Edukira joan

Arañuel

Wikipedia, Entziklopedia askea
Arañuel
Arañuel
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Valentziako Erkidegoa
ProbintziaCastelló
Valentziar Herrialdeko eskualdeakAlto Mijares
AlkateaJusto Palomares Morte
Izen ofizialaArañuel
Jatorrizko izenaArañuel
Posta kodea12232
INEk ezarritako kodea12013
HerriburuaArañuel
Geografia
Koordenatuak40°04′17″N 0°28′53″W / 40.0714°N 0.4813°W / 40.0714; -0.4813
Mapa
Azalera19,16 km²
Altitudea405 m
MugakideakCirat, Cortes de Arenoso, Ludiente, Montanejos eta Zucaina
Demografia
Biztanleria148 (2025)
alt_left 66 (%44,3) (%55,7) 83 alt_right
Dentsitatea8 bizt/km²
MatrikulaCS
Hizkuntza ofizialagaztelania
aranuel.es
Arañuel

Arañuel (valentzieraz Aranyel) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Alto Mijares eskualdean eta Castellóko probintzian kokatua.

Azken erroldaren arabera 148 biztanle zituen 19,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cirat, Cortes de Arenoso, Ludiente, Montanejos eta Zucaina.

Mapa
Arañuel eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea140150160170180190200210200020052010201520202025ArañuelBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 83 gizon, 66 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
6.06
3.61
 
85-89
 
3.03
2.41
 
80-84
 
1.52
7.23
 
75-79
 
6.06
7.23
 
70-74
 
19.70
9.64
 
65-69
 
9.09
7.23
 
60-64
 
13.64
10.84
 
55-59
 
6.06
4.82
 
50-54
 
3.03
12.05
 
45-49
 
0.00
9.64
 
40-44
 
6.06
6.02
 
35-39
 
10.61
7.23
 
30-34
 
3.03
2.41
 
25-29
 
3.03
2.41
 
20-24
 
1.52
1.20
 
15-19
 
0.00
1.20
 
10-14
 
1.52
3.61
 
5-9
 
3.03
1.20
 
0-4
 
3.03
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 17,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 40,2) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 23,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,1 —probintzian % 21,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Castellóko mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Esta
Udalerri berean · % 17,4Probintzia berean · % 33,6Erkidegoan · % 15,4Beste erkidegoa · % 23,5Estatutik kanpo · % 10,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 15 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 60)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Polonia, Kuba, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 33,3Europa · % 60Afrika · % 6,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
4
Polonia
1
2
Kuba
1
1
Errumania
1
0
Alemania
1
1
Ameriketako Estatu Batuak
0
1
Brasil
0
0
Frantzia
1
1
Mali
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 313 etxebizitza zeuden: 91 (% 29,1) nagusiak eta 222 (% 70,9) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 2 plazarekin (2 plaza etxebizitzako).[5]

313etxebizitza
91etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Castellóko mapa

Etxebizitza multzoa Castellóko mapa

91
222
Etxebizitza nagusia (91)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (222)

Guztira 91 etxegune zeuden, eta horietatik 51 (% 56,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 151
2 pertsona27
3 pertsona9
4 pertsona1
5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 150 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 28,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 40,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 21,8 zen 2021ean eta % 28,0 2024an; beraz, 6,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 12,9 izatetik % 10,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 36,5 ziren, eta gizonen artean % 21,8; 14,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 12,7 eta gizonen % 9,2 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

150biztanle 15 urte edo +, 2024
% 28,0goi-mailako ikasketak+6,2 puntu 2021etik mapa
% 10,7lehen hezkuntza edo gutxiago−2,3 puntu 2021etik mapa
% 10,7
% 40,0
% 21,3
% 28,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 10,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 40,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,3Goi-mailako ikasketak · % 28,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Castellóko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Arañuel, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak42% 28,019% 21,823% 36,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa32% 21,321% 24,111% 17,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)60% 40,039% 44,821% 33,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago16% 10,78% 9,28% 12,7
Guztira150% 100,087% 100,063% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Arañuel, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 21,8% 21,8% 43,5% 12,9147
2022% 23,7% 23,1% 40,4% 12,8156
2023% 26,5% 21,3% 40,6% 11,6155
2024% 28,0% 21,3% 40,0% 10,7150
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.243 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 22.859 euro-koa, probintziako baxuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.693 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 14.951 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 39[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 43,2), beste diru-sarrerak (% 8,6), langabezia-prestazioak (% 3,4), beste prestazioak (% 5,8).

