Oneiros
Trong thần thoại Hy Lạp, giấc mơ đôi khi được nhân cách hóa thành Oneiros (tiếng Hy Lạp cổ: Ὄνειρος, n.đ. 'giấc mơ') hoặc Oneiroi (Ὄνειροι, 'những giấc mơ').[1] Trong Iliad của Homeros, Zeus sai một Oneiros đến báo mộng cho Agamemnon. Còn trong Theogony của Hesiodos, các Oneiroi là con của Nyx (Bóng đêm) và là anh em của Hypnos (Giấc ngủ).
Nguồn tư liệu
[sửa | sửa mã nguồn]Đối với người Hy Lạp cổ đại, giấc mơ nhìn chung không được nhân cách hóa.[2] Tuy nhiên, trong các nguồn tư liệu Hy Lạp cổ đại vẫn có một số trường hợp giấc mơ được nhân cách hóa, mặc dù một số trường hợp có lẽ chỉ mang tính thi ca.
Trong Iliad của Homeros, Zeus quyết định gửi một “giấc mơ tai họa” đến Agamemnon, vị chỉ huy quân đội Hy Lạp trong Chiến tranh thành Troy. Zeus triệu đến một Oneiros và ra lệnh cho nó đến doanh trại quân Hy Lạp tại Troy để truyền đạt thông điệp của ông, thúc giục Agamemnon xuất quân chiến đấu. Oneiros nhanh chóng đến lều của Agamemnon và thấy ông đang ngủ thì đứng phía trên đầu ông; mang hình dạng của Nestor, vị cố vấn đáng tin cậy của Agamemnon, Oneiros nói với ông đúng theo lời Zeus căn dặn.[3]
Odyssey mô tả một “vùng đất của những giấc mơ” nằm bên kia những dòng nước của Okeanos, gần đồng cỏ Asphodel, nơi các linh hồn người chết cư ngụ.[4] Trong một đoạn khác của Odyssey, những giấc mơ chân thực được cho là đi qua một cánh cổng làm bằng sừng, trong khi những giấc mơ dối trá đi qua một cánh cổng bằng ngà.[5]
Trong bài thơ phả hệ Theogony, Hesiodos xếp “giống nòi của những Giấc mơ” (φῦλον Ὀνείρων) vào số nhiều người con của Nyx, không có cha. Anh chị em của chúng gồm Moros (Số mệnh), Ker (Định mệnh), Thanatos (Cái chết), Hypnos (Giấc ngủ), Momus (Khiển trách), Oizys (Nỗi đau), Keres (Các Định mệnh), Nemesis (Báo ứng), Eris (Bất hòa), cùng những hiện thân trừu tượng khác.[6]
Trong vở kịch Hecuba của Euripides, Hecuba gọi “nữ thần Đất” là “mẹ của những giấc mơ cánh đen”.[7] Nhà địa lý học Pausanias sống vào thế kỷ 2 viết rằng ông từng nhìn thấy những bức tượng của Oneiros và Hypnos đang ru một con sư tử ngủ. Ông cho biết bức tượng này mang biệt hiệu Epidotes.[8]
Các nhân vật liên quan
[sửa | sửa mã nguồn]Một nhóm nhân vật có liên quan là các Somnia (Những giấc mơ), một nghìn người con mà nhà thơ La Mã Ovidius cho là con của Somnus (Giấc ngủ); họ xuất hiện trong các giấc mơ. Ovidius nêu tên ba người con của Somnus: Morpheus, xuất hiện dưới hình dạng con người; Phobetor, được các vị thần gọi là Icelos, xuất hiện dưới hình dạng các loài thú; và Phantasos, xuất hiện dưới dạng những vật vô tri.[9]
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ Grimal, s.v. Oneiros, p. 328; Smith, s.v. Oneiros; LSJ, s.v. ὄνειρος
- ↑ Grimal, s.v. Oneiros, p. 328
- ↑ Homer, Iliad 2.4–22
- ↑ Homer, Odyssey 24.11–14
- ↑ Homer, Odyssey 19.559–567
- ↑ Hesiod, Theogony 211–225. The translations of the names used are those given by Caldwell, p. 6, table 5. Compare with Hyginus, Fabulae Theogony 1, which makes Dreams the offspring of Night and Darkness.
- ↑ Euripides, Hecuba 70–72
- ↑ Pausanias, 2.10.2
- ↑ Ovid, Metamorphoses 11.633–643
Tài liệu tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- Caldwell, Richard, Hesiod's Theogony, Focus Publishing/R. Pullins Company (June 1, 1987). ISBN 978-0-941051-00-2.
- Euripides, Hecuba, translated by David Kovacs in Euripides: Children of Heracles. Hippolytus. Andromache. Hecuba. Edited and translated by David Kovacs. Loeb Classical Library No. 484. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1995. ISBN 978-0-674-99533-8. Online version at Harvard University Press.
- Grimal, Pierre, The Dictionary of Classical Mythology, Wiley-Blackwell, 1996, ISBN 9780631201021.
- Hesiod, Theogony, in The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, Massachusetts., Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914. Online version at the Perseus Digital Library.
- Homer, The Iliad with an English Translation by A.T. Murray, Ph.D. in two volumes. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1924. Online version at the Perseus Digital Library.
- Homer, The Odyssey with an English Translation by A.T. Murray, PH.D. in two volumes. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1919. Online version at the Perseus Digital Library.
- Hyginus, Gaius Julius, Fabulae in Apollodorus' Library and Hyginus' Fabulae: Two Handbooks of Greek Mythology, Translated, with Introductions by R. Scott Smith and Stephen M. Trzaskoma, Hackett Publishing Company, 2007. ISBN 978-0-87220-821-6.
- Ovid. Metamorphoses, Volume II: Books 9-15. Translated by Frank Justus Miller. Revised by G. P. Goold. Loeb Classical Library No. 43. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1916. Online version at Harvard University Press.
- Pausanias, Pausanias Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918. Online version at the Perseus Digital Library.
- Smith, William; Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London (1867). Online version at the Perseus Digital Library
