Magnus Brostrup Landstad

Faktaboks

Magnus Brostrup Landstad

M.B. Landstad; Magnus Landstad

FĂždd
7. oktober 1802, MĂ„sĂžy, Finnmark
DĂžd
8. oktober 1880, Christiania (no Oslo)
Virke
Prest, salmediktar, salmebokutgjevar og folkevisesamlar
Familie

Foreldre: Sokneprest Hans Landstad (1771–1838) og Margrete Elisabeth Schnitler (1768–1850).

Gift i 1829 med Wilhelmine («Mina») Margrethe Marie Lassen (1808–1892), dotter til prost Albert Lassen (1781–1835) og Dorthea Andrea Lange (1789–1867).

Sonedotters son til Peter Schnitler (1690–1751); farfars far til Magnus Brostrup Landstad (1905–1997); svoger til Wilhelm Lassen (1815–1907).

Portrett av Magnus Brostrup Landstad. Ukjent Ă„r.

M.B. Landstad
Av /Nasjonalbiblioteket.
Lisens: Falle i det fri (Public domain)

Magnus Brostrup Landstad var ein norsk prest, salmediktar og folkeminnesamlar. Han er sĂŠrleg kjend for Ă„ ha gitt ut Norske folkeviser og Kyrkjesalmebok.

Norske folkeviser var ei samling av folkeviser og anna folkedikting som Landstad samla med bistand frÄ Olea CrÞger og Ludvig M. Lindeman. Salmeboka var ei samling av norske salmar, oversatte danske og tyske salmar og salmar som Landstad sjÞlv hadde dikta. Boka var i bruk i meir enn 100 Är og kom i mange utgÄver. BÄde salmeboka og boka om folkevisene kom til Ä fÄ stor verknad for norsk litteratur og kulturliv.

Landstad var oppteken av fortidsminnebevaring og tok del i det offentlege ordskiftet. Han ville fremje utviklinga av eit nytt, norsk sprÄk pÄ 1800-talet, og i dette spÞrsmÄlet rÄdfÞrte han seg med Ivar Aasen.

FrĂ„ 1834 var Landstad sokneprest i Kviteseid, frĂ„ 1839 i Seljord, frĂ„ 1849 i Fredrikshald og i perioden 1859–1876 i Sandar i Vestfold.

Bakgrunn og utdanning

Magnus Brostrup Landstad og kona Wilhelmine Margrethe Marie, fÞdd Lassen. Pastell frÄ 1851.

Magnus Landstad
Av /※ Bilde fra Norsk biografisk leksikon.
Lisens: Avgrensa gjenbruk

Magnus Brostrup Landstad var fÞdd i MÄsÞy i Finnmark, men voks opp i Vinje og Seljord. Alt som toÄring flytte han med familien til Øksnes i VesterÄlen, dÄ faren vart utnemnd til sokneprest der. I 1811 overtok faren Vinje prestekall i Telemark, og frÄ 1819 var han sokneprest i Seljord.

Magnus fekk undervisning heime, fÞrst av mora, sÄ av huslÊraren og haugianaren Nils Sveinungsson, og deretter av faren. Sveinungsson skaffa han seinare ein lang versjon av Draumkvedet. I 1822 tok han examen artium ved Universitetet i Christiania og tok fatt pÄ teologistudiet. I 1827 vart han cand.theol. I studietida blei han kjend med prestedottera Mina Lassen, og dei gifta seg i 1829.

Stillingar og verv

Magnus Brostrup Landstad
Magnus Brostrup Landstad
Av .
Lisens: fri

Landstad var huslĂŠrar pĂ„ Hadeland i 1825–1826 og residerande kapellan i Gausdal i 1828.

Landstad sĂžkte og fekk sokneprestembetet i Kviteseid i 1834. DĂ„ faren dĂžydde i 1838, sĂžkte Magnus det ledige embetet etter faren i Seljord, og han vart utnemnd i 1839. Her vart han verande om lag eit tiĂ„r, og det var i denne perioden han gjorde det viktige arbeidet med Ă„ samle folkeviser (balladar). Han tok ĂČg til Ă„ skrive salmar. I 1849 vart han tilsett som sokneprest i Fredrikshald (no Halden), og i denne stillinga sat han til han flytte til Sandeherred (Sandar) i Vestfold i 1859.

