Azotan miedzi(II)
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||
| zielononiebieskie kryształy (bezwodny) lub niebieskie kryształy (uwodniony)[1] | |||||||||||||||||||||
| Wzór chemiczny |
Cu(NO3)2 | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| • zapis Hilla |
CuN2O6 | ||||||||||||||||||||
| Masa molowa |
187,57 g/mol | ||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||
| Numer CAS |
3251-23-8 (bezwodny) | ||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||
| Inne aniony | |||||||||||||||||||||
| Inne kationy | |||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||
Azotan miedzi(II), Cu(NO3)2 – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu azotowego i miedzi. Postać bezwodna tworzy niebiesko-zielone kryształy i sublimuje w próżni w temperaturze 150–200 °C[3].
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Tworzy formy uwodnione Cu(NO3)2·xH2O, gdzie x = 2,5, 3 lub 6. Sześciowodzian (heksahydrat) łatwo traci wodę w temperaturze 25 °C dając Cu(NO3)·3H2O. Bezwodny Cu(NO3)2 jest otrzymywany z miedzi i N2O4 zgodnie z reakcją:
w obecności katalizatora MeCN, po której następuje rozkład [NO][Cu(NO3)2] do Cu(NO3)2[4]. Próba dehydratacji dowolnego uwodnionego azotanu miedzi(II) przez ogrzewanie prowadzi jednak do tlenków, a nie Cu(NO3)2. W temp. 80 °C hydrat przekształca się bowiem w zasadowy azotan miedzi(II), Cu2(NO3)(OH)3, który po podgrzaniu do 180 °C daje CuO[5].
kryształy trihydratu
wodny roztwór Cu(NO3)2
roztwór w rozcieńczonym HNO3
-nitrate-trihydrate-sample.jpg)
_nitrate_solution.jpg)
nitrat_solution_(HNO3_&_H2O).jpg)
Otrzymywanie
[edytuj | edytuj kod]Azotan miedzi można otrzymać np.:
- w reakcji kwasu azotowego z miedzią[5]:
- ze stężonym kwasem azotowym: Cu + 4HNO3 → Cu(NO3)2 + 2NO2↑ + 2H2O
- z rozcieńczonym, zimnym kwasem azotowym: 3Cu + 8HNO3 → 3Cu(NO3)2 + 2NO↑ + 4H2O
- ze stężonym kwasem azotowym:
- w reakcji kwasu azotowego z tlenkiem miedzi lub węglanem miedzi
- w procesie elektrolizy azotanu amonu z użyciem elektrody miedzianej.
W warunkach standardowych uwodniony azotan miedzi jest niebieskim, krystalicznym ciałem stałym. Rozpuszcza się w wodzie. Roztwór ma odczyn kwasowy.
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Stosowany jest m.in. do barwienia ceramiki, nabłyszczania żelaza, produkcji papieru światłoczułego, jako utleniacz w paliwach rakietowych i w pirotechnice[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 Physical Constants of Inorganic Compounds, [w:] CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-60, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
- ↑ Azotan miedzi(II), hydrat [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 4 maja 2025, numer katalogowy: 229636 [dostęp 2026-06-27].
- ↑ Sutcliffe Pass, Practical Inorganic Chemistry, London: Chapman and Hall, 1968 (ang.).
- ↑ C. Housecroft, E. Sharpe, Inorganic Chemistry, wyd. 2, Pearson Prentice Hall, 2005, s. 636, ISBN 0-13-039913-2 (ang.).
- 1 2 3 H. Wayne Richardson, Copper Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a07_567 (ang.).
