Ika-16 na dantaon
| Milenyo: | ika-2 milenyo |
|---|---|
| Mga siglo: | |
| Mga dekada: | dekada 1500 dekada 1510 dekada 1520 dekada 1530 dekada 1540 dekada 1550 dekada 1560 dekada 1570 dekada 1580 dekada 1590 |
| Mona Lisa | |
|---|---|
| Italiano: La Gioconda, Pranses: La Joconde | |
| Alagad ng sining | Leonardo da Vinci |
| Taon | c. 1503–1506 |
| Tipo | Pagpintura sa langis |
| Kinaroroonan | Musée du Louvre, Paris |

Ang ika-16 na dantaon ay nagsimula sa Huliyanong taon na 1501 at natapos sa Huliyano o Gregoryanong taon na 1600 (depende sa ginamit na pagtuos; ipinakilala ng kalendaryong Gregoryano ang isang paglaktaw ng 10 araw noong Oktubre 1582).[1]
Pinapalagay ng mga dalubhasa sa kasaysayan ang ika-16 na siglo bilang ang dantaon na umangat ang Kanluraning kabihasnan at nangyari ang Panahon ng Islamikong Pulbura.
Noong ika-16 na dantaon, ipinakilala ang Mauritius sa mga mapa, ginalugad ng Espanya at Portugal ang Karagatang Indiyano at binuksan ang paglaganap sa buong mundo ng mga ruta sa kalakalan sa karagatan, at binigyan ng pahintulot si Vasco da Gama ng mga Sultang Indiyano na manirahan sa mayamang Sultanatong Bengal.[2][3][4] Naging kolonya ng Kastila at Portuges ang malaking bahagi ng Bagong Mundo, at habang namuno ang mga Portuges sa kalakalan sa Karagatang Indiyano sa Asya at Aprika, nagbukas ang mga Kastila ng kalakalan sa Karagatang Pasipiko, na dinudugtong ang mga Amerika at Indya.
Itinatag ng panahon na ito ng koloniyalismo ang merkantalismo bilang ang namamayaning paaralan ng kaisipang ekonomiko, kung saan tinitingnan ang sistemang ekonomiko bilang isang larong serong-kabuuan na sinasabing na kahit anong nakuhang pakinabang ng isang partido ay kinakailangan ang pagkalugi ng isa pa. Hinimok ang doktrinang merkantalista ang maraming digmaang intra-Europeo ng panahon na ito at masasabing nagpaalab sa pagpapalawak at imperyalismo ng Europa sa buong mundo hanggang ika-19 na dantaon o unang bahagi ng ika-20 dantaon.
Nagbigay ng malaking dagok ang Repormang Protestante sa awtoridad ng papasiya at sa Simbahang Katoliko. Namayani ang sa politikong Europeo ang pagtatalo sa relihiyon, na naging saligan sa mahabang Digmaang Tatlumpung Taon na nailatag sa pagtatapos ng siglo. Sa Italya, iba't ibang kontribusyon ang ginawa ng nangungunang mga taong renasimiyento na nagdulot sa pundasyon ng mahahalagang paksa na kinabibilangan ng accounting at agham pampolitika. Inimbento ni Galileo Galilei ang unang termometro at gumawa ng mahalagang kontribusyon sa larangan ng Rebolusyong Siyentipiko. Sa Inglatera, nagsulat ang Briton-Italyanong si Alberico Gentili ng unang aklat tungkol sa publikong batas pang-internasyunal at hiniwalay ang sekularismo mula sa batas Kanoniko at teolohiyang Katoliko.
Mga dekada
[baguhin | baguhin ang wikitext]Dekada 1500[A]
[baguhin | baguhin ang wikitext]Kapanganakan
[baguhin | baguhin ang wikitext]- tinatayang 1501 - Anne Boleyn, ikalawang asawa ni Haring Enrique VIII ng Inglatera (namatay 1536)
Dekada 1510
[baguhin | baguhin ang wikitext]Kaganapan
[baguhin | baguhin ang wikitext]- 1519: Setyembre 20 – Umalis si Fernando de Magallanes mula Espanya kasama ang limang armada ng mga barko, upang maglayag pakanluran at abutin ang mga Pulo ng Pampalasa.
Kamatayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]- 1519: Mayo 2 - Leonardo da Vinci, isang Italyanong Renasimyentong polimata: isang arkitekto, musikero, anatomista, imbentor, inhinyero, eskultor, heometro, at pintor (ipinanganak 1452)
Dekada 1520
[baguhin | baguhin ang wikitext]
1521
[baguhin | baguhin ang wikitext]Kaganapan
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Enero 3 - Na-ekskomulgado si Martin Luther ni Papa Leo X sa bula na pampapa na Decet Romanum Pontificem.[5]
- Enero 22 - Binuksan ni Charles V ang Diet ng Worms sa Worms, Alemanya
- Marso 6
- Nataluksan ni Fernando de Magallanes ang Guam.
- Ipinatawag si Martin Luther upang humarap sa Diet ng Worms.
- Marso 16 – Nakaabot si Fernando de Magallanes sa Pilipinas.
- Marso 31 – Naganap ang Unang misa sa Pilipinas.
- Abril 7
- Dumating si Fernando de Magallanes sa Cebu.
- Nangaral si Martin Luther na isang nagpapasiklab na sermon sa mga mag-aaral ng Erfurt, habang papuntang Worms.