Saltu al enhavo

Gary Becker

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Gary Becker
Nobel-premiito
Persona informo
Gary Becker
Naskiĝo 2-an de decembro 1930 (1930-12-02)
en Pottsville
Morto 3-an de majo 2014 (2014-05-03) (83-jaraĝa)
en Ĉikago
Mortis per kirurgiaj komplikaĵoj Redakti la valoron en Wikidata vd
Tombo Oak Woods Cemetery Redakti la valoron en Wikidata vd
Lingvoj angla vd
Loĝloko Pottsville vd
Ŝtataneco Usono Redakti la valoron en Wikidata vd
Alma mater Universitato Princeton
Universitato de Ĉikago - doktoro de filozofio (–1955)
James Madison High School (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Familio
Edz(in)o Guity Nashat (mul) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Infanoj Judy Becker (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata vd
Profesio
Okupo ekonomikisto • kriminologo • universitata instruisto • edukisto Redakti la valoron en Wikidata vd
Laborkampo ekonomiko vd
Doktoreca konsilisto H. Gregg Lewis vd
vd Fonto: Vikidatumoj
v • d • r

Gary Stanley BECKER (naskiĝis la 2-an de decembro 1930 en Pottsville, Pensilvanio - mortis la 3-an de majo 2014 en Ĉikago, Ilinojso) estis usona ekonomikisto kaj sociologo. Li ricevis la Nobel-premion pri ekonomio en 1992 "pro sia etendo de mikroekonomia teorio al vasta gamo de homa konduto kaj kunlaborado".

Lia esploroj

[redakti | redakti fonton]

Lia esplorado karakteriziĝas per engaĝiĝo en kvar ĉefaj areoj:

En sia prelego pri Nobel-premio, poste publikigita en la Journal of Political Economy, Becker reviziis ĉi tiujn kvar areojn kaj klarigis, ke lia kadro de analizo baziĝas sur aro da supozoj kaj individuaj preferoj. Granda parto de lia esplorado fokusiĝis al la efiko de la kreskanta valoro de tempo kiel rezulto de ekonomia kresko.

Lia esplorado en la kampo de familia ekonomiko

[redakti | redakti fonton]
Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Familia ekonomiko.

Divido de roloj en la familio

[redakti | redakti fonton]

Laŭ Becker, la seksa divido de roloj en la familio estas efika fronte al seksaj diferencoj, kaj tial pluvivas eĉ en modernaj liberalaj socioj.[1] Laŭ Becker, tempo kaj varoj estas enigoj per kiuj "varoj" estas produktitaj, kiuj ne povas esti aĉetataj sur la libera merkato, sed estas produktitaj kaj konsumataj ene de la domanaro (kiel ekzemple: familia tempo kune, ferioj, seksa plezuro, infanoj). La familia utileca funkcio (d:Q4493461) inkluzivas ne nur preferojn rilate al varoj kaj servoj, sed ankaŭ preferojn rilate al la asigno de tempo inter merkata laboro kaj domana produktado kaj konsumo. La totala enspezo devenas parte rekte de la aĉeto de merkataj varoj kaj parte nerekte de la tempo dediĉita al utila produktado anstataŭ enspezo. La familia utileca funkcio estas maksimumigita kiam familianoj specialiĝas pri domana laboro aŭ merkata laboro. Rimedoj devus esti asignitaj laŭ relativa kompetenteco. Eĉ se objektive ambaŭ partneroj havas la saman kapablon en la labormerkato, se unu el ili havas relativan avantaĝon super la alia en la domanaro, estas pli bone laŭ familia profito por li investi sian tempon hejme anstataŭ en la labormerkato. Becker supozas, ke internaj biologiaj diferencoj kondukis al tio, ke virinoj specialiĝas pri domanaraj taskoj. Tial, laŭ lia teorio, domanaroj kun nur virinoj aŭ nur viroj estas malpli efikaj ĉar ili ne profitas de la relativaj avantaĝoj de seksaj diferencoj. Laŭ Becker, ĝuste la diskriminacio de virinoj en la labormerkato kondukas al ilia relativa avantaĝo en la domanaro.

