köprü

Ayrıca bakınız: Köprü

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi كوپور‎, كوپرى‎‎. Bu da Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (köprüg, “köprü”) sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (köpürmek, “şişmek, kabarmak”) fiilinden Eski Türkçe +I(g)‎ (+I(g)) ekiyle türetilmiş olabilir ancak bu kesin değildir.

Söyleniş

IPA^(anahtar): /cøpˈɾy/
Ses (dosya)
Heceleme: köp‧rü

Ad

köprü (belirtme hâli köprüyü, çoğulu köprüler)

(yapılar, yollar) Herhangi bir engelle ayrılmış iki yakayı birbirine bağlayan veya trafik akımının, başka bir trafik akımını kesmeden üstten geçmesini sağlayan ahşap, kâgir, beton veya demir yapı.
- "Bu camiler, bu çeşmeler, bu köprüler rastgele yapılmadı." - Orhan Seyfi Orhon.
İki şey arasında bağ veya ilişkiyi sağlayan şey.
- Çünkü anlatı, geçmişle gelecek arasında sessizce uzanan, görünmez bir köprüdür.
  — 2025, Murat KEKLİKOĞLU, “Anlatı, Hafıza ve Varoluşun İzinde”, Sözcükler, 117. sayı, s. 100
(denizcilik) Geminin önünü iyice görecek bir yükseklikte, sancaktan iskeleye kadar kurulan kumanda yeri.
(spor) Güreşte omuzları yere değdirmemek için ayakları ve alnı yere dayayıp beli yukarı kaldırarak alınan durum.
(spor) Vücudun, sırt yere dönük olarak el, baş veya diz yere dayanarak yay biçimi aldığı durumu.
(diş hekimliği) Olmayan dişlerin yerini tutmak veya takma dişleri ağızdaki dişlere sağlam tutturmak amacıyla yapılan diş protezi.
(müzik aletleri) Telli çalgının tellerini gövdeye bağlayan kısım.

Çekimleme

köprünün çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	köprü	köprüler
belirtme	köprüyü	köprüleri
yönelme	köprüye	köprülere
bulunma	köprüde	köprülerde
ayrılma	köprüden	köprülerden
tamlayan	köprünün	köprülerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	köprüm	köprülerim
belirtme	köprümü	köprülerimi
yönelme	köprüme	köprülerime
bulunma	köprümde	köprülerimde
ayrılma	köprümden	köprülerimden
tamlayan	köprümün	köprülerimin
2. tekil (senin)
yalın	köprün	köprülerin
belirtme	köprünü	köprülerini
yönelme	köprüne	köprülerine
bulunma	köpründe	köprülerinde
ayrılma	köpründen	köprülerinden
tamlayan	köprünün	köprülerinin
3. tekil (onun)
yalın	köprüsü	köprüleri
belirtme	köprüsünü	köprülerini
yönelme	köprüsüne	köprülerine
bulunma	köprüsünde	köprülerinde
ayrılma	köprüsünden	köprülerinden
tamlayan	köprüsünün	köprülerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	köprümüz	köprülerimiz
belirtme	köprümüzü	köprülerimizi
yönelme	köprümüze	köprülerimize
bulunma	köprümüzde	köprülerimizde
ayrılma	köprümüzden	köprülerimizden
tamlayan	köprümüzün	köprülerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	köprünüz	köprüleriniz
belirtme	köprünüzü	köprülerinizi
yönelme	köprünüze	köprülerinize
bulunma	köprünüzde	köprülerinizde
ayrılma	köprünüzden	köprülerinizden
tamlayan	köprünüzün	köprülerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	köprüsü	köprüleri
belirtme	köprüsünü	köprülerini
yönelme	köprüsüne	köprülerine
bulunma	köprüsünde	köprülerinde
ayrılma	köprüsünden	köprülerinden
tamlayan	köprüsünün	köprülerinin

Deyim

köprüyü geçinceye kadar ayıya dayı derler, köprü kurmak, köprüleri atmak, köprünün altından çok sular aktı

Türetilmiş kavramlar

asma köprü, hava köprüsü, kaptan köprüsü, Köprübaşı, köprüaltı çocuğu, köprübaşı, köprü üstü, köprü yol, küçük köprü, panel köprü, sırat köprüsü, yaya köprüsü

Atasözleri

Çeviriler

denizcilik

Almanca: Brücke (de) d, Kapitänsbrücke (de) d, Kommandobrücke (de) d
Fince: komentosilta (fi)
İngilizce: command bridge (en)
İsveççe: kommandobrygga (sv) g

dişçilik

Almanca: Brücke (de) d
Fince: hammassilta (fi)
İngilizce: bridge (en), dental bridge (en)

mimarlık

Almanca: Brücke (de) d
Arapça: جسِْرْ‎ (ar) e
Mısır Arapçası: كوبرى‎ (arz) e (ku:bri:)
Azerice: körpü (az)
Başkurtça: күпер (ba) (küper)
Çekçe: most (cs)
Çince: 橋 (zh)
Min Nan dili: kiô (zh-min-nan)
Danca: bro (da)
Estonca: sild (et)
Faroece: brúgv (fo) d
Farsça: کوپور‎ (fa)
Felemenkçe: brug (nl)
Fince: silta (fi)
Fransızca: pont (fr) e
Gagavuzca: körpü (gag)
Galce: pont (cy)
Hausaca: kadarko (ha)
İbranice: פואינטי‎ (he)
İngilizce: bridge (en)
İnterlingua: ponte (ia)
İspanyolca: puente (es) e
İsveççe: bro (sv) g
İtalyanca: ponte (it) e
Japonca: 橋 (ja), はし (ja) (hashi)
Kazakça: көпір (kk) (köpĭr)
Katalanca: pont (ca)
Korece: 다리 (ko) (dari)
Kürtçe: pir (ku)
Lehçe: most (pl) e
Letonca: tilts (lv) e
Litvanca: tiltas (lt) e
Macarca: híd (hu)
Malgaşça: tetezana (mg)
Maltaca: pont (mt)
Marathi dili: सेतु (mr) (setu)
Mokşa dili: седь (mdf) ( śeď )
Moldovaca: под (mo) (pod)
Norveççe: bro (no) e d, bru (no) e d
Portekizce: ponte (pt) e
Rumence: pod (ro), punte (ro)
Rusça: мост (ru) e (most)
Tamilce: பாலம் (ta) (pālam)
Tatarca: küper (tt)
Kırım Tatarcası: köpür (crh)
Telugu dili: నేతువ (ta) (నేతువ), వంతెన (ta) (వంతెన), వారధి (ta) (వారధి)
Türkçe:
Eski Türkçe: keçik‎ (otk) (keçik), köprüg‎ (otk) (köprüg)

Osmanlı Türkçesi: كوپرى‎ (ota) ،كوپور‎ (ota)
Türkmence: köpri (tk)
Udmurtça: выж (udm) (vyž)

müzik

Almanca: Steg (de) e
Estonca: roop (et)
Fince: talla (fi)
Fransızca: chevalet (fr) e
İngilizce: bridge (en)
İsveççe: stall (sv)
Rusça: подставка (ru) d (podstavka)

spor

Almanca: Brücke (de) d
Fince: painisilta (fi)

Kaynakça

TDK Türkçe Sözlük'te: "köprü".
TDK Özel Sözlük'te: köprü"

Kubbealtı Lugatı'nda "KÖPRÜ :"
Nişanyan Sözlük'te: köprü.

Ek okumalar

Vikipedi'de köprü