Edukira joan

Castellar (Jaén)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Castellar
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Andaluzia
ProbintziaJaéngo probintzia
AlkateaGabriel González Villanueva (en) Itzuli
Izen ofizialaCastellar
Posta kodea23260
INEk ezarritako kodea23025
HerriburuaCastellar
Geografia
Koordenatuak38°15′06″N 3°07′53″W / 38.2517°N 3.1315°W / 38.2517; -3.1315
Mapa
Azalera155,49 km²
Altitudea760 m
MugakideakMontizón, Chiclana de Segura, Sorihuela del Guadalimar, Villanueva del Arzobispo, Iznatoraf, Santisteban del Puerto eta Villamanrique
Demografia
Biztanleria3.147 (2025)
alt_left 1.542 (%49) (%51) 1.604 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
MatrikulaJ
castellariegos.com

Castellar Jaéngo udalerria da, El Condado eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 3.147 biztanle zituen 155,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montizón, Chiclana de Segura, Sorihuela del Guadalimar, Villanueva del Arzobispo, Iznatoraf, Santisteban del Puerto eta Villamanrique.

Mapa
Castellar eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea31003200330034003500360037003800200020052010201520202025CastellarBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 1.604 gizon, 1.542 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.25
 
95-99
 
0.26
0.62
 
90-94
 
1.10
2.00
 
85-89
 
3.05
1.68
 
80-84
 
3.05
2.74
 
75-79
 
3.50
3.87
 
70-74
 
4.80
7.48
 
65-69
 
6.03
9.66
 
60-64
 
9.86
9.04
 
55-59
 
9.14
6.61
 
50-54
 
6.68
6.48
 
45-49
 
4.67
6.98
 
40-44
 
6.10
7.17
 
35-39
 
7.07
7.04
 
30-34
 
6.16
5.42
 
25-29
 
5.84
3.74
 
20-24
 
4.41
4.99
 
15-19
 
5.06
5.42
 
10-14
 
5.32
5.24
 
5-9
 
4.35
3.55
 
0-4
 
3.57
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 74,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 66,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,1 —probintzian % 5,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Jaéngo mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 74,4Probintzia berean · % 14,4Erkidegoan · % 1,5Beste erkidegoa · % 6,6Estatutik kanpo · % 3,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 99 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 62,6)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Aljeria, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 23,2Europa · % 14,1Afrika · % 62,6
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
23
Maroko
19
10
Aljeria
1
5
Kolonbia
4
7
Senegal
1
0
Honduras
5
2
Errumania
2
2
Ekuador
1
2
Frantzia
1
2
Belgika
0
1
Bulgaria
1
0
Venezuela
2
1
Argentina
0
1
Italia
0
1
Mali
0
0
Mexiko
1
1
Portugal
0
0
Ukraina
1
1
Uruguai
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 2.146 etxebizitza zeuden: 1.302 (% 60,7) nagusiak eta 844 (% 39,3) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 241 (% 11,2) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 458 (% 21,3) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 18 plazarekin (9 plaza etxebizitzako).[6]

2.146etxebizitza
1.302etxegune
458hutsik (% 21,3)
2etxebizitza turistiko (2026) Jaéngo mapa

Etxebizitza multzoa Jaéngo mapa

1.302
844
Etxebizitza nagusia (1.302)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (844)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Jaéngo mapa

1.447
241
458
Okupatuak (1.447)Noizbehinkakoak (241)Hutsik (458)

Guztira 1.302 etxegune zeuden, eta horietatik 357 (% 27,4) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1357
2 pertsona366
3 pertsona257
4 pertsona232
5 edo gehiago90

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 2.722 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 15,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 51,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,9.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 13,6 zen 2021ean eta % 15,3 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 22,7 izatetik % 19,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 16,9 ziren, eta gizonen artean % 13,8; 3,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,6 eta gizonen % 20,2 ziren.

2.722biztanle 15 urte edo +, 2024
% 15,3goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik mapa
% 19,9lehen hezkuntza edo gutxiago−2,8 puntu 2021etik mapa
% 7,6ikasten ari dira, 2024
% 19,9
% 51,3
% 13,5
% 15,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 19,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 51,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 13,5Goi-mailako ikasketak · % 15,3
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Jaéngo mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 66,2 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 33,8 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 6 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 52,9 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 47,1. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 5,2 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 5,2
Lehen hezkuntza
% 14,7
DBH eta antzekoak
% 51,3
Batxilergoa
% 7,1
Erdi-mailako LH
% 6,4
Goi-mailako LH
% 5,2
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 5,0
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 3,0
Masterrak eta espezialitateak
% 1,9
Doktoretzak
% 0,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Castellar, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak417% 15,3192% 13,8225% 16,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa367% 13,5189% 13,6178% 13,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)1.396% 51,3727% 52,4669% 50,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago542% 19,9280% 20,2262% 19,6
Guztira2.722% 100,01.388% 100,01.334% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Castellar, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 13,6% 13,9% 49,7% 22,72.817
2022% 14,2% 13,7% 50,2% 21,92.781
2023% 15,0% 13,4% 51,0% 20,62.752
2024% 15,3% 13,5% 51,3% 19,92.722

