Emnilda
| księżna polska | |
| Okres |
od 992 |
|---|---|
| Jako żona | |
| Dane biograficzne | |
| Data urodzenia |
między 970 a 975 |
| Data śmierci |
1016 lub 1017 |
| Ojciec | |
| Mąż | |
| Dzieci |
N.N., córka, |
Emnilda (ur. pomiędzy 970 a 975, zm. 1016 lub 1017) – córka Dobromira, być może władcy z książęcego rodu z Moraw (Ołomuńca) lub zachodnich krańców Słowiańszczyzny (Łużyce lub Milsko), trzecia żona księcia polskiego Bolesława I Chrobrego.
Małżeństwo z Mieszkiem zawarte zostało prawdopodobnie pomiędzy rokiem 987 a 988[1.1] i trwało do śmierci Emnildy w 1016 lub 1017 roku[1.1].
Z małżeństwa Emnildy z Bolesławem I Chrobrym pochodziło dwóch synów – Mieszka Lamberta i Ottona[1.1] oraz trzy córki, z których znane jest imię najstarszej, Regelindy[1.2]. W 1018 roku wszystkie były już dorosłe. Dwie z nich zawarły małżeństwa z przedstawicielami zagranicznych elit – jedna poślubiła grafa Hermana z Miśni, druga została żoną Świętopełka, syna księcia kijowskiego Włodzimierza I Wielkiego. Trzecia córka została opatką, jednak źródła nie pozwalają na pewne ustalenie nazwy klasztoru, którym kierowała[1.2].
Kronikarze o Emnildzie
[edytuj | edytuj kod]Źródła przedstawiają Emnildę jako osobę mającą wpływ na postępowanie męża. Thietmar z Merseburga przypisywał jej łagodzenie porywczego charakteru Bolesława oraz zachęcanie go do praktyk pokutnych i działalności dobroczynnej. Kronikarz miał okazję widzieć Emnildę w Merseburgu w 1013 roku[1.1]. Podobny obraz księżnej pojawia się w Kronice Galla Anonima, gdzie została przedstawiona jako osoba roztropna i zdolna do powstrzymywania męża przed wykonywaniem wyroków śmierci[1.1].
Gall Anonim opisał (prawdopodobnie) ją następującymi słowy:
Nieraz bowiem żona jego, [tj. Bolesława Chrobrego] królowa, kobieta mądra i roztropna, wielu wydanych na śmierć za przestępstwo wyrwała z rąk pachołków, ocaliła od bezpośredniego niebezpieczeństwa śmierci i w więzieniu, pod strażą zachowywała ich miłosiernie przy życiu, niekiedy bez wiedzy króla, a kiedy indziej za jego milczącą zgodą[2].
Nawet niechętnie nastawiony do Bolesława Chrobrego Thietmar z Merseburga napisał o niej:
Trzecią (żoną) [Bolesława] była Emnilda, córa czcigodnego księcia Dobromira, która – Chrystusowi wierna – niestateczny umysł swego męża ku dobremu zawsze kierowała i nie ustawała w zabiegach, by przez wielką szczodrobliwość w jałmużnach i umartwienia odpokutować za grzechy ich obojga[3].
Rodzina
[edytuj | edytuj kod]Małżeństwo i potomstwo
[edytuj | edytuj kod]Z małżeństwa z Bolesławem Chrobrym (ur. 967, zm. 17 VI 1025) pochodziło przynajmniej pięcioro dzieci:
- N.N., córka (ur. zap. 988, zm. po 1013) – ksieni nieznanego klasztoru,
- Regelinda (ur. zap. 989, zm. 21 III ok. 1030) – żona Hermana I, margrabiego Miśni (1009–1031),
- Mieszko II Lambert (ur. 990, zm. 9 lub 10 V 1034) – król Polski (1025–1031), książę Polski (1032–1034),
- N.N., córka (ur. zap. ok. 995 – zm. po 14 VIII 1018) – żona Światopełka I, księcia turowskiego i wielkiego księcia kijowskiego (1015 i 1017–1019),
- Otto (ur. zap. 1000, zm. 1033).
Genealogia Emnildy według J. Widajewicza
[edytuj | edytuj kod]| Tęgomir? ur. ? zm. po 938 |
N.N. ur. ? zm. ? |
N.N. ur. ? zm. ? |
N.N. ur. ? zm. ? | ||||||||||
| Dobromir ur. ? zm. ? |
N.N. ur. ? zm. ? |
||||||||||||
Bolesław I Chrobry ur. 967 zm. 17 VI 1025 OO 987–989 |
Emnilda słowiańska (ur. w okr. 970–975, zm. w okr. 1016–1017) |
||||||||
| N.N., córka ur. zap. 988 zm. po 1013 |
Regelinda ur. zap. 989 zm. 21 III ok. 1030 |
Mieszko II Lambert ur. 990 zm. 9 lub 10 V 1034 |
N.N., córka ur. zap. ok. 995 zm. po 14 VIII 1018 |
Otto ur. zap. 1000 zm. 1033 | |||||
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- Przemysław Urbańczyk: Co się stało w 1018 roku?. Poznań: Zysk i S-ka, 2018. ISBN 978-83-8116-447-4.
- ↑ Gall Anonim: Kronika polska. Roman Grodecki (tłum.). T. I,13. Wrocław: 1999.
- ↑ Thietmar z Merseburga: Kronika Thietmara. Marian Jedlicki (tłum.). T. IV,58. Kraków: 2002.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Wasilewski T., Emnilda, [w:] Słownik starożytności słowiańskich, t. 8, cz. 1, s. 113-115, Wrocław 1991, ISBN 83-04-03389-5.
- Widajewicz J., Skąd pochodziła Emnilda, „Życie i Myśl” 1951, s. 482.
- Stanisław Zakrzewski, Bolesław Chrobry Wielki, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 2000, ISBN 83-7052-360-9, OCLC 830275299.