I Fredrikshald var Landstad formann i skulestyret, kom med i sunnhedskommisjonen (helserÄdet) og ivra for bygging av arbeidarbustader.

Folkeviser og anna folkedikting

Allereie i 1830-Ă„ra byrja Landstad Ă„ samle folkeviser og anna folkedikting.

I 1853 gav han ut Norske folkeviser (opptrykk i 1968), som i lang tid var den stÞrste samlinga av norske folkeviser. UtgÄva vart tidlegare sterkt kritisert frÄ vitskapleg hald, men er no alminneleg anerkjent som eit verdig monument over norsk folkevisedikting.

Norske folkeviser (1853)

Norske Folkeviser (1853), bok frÄ samlinga til Ivar Aasen.
Norske Folkeviser
Av /Nynorsk kultursentrum.
Lisens: CC BY SA 4.0

Norske folkeviser er eit verk pĂ„ rundt 900 sider og inneheld kring 100 mellomalderviser (balladar), blant dei Draumkvedet i ei redigert form og i ei oppskrift etter kvedaren Maren Ramskeid, og viser som Åsmund frĂŠgdegjeva, Roland og Magnus kongen, Liti Kjersti og Bendik og Årolilja. Boka inneheld ĂČg nokre nyare bygdeviser, stev, leikar og barnerim, dessutan eit notetillegg ved folkeminnesamlaren Olea CrĂžger. For norske forfattarar sidan 1850-Ă„ra har Norske folkeviser vore ei gullgruve og har verka inspirerande gjennom bĂ„de stoff og stil.

I forordet til Norske folkeviser karakteriserer Landstad samlinga som eit bergingsprosjekt – som «at redde et gammelt Familiesmykke ud af det brĂŠndende Huus». Han peikar pĂ„ at det er den grundige kjennskapen hans til folket i Øvre Telemark som gjer at han kan makte oppgĂ„va. Olea CrĂžger, historikaren Peter Andreas Munch og sprĂ„kforskaren Ivar Aasen var viktige konsulentar for verket.

Norske folkeviser hadde ein trong fÞdsel, i konkurranse med eit planlagd viseprosjekt som JÞrgen Moe og boktrykkar Peter Tidemand Malling stod bak. Moe og Malling prÞvde Ä presse Landstad ut, og eit visemanuskript som Olea CrÞger i 1842 sende til Malling med tanke pÄ utgjeving, vart ikkje returnert. I den sprÄklege attgjevinga av visene hadde Landstad fÞrst tenkt Ä fÞlgje uttalen, men valde i samrÄd med Peter A. Munch ei hÞgtidssam og arkaiserande norm, i retning av norrÞnt.

Norske folkeviser er ikkje noko vitskapleg verk, og dette fekk Landstad kritikk for. Men skuldingane om at han hadde kasta originaloppskrifter og nÊrmast smurt i hop visetekstane sjÞlv, var grunnlause; originaltekstane har seinare kome for dagen. Landstads samling er eit uttrykk for bÄde nasjonalromantikk og nasjonsbygging pÄ midten av 1800-talet. Boka skulle fylle fleire oppgÄver: dels leggje fram litterÊrt arvegods, dels gjennom ei stilrein sprÄkform trekke linjer tilbake til norrÞn sagatid, dels verke nasjonalt samlande.

Sagn og soger

Landstad samla ikkje berre folkeviser, men ogsÄ annan folketradisjon. Han Þnskte Ä gi ut eit stÞrre arbeid om folketradisjon og skreiv ned alt han vann, det vere seg om hekseprosessar eller huldregardar. Gamle sagn om hjartdÞlerne (1880) vart fÞlgd av posthume utgivingar.

Ein stor del av Landstad sine originaloppteikningar er bevarte, og eit utkast til visebok med tekstane pĂ„ bygdemĂ„l vart gitt ut av Knut LiestĂžl i 1925, Folkeviser fra Telemarken. Andre posthume utgivingar er Ættesagaer og sagn fra Telemarken (1924), Mytiske sagn fra Telemarken (1926) og Fra Telemarken. Skik og sagn (1927).

Bokverket M.B. Landstad: Skrifter kom ut i fem band mellom 2012 og 2020.

