsona19
3 pertsona16
4 pertsona12
5 edo gehiago20

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 252 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 48,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 23,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 5,6.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 44,5 zen 2021ean eta % 48,0 2024an; beraz, 3,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 6,2 izatetik % 5,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 51,4 ziren, eta gizonen artean % 45,4; 6,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 6,3 eta gizonen % 5,0 ziren.

252biztanle 15 urte edo +, 2024
% 48,0goi-mailako ikasketak+3,5 puntu 2021etik
% 5,6lehen hezkuntza edo gutxiago−0,6 puntu 2021etik
% 23,8
% 22,6
% 48,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 5,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 23,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,6Goi-mailako ikasketak · % 48,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024).
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Brull, El, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak121% 48,064% 45,457% 51,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa57% 22,633% 23,424% 21,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)60% 23,837% 26,223% 20,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago14% 5,67% 5,07% 6,3
Guztira252% 100,0141% 100,0111% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Brull, El, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 44,5% 26,9% 22,5% 6,2227
2022% 46,3% 26,0% 22,1% 5,6231
2023% 48,8% 21,7% 24,6% 4,9244
2024% 48,0% 22,6% 23,8% 5,6252
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.814 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 64.803 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.062 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 27.650 euro zen. Errenta gordina 33.049 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 53,3[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 9,4), beste diru-sarrerak (% 34,2), langabezia-prestazioak (% 1), beste prestazioak (% 2,1).

53%
9%
34%
Soldata · % 53,3Pentsioak · % 9,4Langabezia · % 1Beste prestazioak · % 2,1Beste sarrerak · % 34,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]Udalerrian indizea 34 da, probintziakoaren (31,5) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,9 da, probintziakoaren (2,6) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Brull, El udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 153 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 61,4; gainerako % 38,6 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 60,0 zen eta emakumezkoena % 63,3; langabezia-tasa, aldiz, % 8,3 eta % 4,3 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 142 zen 2023ean, 2021eko 131etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 45,8 osatzen dute, eta gizonek % 54,2.

142okupatu, 2023+% 8,4 2021etik
% 45,8emakumeak okupatuen artean
% 61,4jarduera-tasa, 2024
% 6,5langabezia-tasa, 2024
% 57,4
% 38,6
Okupatuak · % 57,4Langabeak · % 4,0Inaktiboak · % 38,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Brull, El, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak143% 57,477% 55,066% 60,6
Langabeak10% 4,07% 5,03% 2,8
Inaktiboak96% 38,656% 40,040% 36,7
Guztira249% 100,0140% 100,0109% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 70,4), industria (% 16,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 7,0) eta eraikuntza (% 5,6).[11]

% 16,9
% 70,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 7,0Industria · % 16,9Eraikuntza · % 5,6Zerbitzuak · % 70,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 47,2; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 41,5), eta oinarrizko okupazioak % 7,0.[12] Sexuaren arabera, gizonen artean goi eta erdi maila dira nagusi (% 50,6), eta emakumeen artean langile kualifikatuak (% 46,2).

% 47,2
% 41,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 47,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 41,5Oinarrizko okupazioak · % 7,0Ez dago jasota · % 4,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Brull, El, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak67% 47,239% 50,628% 43,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak59% 41,529% 37,730% 46,2
Oinarrizko okupazioak10% 7,06% 7,84% 6,2
Ez dago jasota6% 4,23% 3,93% 4,6
Guztira142% 100,077% 100,065% 100,0

Okupatuen % 62,0 besteren konturako langileak dira, eta % 38,0 norberaren konturakoak.[13]

% 38,0
% 62,0
Norberaren kontura · % 38,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 62,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Brull, El, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura54% 38,033% 42,921% 32,3
Besteren kontura88% 62,044% 57,144% 67,7
Guztira142% 100,077% 100,065% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 656 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 41 km² denez, NAE lurraldearen % 16 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 67,8 larre iraunkorrak (445 ha, 9 ustiategitan), % 32,2 lur goldagarria (211 ha, 15 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,15 ha, 7 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
16%
84%
NAE · 656 ha (% 16)Gainerako azalera · 3.444 ha (% 84)
NAE, lur-erabileraren arabera
32%
68%
Lur goldagarria · 211 ha (% 32,2)Larre iraunkorrak · 445 ha (% 67,8)Baratzeak · 0,15 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.032 behi, 616 ardi eta ahuntz, 3.004 txerri eta 75 hegazti zeuden[16].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 177 gidari zeuden erroldatuta: 104 gizon (% 58,8) eta 73 emakume (% 41,2)[17]. Biztanleen % 59,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 319 ibilgailuk osatzen zuten: 161 turismo, 74 motozikleta, 40 furgoneta, 21 kamioi eta 6 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 542 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (402) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 11,8 urtekoa zen; turismoen % 10,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 22,4k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 60,8 gasolinazko zen eta % 36,7 diesel; 7 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 2,2; probintzian % 1,9). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 9,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 39,6k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
32%
20%
40%
0 etiketa · 11 (% 3,5)ECO · 18 (% 5,7)C etiketa · 100 (% 31,6)B etiketa · 62 (% 19,6)Etiketarik gabe · 125 (% 39,6)
Turismoak, adinaren arabera
11%
17%
25%
25%
22%
< 4 urte · 17 (% 10,6)4–8 urte · 27 (% 16,8)8–15 urte · 40 (% 24,8)15–25 urte · 41 (% 25,5)≥ 25 urte · 36 (% 22,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Barcelona.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Barcelona.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADHR errenta Barcelona.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADHR fuente Barcelona.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADHR gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q13775.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Barcelona.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Katalunia
 Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=El_Brull&oldid=11760494"(e)tik eskuratuta