Kolonowskie
| miasto w gminie miejsko-wiejskiej | |||
Kościół pw. Niepokalanego Serca Maryi | |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Województwo | |||
| Powiat | |||
| Gmina | |||
| Prawa miejskie |
1973 | ||
| Burmistrz |
Norbert Koston | ||
| Powierzchnia |
55,67[1] km² | ||
| Populacja (01.01.2024) • liczba ludności • gęstość |
| ||
| Strefa numeracyjna |
77 | ||
| Kod pocztowy |
47-110 | ||
| Tablice rejestracyjne |
OST | ||
Położenie na mapie gminy Kolonowskie | |||
Położenie na mapie Polski | |||
Położenie na mapie województwa opolskiego | |||
Położenie na mapie powiatu strzeleckiego | |||
| TERC (TERYT) |
1611034 | ||
| SIMC |
0965631 | ||
Urząd miejski ul. Księdza Czerwionki 3947-110 Kolonowskie | |||
| Strona internetowa | |||
| BIP | |||

Kolonowskie (dodatkowa nazwa w j. niem. Colonnowska[2], w latach 1936–1945 Grafenweiler[3], śl. Kolōnowska) – miasto na Górnym Śląsku, w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, położone nad Małą Panwią, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kolonowskie. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do dawnego woj. opolskiego.
Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 3207 mieszkańców[1].
Położenie
[edytuj | edytuj kod]
Pod względem fizycznogeograficznym, miasto Kolonowskie położone jest w pasie Nizin Środkowopolskich. Położone jest w makroregionie Niziny Śląskiej oraz w mezoregionie Równiny Opolskiej[4][5].
Przez miejscowość przepływa rzeka Mała Panew oraz jej dopływ Bziniczka uchodząca do Małej Panwi w Kolonowskiem[6].
Nazwa
[edytuj | edytuj kod]W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936–1945, miejscowość nosiła nazwę Grafenweiler[7].
Opis
[edytuj | edytuj kod]Na terenie Kolonowskiego działają m.in.: ośrodek zdrowia, placówki handlowe i zakłady rzemieślnicze, biblioteka publiczna, przedszkole, szkoła podstawowa i gimnazjum, Miejsko-Gminne Centrum Kulturalno-Sportowe wraz z boiskiem, kręgielnia, klub piłkarski KS Unia Kolonowskie, jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, koło Mniejszości Niemieckiej, orkiestra dęta, koło Polskiego Związku Wędkarskiego, koła łowieckie „Leśnik” i „Daniel”, oddział Polskiego Związku Hodowców Gołębi Pocztowych, Rodzina Kolpinga, Caritas parafialny i koło przyjaciół Hochdahl–Cergy–Kolonowskie.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W roku 1780 właściciel ziem hrabia Filip Colonna zlecił wybudowanie huty wraz z wielkim piecem nad rzeką Brzinitzka (Bziniczka), będącej prawym dopływem rzeki Malapane (Mała Panew). Datę tę uważa się za początek istnienia Kolonowskiego[8]. Powstała osada była jedną z wielu wzdłuż biegu Małej Panwi. Innymi założonymi przez Colonnę były m.in. Haraszowskie, Spórok, Fosowskie i Świerkle[9].
Wokół huty powstała mała osada robotnicza, która w roku 1797 przyjęła nazwę Colonnowska, od nazwiska swojego założyciela. Wybudowany kanał hutniczy łączył huty w Zawadzki (Zawadzkie), Colonnowska (Kolonowskie) i Vossowska (Fosowskie). Rzeka służyła natomiast do transportu towarów do Deschowitz (Zdzieszowice), gdzie przeładowywano towar i transportowano dalej Odrą. W roku 1805 powstał drugi wielki piec. W 1854 roku otwarto linię kolejową z Opola do Tarnowskich Gór[10]. Po śmierci hrabiego majątek po nim odziedziczył Andreas Maria Graf von Renard, który przyczynił się do dalszej rozbudowy zakładów. Mimo wielkich starań zakłady w Colonnowska coraz bardziej traciły na znaczeniu. W 1921 roku zamknięto hutę, a w 1926 odlewnię[10]. Budynki huty wyburzono, pozostał jedynie budynek dawnego jej biura, istniejący do dziś[11].
W 1880 roku ruszyła nasycalnia drewna, obecnie: Kopgard Sp. z o.o. W 1907 roku, nowy właściciel ziemski, książę Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode wydał zlecenie na budowę fabryki kartonów (Kartonagenfabrik), istniejącej do dzisiaj pod nazwą Packprofil Sp. z o.o. J.V. Produkcja ruszyła w 1908 roku[12].
W 1933 roku została wybudowana kaplica i Kolonowskie odłączyło się od parafii Staniszcze Wielkie. W 1942 roku Kolonowskie stało się samodzielną parafią, a kościół pod wezwaniem Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny został wybudowany po wojnie i konsekrowany w roku 1954[13].
W 1973 roku Kolonowskie otrzymało prawa miejskie. W granice miasta włączono wówczas osiedla Haraszowskie, Bendawice i Fosowskie[10].
Demografia
[edytuj | edytuj kod]- Piramida wieku mieszkańców Kolonowskiego w 2014 roku[14].
Transport
[edytuj | edytuj kod]Drogowy
[edytuj | edytuj kod]Przez miasto przebiegają dwie drogi wojewódzkie:[15][16]
- 463 Bierdzany (DK45) - Ozimek (DK46) - Kolonowskie - Zawadzkie
- 901 Gliwice (DK78) - Pyskowice (DK94) - Zawadzkie - Kolonowskie - Dobrodzień (DK46) - Olesno
Na północy miasta przebiega również droga krajowa nr 46 klasy GP, o długości 270 km. Łączy ona DK33 w Kłodzku z DK78 w Szczekocinach[15].
Przez Kolonowskie przejeżdżają drogi powiatowe:[17][18]
- 1804O Strzelce Opolskie – Kolonowskie
- 1816O Kadłub – Spórok
- 1838O Staniszcze Wielkie – Staniszcze Małe
- 1839O