Politik doğruculuk

Politik doğruculuk, farklı dil, din, kültür ve cinsiyetten kişileri incitmemek amacıyla, özenle kullanılan ifade, düşünce ve uygulamaları tanımlamak amacıyla kullanılan bir terimdir. "Siyaseten doğruculuk" olarak da bilinir.

Bu terim günümüzde daha çok "farklı olanları" incitmemek için yapılan bazı uygulamaların pratik olmadığı veya özünde yanlış olduğu fikrinde olan karşıt taraflar tarafından eleştirel anlamda kullanılır hale gelmiştir. Kavramı savunanlar, politik doğruculuğun toplumsal açıdan dışlanma eğilimi olan kişi ve grupların uğradığı ayrımcılığı azaltmaya çalıştığını vurgularken; eleştirenler ise özgür tartışmayı engelleyen bir set olduğunu ve hoşgörüsüzlüğü işaret etmek için kullanıldığını söylemektedir. Kavram, başta ABD olmak üzere farklı kültür ve grupları bir arada tutan coğrafyalarda, göçmenlik gibi olgularla sıkça karşılaşılan geçiş mekanlarında daha çok gündem olmaktadır. Dolayısıyla çok-kültürlülük, çoğulculuk gibi liberalizm ve muhafazakarlık arasındaki farkları görünür kılan diğer kavramlarla da ilişkilidir.

Tarihçe

Ruth Perry tarafından bu terimin ilk kez Çin halkına dağıtılan "Mao'nun küçük kırmızı kitabı"nda geçtiği ileri sürülür.

Örnekler

• Birmingham'da Noel'i de kapsayan kış festivallerinin Winterval olarak adlandırılması, Birmingham piskoposu tarafından eleştirilmiş ve "siyaseten doğru" bir çaba olarak değerlendirilmiştir.
• Türkçede ABD'deki siyah ırk mensubu kişilerden "zenci" yerine "Afrikalı-Amerikalı" ya da "Karayipli-Amerikalı" deyimiyle söz edilmesi, Türkiye'de zenci-beyaz ırkçılığı sorunu yaşanmadığı ve zenci sözcüğü hakaret anlamı içermediği için, olmayan bir soruna çözüm üretmek olarak kabul edilip, bazı çevreler tarafından siyaseten doğruluk olarak tanımlanabilir.

Ayrıca bakınız

• Hüsnütabir