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,6 ikasten ari zen (208 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 49,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 22,1 batxilergoan, % 16,3 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 10,1 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 50,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 47,1; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 18,6 eta emakumeen % 14,2. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 78,2 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 36,4 eta 25–29 urtekoen % 13,1; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 0,9 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 40,6 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 26,6.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 78,2
20–24 urte
% 36,4
25–29 urte
% 13,1
30–34 urte
% 3,6
35–39 urte
% 2,5
40–44 urte
% 2,1
45–49 urte
% 1,7
50–54 urte
% 0,0
55 urte edo +
% 0,1
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,9
Goi-mailako ikasketak
% 49,0
Erdi-mailako LH
% 16,3
Batxilergoa
% 22,1
DBH eta antzekoak
% 10,1
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,5
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 97,2 estatuan jaio zen, eta % 2,8 atzerrian.[8] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 14,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,3; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 9,3 eta % 48,8, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,1 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,8; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 8,8 eta % 50,0, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 14,0
Goi-mailakoak
% 9,3
% 13,9
Batx. / erdi LH
% 4,7
% 52,9
DBH
% 37,2
% 19,3
Lehen H. edo gutx.
% 48,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 17,1
Goi-mailakoak
% 8,8
% 13,2
Batx. / erdi LH
% 17,6
% 50,8
DBH
% 23,5
% 18,8
Lehen H. edo gutx.
% 50,0
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 7,8 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 3,9.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 49,8 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 0,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 10.049 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 23.566 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (11.847 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 13.650 euro zen. Errenta gordina 11.419 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 44,8[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 26,8), beste diru-sarrerak (% 11,2), langabezia-prestazioak (% 7,6), beste prestazioak (% 9,7).

45%
27%
10%
11%
Soldata · % 44,8Pentsioak · % 26,8Langabezia · % 7,6Beste prestazioak · % 9,7Beste sarrerak · % 11,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 26,7 da, probintziakoaren (29,5; Jaéngo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,5; Jaéngo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Castellar udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 1.555 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 57,7; gainerako % 42,3 inaktibo zeuden (erretiratuak % 58,5, beste inaktiboak % 31,3 eta ikasleak % 10,2).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 61,0 zen eta emakumezkoena % 54,2; langabezia-tasa, aldiz, % 6,1 eta % 13,7 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 1.352 zen 2023ean, 2021eko 1.489etik behera.[15] Emakumeek okupatuen % 43,2 osatzen dute, eta gizonek % 56,8.

1.352okupatu, 2023−% 9,2 2021etik
% 43,2emakumeak okupatuen artean
% 57,7jarduera-tasa, 2024
% 9,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 52,1
% 24,8
% 13,2
Okupatuak · % 52,1Langabeak · % 5,5Ikasleak · % 4,3Erretiratuak · % 24,8Beste inaktiboak · % 13,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Castellar, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak1.406% 52,1789% 57,3617% 46,7
Langabeak149% 5,551% 3,798% 7,4
Inaktiboak1.142% 42,3537% 39,0605% 45,8
Guztira2.697% 100,01.377% 100,01.320% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 44,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 36,8), industria (% 13,8) eta eraikuntza (% 3,8).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 36,8), ondoren manufaktura-industria (% 12,9) eta administrazio publikoa (% 11,7) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Jaéngo mapa
% 36,8
% 13,8
% 44,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 36,8Industria · % 13,8Eraikuntza · % 3,8Zerbitzuak · % 44,7
Jarduera-adar zehatzak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 36,8
Manufaktura-industria
% 12,9
Administrazio publikoa
% 11,7
Merkataritza
% 9,8
Ostalaritza
% 5,7
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 5,3
Eraikuntza
% 3,8
Hezkuntza
% 3,3
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera profesionalak
% 2,1
Garraioa eta biltegiratzea
% 1,8
Beste zerbitzu batzuk
% 1,3
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 1,2
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 0,9
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,7
Informazioa eta komunikazioak
% 0,4
Erauzketa-industriak
% 0,4
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,4
Etxeetako jarduerak
% 0,3
Higiezinen jarduerak
% 0,2
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,1

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 48,9; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 31,6), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 13,8.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 50,5 eta emakumeen % 46,7).