La altruisma modelo

Becker provis krei formalan modelon priskribantan kiel altruismo en la familio kondukas al organizita kaj kunordigita konduto.[2] Laŭ la modelo, la domanaron gvidas viro, kies konduto estas parte altruisma, tiel ke ĝi klarigas la organizitan konduton en la familio, kiu celas maksimumigi unuopan utilecan kurbon. Becker supozas, ke nur unu aganto en la familio estas altruisma, dum la aliaj agantoj estas "egoismaj profitantoj" de lia altruisma konduto. Becker uzas la terminon "altruisto" por priskribi aganton, kies utileca funkcio dependas pozitive de la bonfarto de alia aganto. Laŭ la modelo de Becker, la edzo estas la altruisto kaj la edzino estas la profitanto. Becker uzas la terminon "fakta altruisto", kio signifas aganton, kies altruismaj preferoj influas lian konduton. "Fakte altruista" edzo elspezos parton de sia enspezo por sia edzino. Becker uzas la terminojn "altruisto" kaj "egoisma" nur por priskribi la observitan konduton de agantoj, ne iliajn motivojn. Altruisma konduto povas deveni de la atendo, ke tio pliigos la familian utilecan funkcion (kaj tiel la parton de la altruista aganto en ĝi) aŭ simple de la fakto, ke li derivas kontenton de provizado de helpo. Altruismo ne indikas la gravecon, kiun la aganto donas al siaj preferoj super tiuj de la profitanto, tio estas, kian gravecon li donos al sia utileco super la utileco de la profitanto. Se la edzo estas efektive altruisma, la familia enspezo estos la sumo de lia kaj la enspezoj de lia profitanto. Tial, li evitos agojn, kiuj pliigos lian enspezon sed malpliigos ŝian, kaj agos tiel, ke malpliigos lian enspezon, se ĝi pliigos ŝian enspezon eĉ pli. Centra elemento de la teorio de Becker estas, ke rezulte de la ĉeesto de altruisma aganto en la familio, la aliaj familianoj ankaŭ kondutas altruisme. Jen la "teoremo pri malbonulo" de Becker, laŭ kiu, kiom ajn egoisma estas la profitanto, la reagoj de la altruisto povas igi lin internigi la efikojn de siaj agoj sur la enspezon kaj konsumon de la altruisto. Ĉar la enspezo de virino estas funkcio de la enspezo de ŝia edzo, ŝi evitos agojn, kiuj rekte pliigos ŝian enspezon, por pliigi ŝian totalan enspezon, se ŝi atendas, ke fari tion kaŭzos, ke ŝia edzo reduktos sian kontribuon je kvanto, kiu superas la kvanton, kiun ŝi produktos. Virino povas atendi, ke la kontribuo de sia edzo malpliiĝos, kiam pliiĝo de ŝia enspezo kaŭzas malpliiĝon de lia enspezo. Male, ŝi faros agojn, kiuj kaŭzos malpliiĝon de ŝia enspezo, se ŝi atendas, ke per tio ŝi kaŭzos, ke ŝia edzo pliigos sian kontribuon je kvanto, kiu superas la malpliiĝon de ŝia persona enspezo. Ŝi povas atendi, ke li faros tion, se la malpliiĝo de ŝia persona enspezo kaŭzas pliiĝon de la enspezo de lia edzo. Ĉi tiu teoremo havas multajn implicojn por efikeco, la divido de laboro kaj aliaj aspektoj de familia konduto.

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. ↑ Philomila Tsoukala, “Gary Becker, Legal Feminism, and the Costs of Moralizing Care,” 16 '''Columbia J. of Gender and the Law''' 357, 365 (2007).
  2. ↑ .367 Ibid, at

Vidu ankaŭ

[redakti | redakti fonton]