1259.

< | 12. vijek | 13. vijek | 14. vijek | >
< | 1220-e | 1230-e | 1240-e | 1250-e | 1260-e | 1270-e | 1280-e | >
<< | < | 1255. | 1256. | 1257. | 1258. | 1259.. | 1260. | 1261. | 1262. | 1263. | > | >>

1259.. po kalendarima

Gregorijanski	1259.. (MCCLIX)
Ab urbe condita	2012.
Islamski	656–658.
Iranski	637–638.
Hebrejski	5019–5020.
Bizantski	6767–6768.
Koptski	975–976.
Hindu kalendari
• Vikram Samvat	1314–1315.
• Shaka Samvat	1181–1182.
• Kali Yuga	4360–4361.
Kineski
• Kontinualno	3895–3896.
• 60 godina	Yin Zemlja Koza (od kineske Ng.)
Holocenski kalendar	11259.
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1259 (MCCLVIX) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru (1. januar).

Događaji

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

• 1258/59 - Mongolska invazija Litvanije na čelu sa Burundajem/Boroldajem.
• 1. 1. - Mihajlo VIII Paleolog je suvladar mladog nikejskog cara Jovana IV Laskarisa (vladaće sam 1261-82).

• februar/mart - Mongolsko osvajanje dinastije Sung: veliki han Möngke započinje opsadu Diaoyuchenga u Sečuanu. Uriyangkhadai napada sa severa Vijetnama današnju provinciju Guangxi, drugi napadaju Šantung i Henan.

• 19. 3. - Primorski ban, knez Butko, sin Julijanov, sklapa ugovor sa Splitom da će pomagati taj grad i Trogir u ratu sa Poljicom (tok rata nepoznat, Split je bio optužio Poljicu da je neverna kruni).

April/Travanj – Jun/Lipanj

• proleće - Kraj devete Mongolske invazije Koreje: dvor Goryeo zaključuje mir i šalje krunskog princa, budućeg kralja Wonjonga, na mongolski dvor.
• proleće? - Opsada Mayyafariqina: jermensko-gruzinske snage podržavaju manji mongolski kontigent na čelu sa Yoshmutom, Hulaguovim sinom, u opsadi Mayyafariqina (Silvan kod Dijarbakira), kojeg drži Ajubid Al-Kamil Muhammad (traje do sledeće godine).

• 29. 5. - Umro je kralj Kristofer I od Danske, možda od otrovanog pričesnog vina. Nasleđuje ga maloletni sin Erik V (do 1286), majka Margareta Sambirija je regent do 1264. Kruna je u sukobu sa crkvom, Dansku ove godine napada knez Rügena Jaromar II, već u aprilu je opljačkao i zapalio dobar deo Kopenhagena, u junu će kod Næstveda poraziti dansku vojsku.

• 2. 6. - Helena Angelina Dukena, kćerka epirskog despota Mihaila II, udaje se za Manfreda, kralja Sicilije.

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

• jul-septembar? - Pelagonijska bitka je nikejska pobeda, na čelu sa sevastokratorom Jovanom Paleologom, nad Epirskom despotovinom i Ahajskom kneževinom. Moguće da je kralj Uroš ponovo prešao na nikejsku stranu pred ovaj okršaj, možda pod uticajem Ugarske koja sarađuje sa Paleologom.
  • Knez Vilim II. od Ahaje je zarobljen, zatvoren je do 1261, kada je morao dati tri peloponeske tvrđave.
  • Nikejci nakon ovoga nakratko ulaze u glavni grad Epira Artu, povlače se zbog otpora a Mihajlo II se vraća uz Manfredovu pomoć.

• 11. 8. - Veliki han Möngke gine, ili umire, tokom opsade Diaoyuchenga. Nije označio naslednika, tako da dogodine dolazi do Toluidskog građanskog rata između njegove braće, Ariq Bökea koji je u glavnom gradu Karakorumu, i Kublaja, koji ratuje u Kini - on sklapa primirje sa dinstijom Sung, granica je na Jangceu.

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

• 7. 10. - Umro je ozloglašeni Ezzelino III da Romano, vladar Verone, Vićence i Padove. Mastino I della Scala je faktički vladar Verone (do 1277), on je osnivač kuće Della Scala (Scaliger) koja vlada Veronom do 1387.

• 12. 11. - Mamelučki vicesultan u Egiptu Qutuz preuzima vlast, nakon što je dobijena molba od An-Nasir Yusufa, emira Alepa i Damaska, za pomoć protiv Mongola (do oktobra 1260).
  • Hulagu u narednom periodu zauzima Harran, Edessu/Şanlıurfu i Manbidž, pre nego što u januaru zauzme Alep.

• 4. 12. - Pariški ugovor okončava period anglo-francuskog sukoba, koji je trajao od 1202. Henry III od Engleske priznaje gubitak Vojvodstva Normandije; odriče se zemalja Maine, Anjou, Touruaine i Poitou; ostaje vojvoda Akvitanije kao vazal francuskog kralja Louisa IX, koji mu daje neke gradove i zemlje.
• prosinac - Većina štajerskih staleža se pobunila protiv vojvode, i ugarskog princa, Stjepana, koji se iz Graca povlači u Ptuj. Češki kralj Otokar je na Božić u Gracu proglašen za vojvodu (potvrđeno nakon rata sljedeće godine).
• 1259/60 - Druga mongolska invazija Poljske, na čelu je Burundaj/Boroldaj, među komandantima je i Nogaj.

Kroz godinu

• Prvi put se spominje Donji Martijanec.
• Trogirski evanđelistar je prva knjiga u Hrvatskoj pisana na papiru.
• Primorski ban je knez Butko, sin Julijanov.
• Živopisana je Bojanska crkva kod Sofije.
• Aleksandar Nevski je privoleo Novgorod na plaćanje poreza Mongolima, preteći im njihovim pogromom.

Rođenja

• 25. 3. - Andronik II Paleolog, vizantijski car († 1332)
• 1259/60 - Ivan Asen III, bugarski car († 1303)

Smrti

• 29. 5. - Kristofer I od Danske, kralj (* 1219)
• 11. 8. - Möngke, veliki han Mongola (* 1209)
• 7. 10. - Ezzelino III da Romano, vladar Verone, Vićence i Padove (* 1194)
• Matej Pariški, benediktinac, engleski kroničar (* ca. 1200)
• Badr al-Din Lu'lu', emir Mosula (* ca. 1178)
• Gojong, kralj korejske dinastije Goryeo (* 1192)

Reference

Literatura

• Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
• Istorija srpskog naroda, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)