Dikt

Debutboka til Landstad var ei samling salmar og religiĂžse dikt med tittelen Hjertesuk til hver dag i ugen (1841). Boka kom i fleire opplag. Han publiserte elles salmar og dikt i ulike blad og gav ut eit titals bĂžker.

Året fĂžr Landstad dĂžydde, gav han ut Sange og digte, af forskjellige Slags, mest fra gamle Dage. Her stĂ„r dikt som Et Sognebud, Aneksreisen og Kvenne-Karis Vise; ikkje minst det sistnemnde er inspirert av folkevisene.

Diktet «Suk fra Gamle Akers kirke» i Christianiaposten i 1851 var eit forsĂžk pĂ„ Ă„ redde den rivingstrua Gamle Aker kyrkje. Han gav ĂČg ut ein diktsyklus Ă„ret etter om Nesland stavkyrkje i Vinje, men for seint.

SprÄkprosjekt

Aasmund Olavsson Vinje sÄg Landstad som eit drivhjul i Noregs sprÄklege framgang, som han uttrykte det. Landstad hadde sans for folkesprÄket, og bruk av dette sprÄket skulle ha eit pedagogisk sikte, folk skulle forstÄ kva dei las. SjÞlv mangla Landstad filologisk skulering, men noterte seg «Provinsialismer fra forskjellig Egne af Norge». Han var inspirert av Henrik Wergelands arbeid Om norsk Sprogreformation frÄ 1832.

Landstad og Ivar Aasen vart kjende i 1845, dÄ Aasen budde i Seljord. Under arbeidet med folkevisene diskuterte dei grammatikk, rettskriving og ordtilfang, og Landstad respekterte og bÞygde seg for Aasens autoritet.

Kyrkjesalmebok (1869)

Kirke-Salmebog. Et Udkast (1861). Bok frÄ samlinga til Ivar Aasen.
Kirke-Salmebog. Et Udkast
Av /Nynorsk kultursentrum.
Lisens: CC BY SA 4.0

Danske salmebĂžker hadde vore i bruk i Noreg fram til Landstads tid. Alt i 1848 vart Landstad spurt om Ă„ ta pĂ„ seg arbeidet med ei ny kyrkjesalmebok, som det var stort behov for, men han avslo pĂ„ grunn av stort arbeidspress. DĂ„ han fire Ă„r seinare fekk same spĂžrsmĂ„let frĂ„ Kyrkjedepartementet, svara han ja. I mellomtida hadde presten Wilhelm Andreas Wexels gitt ut ei revidert utgĂ„ve av Christelige Psalmer, som sĂ„g ut til Ă„ kunne sigle opp. Dette ville Landstad hindre, og han skreiv ein knusande kritikk av Wexels’ salmebok (1852). Etter Landstads syn var den sprĂ„kleg unasjonal, stilen var upoetisk og heile grunntonen var for grundtvigiansk til Ă„ hĂžve i den norske kyrkja.

Innhald

Arbeidet med salmeboka tok til i 1852. Landstad utfÞrte oppdraget Äleine, utan komité, og gjekk grundig og systematisk til verks. Tradisjonsbunden som han var, inkluderte han gamal salmetradisjon og gjendikta mellom anna frÄ latin.

Innslaget av norske salmar er relativt stort. Petter Dass er sjĂžlvsagt representert, likeeins Dorothe Engelbretsdatter og Johan Nordahl Brun. Men den danske og tyske salmetradisjonen er langt frĂ„ broten. Boka innheld om lag 300 danske og 200 tyske salmar i gjendikting, mellom anna salmar frĂ„ Martin Luther og Nikolai F.S. Grundtvig. Arbeidet med folkevisene hadde gjort Landstad til ein framifrĂ„ gjendiktar, noko som kom godt med ved omarbeidinga av eldre salmestoff. Han vĂ„ga ĂČg Ă„ tenkje nytt og inkluderte om lag 50 eigne salmar i Kirke-Salmebog. Et Udkast (1861).

SprÄk

Landstad Þnskte Ä ta med salmar forankra i ein norsk kontekst, som til dÞmes nasjonale 17. mai-salmar. Intensjonen var at salmeboka skulle vere tilpassa ein norsk rÞyndom og enkel Ä forstÄ for folk flest. Aasen var avgjerande i sprÄkspÞrsmÄl, men utkastet fekk kritikk. I nokon grad galdt det sjÞlve utvalet av salmar, men innvendingane kom fÞrst og fremst pÄ grunn av fornorskinga og dei mange innslaga av ord og vendingar frÄ folkemÄlet, og han vart skulda for Ä blande «bondesprÄk» og «kultursprÄk». Ein komité som vart nedsett for Ä bedÞmme utkastet, kom med fleire forslag til endringar.

