gölge

Türkçe

Köken

Eski Türkçe kölige - kölü

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ɟølˈɟe/
• Heceleme: göl‧ge

Ad

gölge (belirtme hâli gölgeyi, çoğulu gölgeler)

Gölge bir yer (2)

İnsanların gölgeleri (1)

1. (optik) saydam olmayan bir cisim tarafından ışığın engellenmesiyle ışıklı yerde oluşan karanlık.
   • Etrafına gölge salmayan, yemiş vermeyen hangi kütük baltadan kurtulur? - H. E. Adıvar
2. Güneş ışınlarından korunacak yer.
   • Sakın kesme, gölgesinde yorgun çiftçi dinlensin. - M. Ş. Esendal
3. ne olduğu anlaşılmayan karaltı, silüet.
   • Ben, ay yüzlü güzellerin peşinde bir gölgeye benzerim. - A. Kabaklı
4. resimde bir şekli cisimlendirmek için, onun ışık almaması gereken yerlerine vurulan az çok koyu renk.
5. yetkisi olmadığı hâlde etkili olan.
   • Gölge başkan. Gölge kabine.
6. röfle kelimesinin eş anlamlısı.
7. birinin yanından hiç ayrılmayan kişi.
8. koruma, kayırma himaye.
   • Onun gölgesi altında yaşıyor.

Çekimleme

gölgenin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	gölge	gölgeler
belirtme	gölgeyi	gölgeleri
yönelme	gölgeye	gölgelere
bulunma	gölgede	gölgelerde
ayrılma	gölgeden	gölgelerden
tamlayan	gölgenin	gölgelerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	gölgem	gölgelerim
belirtme	gölgemi	gölgelerimi
yönelme	gölgeme	gölgelerime
bulunma	gölgemde	gölgelerimde
ayrılma	gölgemden	gölgelerimden
tamlayan	gölgemin	gölgelerimin
2. tekil (senin)
yalın	gölgen	gölgelerin
belirtme	gölgeni	gölgelerini
yönelme	gölgene	gölgelerine
bulunma	gölgende	gölgelerinde
ayrılma	gölgenden	gölgelerinden
tamlayan	gölgenin	gölgelerinin
3. tekil (onun)
yalın	gölgesi	gölgeleri
belirtme	gölgesini	gölgelerini
yönelme	gölgesine	gölgelerine
bulunma	gölgesinde	gölgelerinde
ayrılma	gölgesinden	gölgelerinden
tamlayan	gölgesinin	gölgelerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	gölgemiz	gölgelerimiz
belirtme	gölgemizi	gölgelerimizi
yönelme	gölgemize	gölgelerimize
bulunma	gölgemizde	gölgelerimizde
ayrılma	gölgemizden	gölgelerimizden
tamlayan	gölgemizin	gölgelerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	gölgeniz	gölgeleriniz
belirtme	gölgenizi	gölgelerinizi
yönelme	gölgenize	gölgelerinize
bulunma	gölgenizde	gölgelerinizde
ayrılma	gölgenizden	gölgelerinizden
tamlayan	gölgenizin	gölgelerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	gölgesi	gölgeleri
belirtme	gölgesini	gölgelerini
yönelme	gölgesine	gölgelerine
bulunma	gölgesinde	gölgelerinde
ayrılma	gölgesinden	gölgelerinden
tamlayan	gölgesinin	gölgelerinin

Atasözleri

• ağustosta gölge kovan, zemheride karnın ovar
• yazın gölge hoş, kışın çuval boş
• yazın gölge kovan, kışın karın ovar

Deyimler

gölge balığı, gölge etmek, gölge oyunu

Çeviriler

çeviriler

• Afrikanca: skaduwee (af)
• Almanca: Schatten (de) e
• Arapça: ظّلّ‎ (ar)
• Azerice: kölgə (az)
• Baskça: itzal (eu), errainu (eu), ilunune (eu)
• Bretonca: skeud (br) e
• Bulgarca: сянка (bg) d (syanka)
• Çekçe: stín (cs) e
• Çince: 阴影 (zh)
• Eski Türkçe: kölik‎ (otk) (kölik)
• Felemenkçe: schaduw (nl) e
• Fince: varjo (fi), katve (fi), siluetti (fi)
• Fransızca: ombre (fr) d, silhouette (fr) d
• Frizce: skaad (fy) n
• Gagavuzca: gölgä (gag)
• Hawaii dili: aka (haw), huaka (haw), ʻūmalu (haw)
• İbranice: צל‎ (he) e
• İngilizce: shadow (en), silhouette (en)
• İspanyolca: sombra (es) d, silueta (es) d
• İsveççe: skugga (sv), siluett (sv)
• İtalyanca: ombra (it) d
• İzlandaca: skuggi (is)
• Japonca: 影 (ja)
• Karaçay Balkarca: salkın (krc)
• Kırım Tatarcası: talda (crh)
• Kırgızca: kölökö (ky)
• Korece: 그림자 (ko) (geurimja) [keurimcha]
• Lehçe: cień (pl) e
• Norveççe: skygge (no)
• Özbekçe: koʻlanka (uz), soya (uz)
• Portekizce: sombra (pt) d
• Rusça: тень (ru) (tenʹ), силуэт (ru) (siluet)
• Slovakça: tieň (sk) e, tôňa (sk) d
• Tatarca: külägä (tt)
• Türkmence: köleğe (tk)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "gölge".
  TDK Özel Sözlük'te: gölge"