39%
43%
9%
Soldata · % 39Pentsioak · % 43,2Langabezia · % 3,4Beste prestazioak · % 5,8Beste sarrerak · % 8,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 27,1 da, probintziakoaren (30,2; Castellóko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5; Castellóko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Arañuel udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 58 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 38,7; gainerako % 61,3 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 39,1 zen eta emakumezkoena % 38,1; langabezia-tasa, aldiz, % 20,6 eta % 4,2 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 58 zen 2023ean, 2021eko 51etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 41,4 osatzen dute, eta gizonek % 58,6.

58okupatu, 2023+% 13,7 2021etik
% 41,4emakumeak okupatuen artean
% 38,7jarduera-tasa, 2024
% 13,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 33,3
% 61,3
Okupatuak · % 33,3Langabeak · % 5,3Inaktiboak · % 61,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Arañuel, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak50% 33,327% 31,023% 36,5
Langabeak8% 5,37% 8,01% 1,6
Inaktiboak92% 61,353% 60,939% 61,9
Guztira150% 100,087% 100,063% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 69,0), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 17,2), industria (% 10,3) eta eraikuntza (% 3,4).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Castellóko mapa
% 17,2
% 10,3
% 69,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 17,2Industria · % 10,3Eraikuntza · % 3,4Zerbitzuak · % 69,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,4; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 24,1), eta oinarrizko okupazioak % 17,2.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 50,0 eta emakumeen % 58,3).

% 24,1
% 53,4
% 17,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 24,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 53,4Oinarrizko okupazioak · % 17,2Ez dago jasota · % 5,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Arañuel, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak14% 24,110% 29,44% 16,7
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak31% 53,417% 50,014% 58,3
Oinarrizko okupazioak10% 17,27% 20,63% 12,5
Ez dago jasota3% 5,20% 0,03% 12,5
Guztira58% 100,034% 100,024% 100,0

Okupatuen % 77,6 besteren konturako langileak dira, eta % 22,4 norberaren konturakoak.[14]

% 22,4
% 77,6
Norberaren kontura · % 22,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 77,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Arañuel, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura13% 22,45% 14,78% 33,3
Besteren kontura45% 77,629% 85,316% 66,7
Guztira58% 100,034% 100,024% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 26 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 19,2 km² denez, NAE lurraldearen % 1,4 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 97,5 arbolak (25,3 ha, 7 ustiategitan) eta % 2,5 lur goldagarria (0,65 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
99%
NAE · 26 ha (% 1,4)Gainerako azalera · 1.890 ha (% 98,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
97%
Lur goldagarria · 0,65 ha (% 2,5)Arbolak · 25,3 ha (% 97,5)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 76 gidari zeuden erroldatuta: 46 gizon (% 60,5) eta 30 emakume (% 39,5)[17]. Biztanleen % 51 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 145 ibilgailuk osatzen zuten: 97 turismo, 14 motozikleta, 12 kamioi, 10 furgoneta eta 6 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 651 turismokoa zen, probintziako (532) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,3 urtekoa zen; turismoen % 5,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,5k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 57,2 diesel zen eta % 42,1 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 42,1k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
26%
29%
42%
0 etiketa · 1 (% 0,7)ECO · 3 (% 2,1)C etiketa · 38 (% 26,2)B etiketa · 42 (% 29)Etiketarik gabe · 61 (% 42,1)
Turismoak, adinaren arabera
9%
20%
48%
18%
< 4 urte · 5 (% 5,2)4–8 urte · 9 (% 9,3)8–15 urte · 19 (% 19,6)15–25 urte · 47 (% 48,5)≥ 25 urte · 17 (% 17,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Castelló.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Castelló.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Castelló.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Castelló.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Castelló.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q766369.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Castelló.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Valentziako Erkidegoa
 Artikulu hau Valentziako Erkidegoko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Arañuel&oldid=11799780"(e)tik eskuratuta