Etter sprÄkleg omarbeiding, igjen med hjelp frÄ Aasen, vart salmeboka i 1869 autorisert til bruk ved offentlege gudstenester. Kirkesalmebog, kalla Landstads salmebok, hadde 634 salmar. I tillegg til Landstads eigne salmar inneheldt den ogsÄ om lag 100 omsetjingar og gjendiktingar av Landstad.

Mottaking

Salmeboka vart stort sett godt motteken, men blant konservative lekfolk var det ein sterk skepsis. Dei meinte at det ikkje passa seg at ein prest dreiv med verdsleg dikting som folkevisearbeidet Landstad dreiv med. Salmeboka hans mÄtte konkurrere med den meir konservative salmeboka til Andreas Hauge. Salmeboka til Landstad vann etter kvart innpass, og rundt 1900 var ho innfÞrt i rundt 90 prosent av forsamlingane. Dette var den fÞrste norske kyrkjesalmeboka og har utan samanlikning vore den mest brukte i Den norske kyrkja.

Tematikk og stemning

Magnus Brostrup Landstad saman med delar av familien. Her er dei fotografert pÄ Sandeherred prestegard, medan Landstad var sokneprest i Sandar i Vestfold. Bildet er truleg tatt fÞr 1865.

M.B. Landstad med familien
Av /Østfoldmuseene.
Lisens: CC BY NC ND 4.0

Salmane til Landstad har vorte karakteriserte som historisk-kristelege, ortodokse og objektive. Dei er kjenneteikna av varme og kjÊrleik. Samtidig er dei ofte prega av vemod og alvor. Mennesket er av naturen vendt bort frÄ Gud, og ei djuptgripande syndsvedkjenning er derfor nÞdvendig for Ä bli frelst. Livet i «denne heimen» er ei lang og mÞdesam pilegrimsvandring mot det evige livet i «den andre heimen».

Fleire av salmane vart til pĂ„ grunnlag av personlege opplevingar, mellom anna ein av hans fremste salmar, «Jeg vet meg en sĂžvn i Jesu navn», som han skreiv etter at han hadde mista to av sine eigne barn med nokre fĂ„ vekers mellomrom. Denne salmen er til liks med fleire av dei andre av salmane hans, til dĂžmes julesalmen «De hyrder stirrer i natten ut», prega av arbeidet hans med folkevisene. Adventssalmane utgjer ĂČg viktige bidrag, med «Jeg lĂžfter opp til Gud min sang» som den viktigaste. Den kanskje mest kjende salme hans er «Fra fjord og fjĂŠre». I denne salmen stig for fĂžrste gong eit norsk vinterlandskap fram i ein julesalme. Dette er ein av salmane som har mange av dei orda og uttrykka frĂ„ folkemĂ„let som Landstad vart kritisert for.

Revisjon

Landstads salmebok vart brukt i Den norske kyrkja i meir enn 100 Ă„r, og det vart ĂČg laga ei utgĂ„ve for bruk i dei norske kyrkjene i Amerika. Boka vart omvĂžlt av Gustav Jensen i byrjinga av 1900-talet (Landstads reviderte salmebok, autorisert i 1924).

FrÄ Kirkesalmebog til Norsk salmebok

Trass Landstad si fornorsking av sprĂ„ket, vart desse rekna for Ă„ vere danske. Fram til 1892 var det forbode Ă„ syngje nynorsksalmar i kyrkja. I 1869, berre mĂ„nader etter at Landstads salmebok var godkjent, kom fĂžrste utgĂ„va av Nokre Salmar, gamle og nye av Elias Blix. Dette var dei fĂžrste salmane pĂ„ nynorsk. Den fjerde utgĂ„va kom ut i 1891, no med 150 salmar, og i 1892 vart Blix’ salmar autoriserte for bruk i offisielle gudstenester. Blix’ salmar vart etter dette plasserte som eit tillegg i Landstads salmebok. I 1925 kom salmeboka Nynorsk salmebok. For kyrkja og heim og mĂžte. I 1985 vart Nynorsk salmebok og Landstads reviderte salmebok avlĂžyste av Norsk Salmebok.

