Jump to content

Arrhythmia

Kubijyanye na Wikipedia
Arrhythmia

Arrhythmia, izwi kandi nka arrhythmia y'umutima cyangwa arrhythmia y'umutima, ni itsinda ry'indwara aho umutima utera mu buryo butari bwo, wihuta cyane, cyangwa ugenda buhoro cyane.[1] Umuvuduko w'umutima wihuta cyane - hejuru ya beats 100 ku munota ku bantu bakuru - witwa tachycardia, naho umuvuduko w'umutima ugenda buhoro cyane - munsi ya beats 60 ku munota - witwa bradycardia.[1] Hari ubwoko bumwe na bumwe bwa arrhythmias butagira ibimenyetso.[2] Ibimenyetso iyo bigaragaye bishobora kuba birimo gukubita cyane cyangwa kumva umutima uhagaze hagati y’aho umutima utera.[2] Mu bihe bikomeye cyane, hashobora kubaho kubabara umutwe, gucika intege, guhumeka nabi cyangwa kubabara mu gatuza.[2] Nubwo ubwoko bwinshi bwa arrhythmia butari bukomeye, bumwe butera umuntu kugira ingorane nko gucika intege mu bwonko cyangwa kunanirwa k'umutima.[1][3] Ibindi bishobora gutera urupfu rutunguranye.[3]

Hari amatsinda ane y'ingenzi ya arrhythmia: extra beats, supraventricular tachycardias, ventricular arrhythmias na bradyarrhythmias.[3] Imivuduko y'inyongera irimo kubyimba kw'imbere y'umutima, kubyimba kw'imitsi itaragera ndetse no kubyimba kw'amagufwa itaragera.[3] Tachycardia yo mu gice cya kabiri cy'umutima irimo fibrillation y'umutima, flutter y'umutima na tachycardia yo mu gice cya gatatu cy'umutima.[3] Indwara zo mu mitsi zirimo kugabanuka kw'imitsi mu mitsi no kugabanuka k'imitsi mu mitsi.[3][4] Kudakora neza kw'umutima (Arrhythmias) biterwa n'ibibazo by'imikorere y'amashanyarazi mu mutima.[1] Indwara zo kutagira umutima zishobora no kugaragara ku bana, ariko urwego rusanzwe rw'umuvuduko w'umutima ruratandukanye kandi ruterwa n'imyaka.[3] Ibizamini byinshi bishobora gufasha mu gusuzuma indwara harimo electrocardiogram (ECG) na Holter monitor.[5]

Indwara nyinshi zo kutagira icyo zivuga zishobora kuvurwa neza.[1] Uburyo bwo kuvura bushobora kuba burimo imiti, uburyo bwo kwa muganga nko gushyiramo pacemaker ndetse no kubagwa.[6] Imiti ivura umuvuduko w'umutima ushobora kuba urimo imiti igabanya ubukana bw'umutima (beta blockers) cyangwa imiti igerageza kugarura umuvuduko w'umutima usanzwe nka procainamide.[6] Iri tsinda rya nyuma rishobora kugira ingaruka mbi zikomeye, cyane cyane iyo rifashwe igihe kirekire.[6] Utwuma dukoresha imbaraga zifasha umutima gutera buhoro.[6] Abafite umutima utari mwiza bakunze kuvurwa n'imiti igabanya amaraso kugira ngo bagabanye ibyago byo guhura n'ibibazo.[6] Abafite ibimenyetso bikomeye by’indwara yo kuruhuka kw’umutima (arrhythmia) bashobora kuvurwa byihutirwa bakoresheje amashanyarazi agenzurwa mu buryo bwo kuvura indwara z’umutima cyangwa indwara yo kuruhuka kw’umutima (defibrillation).[6]

Indwara yo kutagira ubushake bwo kuruhuka (Arrhythmia) yibasira abantu babarirwa muri za miriyoni.[7] Mu Burayi no muri Amerika ya Ruguru, guhera mu 2014, indwara ya atrial fibrillation yibasira abantu bagera kuri 2% kugeza kuri 3% by'abaturage.[8] Gucika intege kw'imitsi no kugabanuka kw'imitsi byatumye abantu 112.000 bapfa mu 2013, ugereranyije n'abantu 29.000 mu 1990.[9] Impfu z’umutima zitunguranye ni zo zitera hafi kimwe cya kabiri cy’impfu ziterwa n’indwara z’umutima n’iz’umutima ndetse n’impfu zigera kuri 15% ku isi yose.[10] Hafi 80% by'impfu zitunguranye z'umutima ziterwa no kugabanuka k'umutima mu mitsi.[10] Indwara yo kutagira ubushake bwo kuruhuka (Arrhythmias) ishobora kubaho mu myaka iyo ari yo yose ariko ikunze kugaragara cyane mu bantu bakuze.[7]

  1. 1 2 3 4 5 "What Is Arrhythmia?". National Heart, Lung, and Blood Institute. July 1, 2011. Archived from the original on 2 March 2015. Retrieved 7 March 2015.
  2. 1 2 3 "What Are the Signs and Symptoms of an Arrhythmia?". National Heart, Lung, and Blood Institute. July 1, 2011. Archived from the original on 19 February 2015. Retrieved 7 March 2015.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 "Types of Arrhythmia". National Heart, Lung, and Blood Institute. July 1, 2011. Archived from the original on 7 June 2015. Retrieved 7 March 2015.
  4. ↑ Martin, C; Matthews, G; Huang, CL (2012). "Sudden cardiac death and Inherited channelopathy: the basic electrophysiology of the myocyte and myocardium in ion channel disease". Heart. 98 (7): 536–543. doi:10.1136/heartjnl-2011-300953. PMC 3308472. PMID 22422742.
  5. ↑ "How Are Arrhythmias Diagnosed?". National Heart, Lung, and Blood Institute. July 1, 2011. Archived from the original on 18 February 2015. Retrieved 7 March 2015.
  6. 1 2 3 4 5 6 "How Are Arrhythmias Treated?". National Heart, Lung, and Blood Institute. July 1, 2011. Archived from the original on 17 February 2015. Retrieved 7 March 2015.
  7. 1 2 "Who Is at Risk for an Arrhythmia?". National Heart, Lung, and Blood Institute. July 1, 2011. Archived from the original on 3 March 2015. Retrieved 7 March 2015.
  8. ↑ Zoni-Berisso, M; Lercari, F; Carazza, T; Domenicucci, S (2014). "Epidemiology of atrial fibrillation: European perspective". Clinical Epidemiology. 6: 213–20. doi:10.2147/CLEP.S47385. PMC 4064952. PMID 24966695.
  9. ↑ GBD 2013 Mortality and Causes of Death, Collaborators (17 December 2014). "Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. 385 (9963): 117–171. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2. PMC 4340604. PMID 25530442. {{cite journal}}: |first= has generic name (help)
  10. 1 2 Mehra, R (2007). "Global public health problem of sudden cardiac death". Journal of Electrocardiology. 40 (6 Suppl): S118–22. doi:10.1016/j.jelectrocard.2007.06.023. PMID 17993308.