% 13,8
% 48,9
% 31,6
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 13,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 48,9Oinarrizko okupazioak · % 31,6Ez dago jasota · % 5,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Castellar, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak187% 13,893% 12,194% 16,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak661% 48,9388% 50,5273% 46,7
Oinarrizko okupazioak427% 31,6252% 32,8175% 30,0
Ez dago jasota77% 5,735% 4,642% 7,2
Guztira1.352% 100,0768% 100,0584% 100,0

Okupatuen % 72,9 besteren konturako langileak dira, eta % 27,1 norberaren konturakoak.[17]

% 19,6
% 46,2
% 26,8
Norberaren kontura, langileak dituena · % 7,5Norberaren kontura, langilerik gabe · % 19,6Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 46,2Besteren kontura, aldi baterakoa · % 26,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Castellar, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura366% 27,1193% 25,1173% 29,6
Besteren kontura986% 72,9575% 74,9411% 70,4
Guztira1.352% 100,0768% 100,0584% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 97,4 estatuan jaio zen, eta % 2,6 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 55,2 okupatuak dira, % 27,5 erretiratuak, % 8,6 bestelako inaktiboak, % 5,2 ikasleak eta % 3,4 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 68,4 okupatuak dira, % 15,8 bestelako inaktiboak, % 5,3 erretiratuak, % 5,3 langabeak eta % 5,3 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 43,7 okupatuak dira, % 21,3 erretiratuak, % 18,9 bestelako inaktiboak, % 10,0 langabeak eta % 6,0 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,3 bestelako inaktiboak dira, % 34,4 okupatuak, % 6,3 langabeak eta % 3,1 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 55,2
Okupatuak
% 68,4
% 3,4
Langabeak
% 5,3
% 5,2
Ikasleak
% 5,3
% 27,5
Erretiratuak
% 5,3
% 8,6
Beste inakt.
% 15,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 43,7
Okupatuak
% 34,4
% 10,0
Langabeak
% 6,3
% 6,0
Ikasleak
% 3,1
% 21,3
Erretiratuak
% 0,0
% 18,9
Beste inakt.
% 56,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 97,3 estatuan jaio zen, eta % 2,7 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 31,9 oinarrizko okupazioetakoak eta % 12,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 57,7 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 30,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 46,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 30,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 16,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 63,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,3 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 12,5
Goi eta erdi maila
% 0,0
% 51,2
Langile kualifikatuak
% 30,8
% 31,9
Oinarrizko okup.
% 57,7
% 4,3
Ez dago jasota
% 11,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 16,4
Goi eta erdi maila
% 0,0
% 46,4
Langile kualifikatuak
% 63,6
% 30,0
Oinarrizko okup.
% 27,3
% 7,2
Ez dago jasota
% 9,1
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 43,0 nekazaritzan ari dira, % 36,5 zerbitzuetan, % 14,2 industrian eta % 5,8 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 61,5 nekazaritzan ari dira, % 30,8 zerbitzuetan, % 3,8 eraikuntzan eta % 3,8 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 56,0 zerbitzuetan ari dira, % 27,6 nekazaritzan eta % 13,8 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 45,5 zerbitzuetan ari dira, % 36,4 nekazaritzan eta % 18,2 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 43,0
Nekazaritza
% 61,5
% 14,2
Industria
% 3,8
% 5,8
Eraikuntza
% 3,8
% 36,5
Zerbitzuak
% 30,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 27,6
Nekazaritza
% 36,4
% 13,8
Industria
% 18,2
% 1,2
Eraikuntza
% 0,0
% 56,0
Zerbitzuak
% 45,5
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 823 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 11.488 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 155,5 km² denez, NAE lurraldearen % 73,9 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 77,4 arbolak (8.892 ha, 818 ustiategitan), % 17,2 larre iraunkorrak (1.972 ha, 25 ustiategitan), % 5,4 lur goldagarria (623 ha, 78 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,3 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,18 ha, 8 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
74%
26%
NAE · 11.488 ha (% 73,9)Gainerako azalera · 4.061 ha (% 26,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
17%
77%
Lur goldagarria · 623 ha (% 5,4)Larre iraunkorrak · 1.972 ha (% 17,2)Arbolak · 8.892 ha (% 77,4)Baratzeak · 0,18 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,3 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 700 ardi eta ahuntz zeuden[21][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 1.890 gidari zeuden erroldatuta: 1.130 gizon (% 59,8) eta 760 emakume (% 40,2)[22]. Biztanleen % 60,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 2.872 ibilgailuk osatzen zuten: 1.684 turismo, 537 furgoneta, 315 kamioi, 119 motozikleta eta 93 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 535 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (517) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,5 urtekoa zen; turismoen % 4,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,3k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 70,1 diesel zen eta % 29,7 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,1; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 45k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
19%
34%
45%
0 etiketa · 9 (% 0,3)ECO · 40 (% 1,4)C etiketa · 533 (% 18,9)B etiketa · 972 (% 34,4)Etiketarik gabe · 1.273 (% 45)
Turismoak, adinaren arabera
8%
21%
49%
17%
< 4 urte · 74 (% 4,4)4–8 urte · 141 (% 8,4)8–15 urte · 347 (% 20,6)15–25 urte · 830 (% 49,3)≥ 25 urte · 292 (% 17,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Jaén.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Jaén.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Jaén.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Jaén.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Jaén.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1986588.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Jaén.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Jaén.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Andaluzia
 Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Castellar_(Jaén)&oldid=11792333"(e)tik eskuratuta