Nasjonsbyggjar

Folkevisesamlinga og salmeboka, som fÞrst hadde fÄtt motbÞr frÄ vitskapleg og kyrkjeleg hald, vart populÊre i mange norske heimar i ei bokfattig tid. Salmeboka vert rekna som ei av dei viktigaste bÞkene som nokon gong er gitt ut i Noreg, og samlinga av folkeviser nÄdde alle lag av folket og influerte mange av dei fremste diktarane, biletkunstnarane og komponistane pÄ 1800-talet.

Mellom dei var Henrik Ibsen, med skodespel som Olaf Liljekrans. BjÞrnstjerne BjÞrnson skrytte av at han kunne alle Landstad sine viser utanÄt, og i bondeforteljingane og dikta hans kan ein sjÄ allusjonar til visediktinga. Hulda Garborg skreiv skodespelet Liti Kjersti, medan Arne Garborg fekk inspirasjon frÄ folkevisene i arbeidet med Haugtussa. Edvard Grieg henta teksten til Den bergtekne frÄ Landstads samling. Mellom biletkunstnarane stÄr Gerhard Munthes arbeid tufta pÄ folkevisene i ei sÊrstilling.

Siste Ă„r

Magnus Brostrup Landstads grav pÄ VÄr Frelsers gravlund i Oslo.
Magnus Brostrup Landstads grav
Av .
Lisens: CC BY SA 4.0

I seinare Är var helsa skral. Etter eit slag i 1876 fekk Landstad avskil i nÄde frÄ stillinga som sokneprest i Sandar og flytte til Kristiania, der han dÞydde i 1880. Han vart gravlagd pÄ VÄr Frelsers gravlund.

Heider

Landstad var sokneprest i Sandar (no Sandefjord) i Vestfold frÄ 1859 til 1876. Skulpturen er laga av Hans Holmen i 1928, og den stÄr pÄ M.B. Landstads plass i Sandefjord.
Landstadmonumentet i Sandefjord
Av /Nynorsk kultursentrum.
Lisens: CC BY NC SA 4.0

Det er reist fleire minnesmerke over Landstad, mellom anna ein skulptur av Hans Holmen frÄ 1928 pÄ M.B. Landstads plass i Sandefjord. Ved Seljord kyrkje er det reist eit monument laga av Anne Grimdalen, og dÄverande kronprins Olav heldt tale ved avdukinga i 1951. Ein kantate med tittelen «Du er pÄ vegen til Noregs folk» vart framfÞrt.

Landstad vart ĂŠresmedlem i songkoret i Fredrikshald i 1856 og riddar av St. Olavs Orden i 1870.

Utgjevingar

  • Eit utval

  • Hjertesuk til hver Dag i Ugen, Morgen og Aften, saavelsom ved andre Anledninger, 1846
  • Neslands Kirke. Et Digt, Fredrikshald 1852
  • Norske Folkeviser, 1853
  • Kirke-Salmebog. Et Udkast, 1861
  • Om Salmesagen. En RedegjĂžrelse, 1862
  • Kirkesalmebog, 1869
  • Sange og Digte af forskjellige Slags, mest fra gamle Dage, 1879
  • Gamle Sagn om HjartdĂžlerne, 1880
  • Salmebog for Lutherske Kristne i Amerika, (posthumt) 1900
  • Ættesagaer og Sagn fra Telemarken, 1924
  • Folkeviser fra Telemarken, utgitt av Knut LiestĂžl, 1925
  • Mytiske Sagn fra Telemarken. Efterladte Optegnelser, 1926
  • Fra Telemarken. Skik og Sagn. Efterladte Optegnelser, 1927

  • Etterlatne papir

  • Magnus Brostrup Landstads dagbok 1825–1829, utgitt av Sigurd Kolsrud og Ingolf Kvamen, 1950
  • ForelĂžbigt Udkast til en Prestehistorie for Telemarken, Nasjonalbiblioteket

Kunstnarlege portrett (eit utval)

