Oradea

Ang Oradea (Unggaro: Nagyvárad, Aleman: Großwardein) ay isang lungsod na matatagpuan sa Rumanya, sa kondado ng Bihor, sa Transylvania. May populasyon na 206,527 (ayon sa sensus ng 2002) ang poblasyon, ngunit hindi kasama dito ang mga lugar sa labas ng bayan; maaaring mga 220,000 ang populasyon ng buong kalakhan. Isa sa mauunlad na lungsod sa Rumanya ang Oradea.

Heograpiya

Matatagpuan malapit sa hangganan ng Unggarya ang Oradea, sa Ilog Crisul Repede.

Kasaysayan

Unang nabanggit ang Oradea, sa pangalang Latin na Veradinum noong 1113. Unang nabanggit noong 1241 ang Citadel of Oradea, makakata pa rin ang mga guho nito ngayon, dahil sa simula ng mabilisang pagkumpuni at pagtitibay na kailangan upang mahadlangan ang mga pagsalakay ng mga Mongol-Tatar sa lungsod. Gayun pa man, nagsimulang magkaroon ng pook na urban ang lungsod noong ika-16 na siglo lamang. Sa taong 1700s, plinano ng inhinyerong Viennese na sa Franz Anton Hillebrandt ang lunsod ayon sa istilong Baroque at, simula noong 1752, maraming palatandaan ang ginawa gaya ng Roman-Catholic Cathedral, ang Bishop's Palace, at ang Muzeul Ţării Crişurilor (Ang Museo ng mga Lupain ng Criş).

Ekonomiya

Matagal nang naging isa sa mga mauunlad na lungsod ang Oradea, dahil higit sa lahat sa kanyang lokasyon sa hangganan ng Hungary, na nagsisilbing gateway papuntang Kanlurang Europa. Kagkatapos ng 1989, hinarap ng Orodea ang maraming pagbabagong pang-ekonomiya, hindi dahil sa industriya ngunit sa sektor pangserbisyo, dahil mahalagang base ng consumers nito.

Mayroong unemployement rate na 6.0% ang Oradea, mas mababa ng bahagya sa Romanian average ngunit mas mataas sa Bihor county na may average na mga 2%. Nagtutustos ang Oradea sa kasalukuyan ang mga 63% sa produksiyong industriyal ng Bihor county na bumubuo lamang ng mga 34.5% ng populasyon ng county. Kasangkapan, tela at mga damit, kasuotang pampaa at pagkain ang kanyang pangunahing industriya.

Noong 2003, nagbukas ng Lotus Market commercial center sa Oradea, ito ang unang malaking shopping center na nagbukas sa lungsod.

Lahi

Makasaysayan

1910: 69.000 (Romanian: 5.6%,