Tshienge

Muṱokola ( Ananas comosus ) ndi tshimela tsha fhethu hune ha fhisa tshine tsha vha na mutshelo une wa ḽiwa; ndi tshimela tshine tsha vha na ndeme kha zwa ikonomi kha muṱa wa Bromeliaceae .

Tshienge tshi bva kha Amerika Tshipembe , hune ya vha uri yo no ṱavhiwa hone lwa maḓana manzhi a miṅwaha. U ḓivhadzwa ha tshimela tsha tshienge kha ḽa Europe nga ḓana ḽa miṅwaha wa vhu 17 zwo ita uri tshi vhe tshiga tsha ndeme tsha mvelele ya vhuimo ha nṱha. Ubva nga vho 1820, tshienge tsho vha tshi khou tavhiwa kha zwa vhubindudzi kha dzi greenhouse na kha mabulasi manzhi a thropika . Mutshelo, nga maanḓa dzhuzi yawo, u shumiswa nga nḓila dzo fhambanaho kha zwiḽiwa na sogani.

Zwienge zwi aluwa sa tshiṱaka tshiṱuku; maluvha nga oṱhe a tshimela tshi songo ṱanganyiswaho a ṱangana u itela u vhumba mitshelo minzhi . Tshimela tshi ya phaḓalala nga nḓila yo ḓoweleaho ubva vhutukuni ine ya vha uri yo bveledziwa nṱha ha mutshelo kana ubva kha ṱhodzi ya thungo, nahone nga nḓila yo ḓoweleaho tshi ya vhibva hu sa athu fhela ṅwaha.