Anne Grimdalens rytterstatue av Landstad stÄr ved Seljord kyrkje.
Grimdalen Landstad
Av .
Lisens: CC BY SA 3.0
  • Pastell (dobbeltportrett av Landstad og kona) av Christian Olsen, 1851
  • Litografi (brystbilete) av Carl Simonsen, 1859
  • MĂ„leri (brystbilete, mogelegvis etter eit fotografi) av Christian Olsen, ukjend Ă„r
  • Statue (stein) (heilfigur) av Hans Holmen, 1928; Landstads plass, Sandefjord
  • Statue (granitt) (heilfigur, ryttarstatue i profil) av Anne Grimdalen, 1951; ved Seljord kyrkje
  • Relieff (bronse) (ansikt) av Johan B. Hygen, 1982; MĂ„sĂžy kyrkje

Les meir i Store norske leksikon

Eksterne lenker

Litteratur

  • Arne Bugge Amundsen: «Samlere, forskere og folkeminner pĂ„ 1800-tallet» i Bjarne Rogan og Anne Eriksen (red.) Etnologi og folkloristikk. En fagkritisk biografi om norsk kulturhistorie. Oslo 2013
  • Herleik Baklid (red.): M.B. Landstad. Skrifter bind 1–5. Oslo 2012–2020
  • Rikard Berge: Norske folkeminnesamlarar II, RisĂžr 1920
  • Ivar BjĂžrndal: Magnus Brostrup Landstad. Prest, dikter og borger i Fredrikshald 1849–59. Oslo 2002
  • Ådel GjĂžstein Blom: Norske mellomalderballadar 1. Legendeviser. Oslo 1982
  • Olav BĂž: «Folkediktinga», i Edvard Beyer (red.): Norges litteraturhistorie, bind 2. Oslo 1974
  • Egil Elseth: Magnus Brostrup Landstad. Pilegrimen og poeten. Oslo 1986. Les hos Nasjonalbiblioteket
  • Egil Elseth: Magnus Brostrup Landstad. Kulturvilje og kristentro. Oslo 1997. Les hos Nasjonalbiblioteket
  • Ingard Hauge: «Poetisk realisme og nasjonalromantikk», i Edvard Beyer (red.): Norges litteraturhistorie, bind 2. Oslo 1974. Les hos Nasjonalbiblioteket
  • Per Th. Hvamstad: «Magnus Brostrup Landstad», i Jon Homme (red.): Årbok for Telemark 1964
  • Hans Th. Landstad: Magnus Brostrup Landstad pĂ„ nĂŠrt hold belyst med familiebrev. Oslo 1989. Les hos Nasjonalbiblioteket
  • Knut LiestĂžl: «M.B. Landstads Norske Folkeviser», Edda 1926. Les hos Nasjonalbiblioteket
  • Ole Theodor Moe: Provst M.B. Landstad. Salmedigteren. Kristiania 1920. Les hos Nasjonalbiblioteket
  • Halkild Nilsen: Magnus Brostrup Landstad. Hans liv og diktning. Kristiania 1921. Les hos Nasjonalbiblioteket
  • Olav Solberg: biografi i Norsk biografisk leksikon, andre utgave (NBL2), bind 5, 2002
  • Hans Blom Svendsen: Norsk salmesang bind 1–3. Les hos Nasjonalbiblioteket
  • Hans Blom Svendsen mfl.: Salmeskatt og kulturarv. Eit skrift om Seljordpresten M.B. Landstad. Oslo 1951. Les hos Nasjonalbiblioteket
  • Kristen Valkner: «Landstads og Hauges salmebĂžker» i Norvegia sacra 12, 1932, s. 1–129
  • Finn-Erik Vinje: «Jeg vilde saa inderlig gjerne faa bruge det rette norske Ord», i Kirke&Kultur nr. 4/2002, s. 381–393
  • Kjell Åsen: «Landstad og MaalstrĂŠvet», i Jon Homme (red.): Årbok for Telemark 1968

Faktaboks

Magnus Brostrup Landstad
Historisk befolkingsregister-ID
pf01052152000003

Kommentarar

Kommentarar til artikkelen blir synleg for alle. Ikkje skriv inn sensitive opplysningar, for eksempel helseopplysningar. Fagansvarleg eller redaktÞr svarar nÄr dei kan. Det kan ta tid fÞr du fÄr svar.

Du mÄ vere logga inn for Ä kommentere.

eller registrer deg

Fagansvarleg for Salmesang

Stig WernĂž Holter
Professor em. i kirkemusikk, Universitetet i Bergen