İçeriğe atla

Kalevala

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sampo Savunulurken

Kalevala, Elias Lönnrot'un 19. yüzyılda Fin halk hikâyelerinden ve mitolojisinden derleyip kaleme aldığı epik destan. Finlerin ulusal epik destanı olan Kalevala, aynı zamanda Fin edebiyatının en önemli eserlerinden biridir.

''Kalevala''nın kelime anlamı "Kaleva'nın Diyarı"dır (Fince -la/lä soneki yer gösterir). Destan 50 bölüme (Fince: runot) ayrılmış toplam 22.795 mısradan oluşur.

Kalevala'nın kaleme alınması

[değiştir | kaynağı değiştir]

Asıl uzmanlık alanı tıp olan Elias Lönnrot, Finlandiya'nın değişik bölgelerinde gerçekleştirdiği gezilerinde, Fin halk hikâyelerini kaydetti. Şiirlerin çoğunu Karelya bölgesinde toplayan Lönnrot, 1829'da başladığı yolculuğu ardından Kalevala'nın "eski" halini tamamladı. Araştırmalarına devam eden Lönnrot, 1849'da Kalevala'nın bugünkü halini topladı.

Çevirileri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Şimdiye kadar Kalevala kırk dokuz dile çevrilmiştir. Dile göre çevirilerin kronolojik kısmi listesi Rauni Puranen'in listesi temel alınarak aşağıdaki gibidir:

DilYılÇevirmenNot
İsveççe1841M. A. CastrénEski Kalevala (1835 kopyası)
1864–1868Karl CollanYeni Kalevala (1849 kopyası)
1884Rafaël Hertzberg
1944Olaf HoménKısaltılmış İsveççe Baskı
1948Björn CollinderTüm Kalevala
1999Lars Huldén ve Mats HuldénTüm Kalevala
Fransızca1845 ve 1867Louis Léouzon le Duc
1927Jean Louis Perret
1991Gabriel RebourcetEski Fransızca kelimelerle tüm Kalevala
Almanca1852Franz Anton Schiefner
1885-1886H. Paul
1967Lore Fromm, Hans Fromm
2004Gisbert Jänicke
İngilizce1868John Addison PorterKısmen çeviri, Franz Anton Schiefner'ınkinden
1888John Martin CrawfordTam çeviri, Franz Anton Schiefner'ınkinden
1907William Forsell KirbyFinceden ilk direkt çeviri
1963Francis Peabody Magoun, Jr.Nesir şeklinde çeviri
1989Eino FribergGeorge C. Schoolfield'ın düzenleme ve önsözüyle
1998Keith BosleyMısra mısra çeviri.
Macarca1871Ferdinánd Barna
1909Béla Vikár
1971Kálmán Nagy
Rusça1888Leonid Petrovic Belsky 9 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Estonca1891–1898M. J. Eisen
Çekçe1894–1895J. Holecek
Ukraynaca1901E. Timcenko
Danca1907Ferdinand OhrtSeçilmiş bölümler
1994Hilkka ve Bent Søndergaard
İtalyanca1909I. Cocchi
1910Paolo Emilio Pavolini
Japonca1937Kakutan Morimoto
1976Tamotsu Koizumi
İbranice1954Saul Tschernichovsky
1978Sarah Tubia
Yidiş1954Hersh Rosenfeld
Rumence1959Iulian Vesper
Çince1962Shih Hêng
1985Sun Yong
Esperanto1964Johan Edvard Leppäkoski
Türkçe 1918 Ömer Seyfettin Kısmî çeviri[1]
1965Hilmi Ziya ÜlkenKısmî çeviri
1965-1966 Lale ve Muammer Obuz İlk tam çeviri[2][3]
2017Riitta Cankoçak[4]
Norveççe1967Albert Lange Fliflet"i attdiktning ved" (nynorsk)
Lehçe1974Józef Ozga-Michalski, Karol Laszecki'in çevirisi üzerineTam metin çevirisi
1998Jerzy LitwiniukTam metin çevirisi
Fulani1983Alpha A. Diallo
Felemenkçe1985Maria Mies le Nobel
Tulu1985Amrith Someshwar
Latince1986Tuomo Pekkanen
Vietnam dili1986Cao Xuân Nghiêp
1991Hoàng Thái Anh
1994Búi Viêt Hòa's
Hintçe1990Vishnu Khare
Arapça1991Sahban Ahmad Mroueh
Slovence1991Jelka Ovaska NovakKısmi çeviri
1997Jelka Ovaska NovakTam metin çevirisi
Swahili1991Jan Knappert
Bulgarca1992Nino Nikolov
Yunanca1992Maria Martzouk
Faroe dili1993Jóhannes av Skarði
Tamilce1994R. Sivalingam (Uthayanan)Tam Çeviri
Katalanca1997Ramon Garriga i Marquès, Pirkko-Merja LounavaaraFinceden direkt olarak tam çeviri. Nesir.
Farsça1998Mersede Khadivar Mohseni; Mahmud Amir Yar'ahmadiTam metin çevirisi
Portekizce2007Orlando MoreiraTam metin (Kısmı çeviri internette mevcut)

Kahramanlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Kalevala, 1849

Destandaki ana karakter olan Väinämöinen'dir. Finlerin ulusan çalgı aleti olan kanteleyi, bir turna balığının kemiklerinden yapan kahraman, başlangıçta çok kötü çaldığı bu enstrumanı, daha sonraları hayvanları bile büyüleyebilecek kadar iyi çalmaya başlar. Daha sonraları kantelesini kaybeden Väinämöinen, kantelenin günümüzdeki hali olan şeklini, huşağacından yapar.

Kendine eş arayan ancak bir türlü evlenemeyen Väinämöinen, destanda geçen Joukahainen'in kardeşi Aino'yla evlenmek üzereyken, Aino, Väinämöinen ile evlenmek istemez intihar eder boğulur ve ölür.

Destanın bir bölümünde, kıtlık içinde yaşayan köyleri için Väinämöinen ve arkadaşları, kuzeydeki insanların yaşadığı bir kasabada, Sampo adında sürekli un üreten sihirli bir değirmeni çalmaya giderler.

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ↑ Yüksel, Süheyla (1 Ocak 2019). "Kimlik İnşası Bağlamında Ömer Seyfettin'in İlyada ve Kalevala Tercümeleri". Hece 265 Hikâyenin Türkçe Sesi Ömer Seyfettin. 22 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi22 Temmuz 2026.
  2. ↑ "Millî Kütüphane kaydı". 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2020.
  3. ↑ "Millî Kütüphane kaydı". 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2020.
  4. ↑ "Millî Kütüphane kaydı". 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2020.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalevala

[değiştir | kaynağı değiştir]
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Kalevala&oldid=37752308" sayfasından alınmıştır