ACF Fiorentina
| Fiorentina | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Naam | Associazione Calcio Firenze Fiorentina - S.r.k. | |||||
| Bijnaam | I Viola I Gigliati | |||||
| Opgericht | 29 augustus 1926 als Associazione Calcio Fiorentina 1 augustus 2002 als Florentia Viola, later ACF Fiorentina | |||||
| Plaats | Florence | |||||
| Stadion | Stadio Artemio Franchi | |||||
| Capaciteit | 43.147 | |||||
| Voorzitter | ||||||
| Eigenaar | ||||||
| Trainer | Paolo Vanoli | |||||
| (Hoofd)sponsor | Mediacom | |||||
| Kledingmerk | Joma | |||||
| Competitie | Serie A | |||||
| Website | Officiële website | |||||
| ||||||
| Geldig voor 2026/27 | ||||||
| ||||||
ACF Fiorentina is een Italiaanse voetbalclub, die speelt in het Stadio Artemio Franchi in Florence. De traditionele kleuren van de club waren rood en wit, maar in 1928 werden deze veranderd in paars en wit. Paars is de hoofdkleur van Fiorentina. De spelers worden daarom ook "La Viola" (de paarsen) genoemd.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Oprichting en eerste successen
[bewerken | brontekst bewerken]ACF Fiorentina werd in 1926 opgericht op initiatief van Luigi Ridolfi, die een fusie tot stand bracht tussen de Florentijnse clubs CS Firenze en PG Libertas. Het doel was een sterke club te creëren die kon concurreren met de destijds dominante teams uit Noord-Italië. De heropleving van het historische Calcio Fiorentino, een traditionele balsport uit Florence, speelde eveneens een rol in de identiteit van de nieuwe vereniging.
Na enkele seizoenen op een lager niveau promoveerde Fiorentina in 1931 naar de Serie A. In hetzelfde jaar werd het nieuwe stadion geopend, het huidige Stadio Artemio Franchi. Met verstrekingen zoals de Uruguayaanse spits Pedro Petrone groeide de club uit tot een vaste waarde op het hoogste niveau. In 1941 won Fiorentina haar eerste grote prijs: de Coppa Italia. De verdere ontwikkeling van de club werd echter afgeremd door de Tweede Wereldoorlog.
Eerste landstitel en Europese doorbraak
[bewerken | brontekst bewerken]In de jaren vijftig groeide Fiorentina uit tot een van de sterkste clubs van Italië. Met spelers als Giuliano Sarti, Sergio Cervato, Julinho en Miguel Montuori veroverde de club in het seizoen 1955/56 haar eerste Italiaanse landstitel. Een jaar later werd Fiorentina de eerste Italiaanse club die de finale van de Europa Cup I bereikte, waarin Real Madrid CF te sterk bleek.
Ook de jaren zestig waren succesvol. In 1961 won Fiorentina zowel de Coppa Italia als de allereerste Europacup II door Rangers FC te verslaan. Hoewel nieuwe landstitels uitbleven, bleef de club meedraaien in de Italiaanse top. In 1966 werden bovendien de Coppa Italia en de Mitropacup gewonnen. Een van de grote sterren uit deze periode was de Zweed Kurt Hamrin, die uitgroeide tot een van de meest productieve doelpuntenmakers uit de clubgeschiedenis.
Tweede scudetto en wisselvallige jaren
[bewerken | brontekst bewerken]Tegen alle verwachtingen in veroverde Fiorentina in het seizoen 1968/69 haar tweede Italiaanse landstitel. In een spannende strijd met AC Milan en Cagliari Calcio trok de ploeg uiteindelijk aan het langste eind. Het bleek voorlopig de laatste landstitel van de club.
De jaren zeventig verliepen wisselvallig. Fiorentina eindigde meestal in de middenmoot, al werden nog wel de Anglo-Italian League Cup en de Coppa Italia (beide in 1975) gewonnen. Tijdens deze periode groeide Giancarlo Antognoni uit tot het gezicht van de club en een van de grootste publiekslievelingen uit de geschiedenis van de club.
De Pontello-periode
[bewerken | brontekst bewerken]In 1980 kwam de club in handen van ondernemer Flavio Pontello. Onder zijn leiding werden verschillende gerenommeerde spelers aangetrokken, waaronder Francesco Graziani, Daniel Bertoni en Pietro Vierchowod. Fiorentina streed in het seizoen 1981/82 lang mee om de landstitel, maar zag Juventus FC uiteindelijk kampioen worden na een omstreden ontknoping. Dit seizoen versterkte de rivaliteit tussen beide clubs aanzienlijk.
In de tweede helft van de jaren tachtig kende Fiorentina wisselende resultaten. Tegelijkertijd maakten talenten als Roberto Baggio hun doorbraak. De verkoop van Baggio aan Juventus FC in 1990 leidde tot grote protesten onder de supporters.
Van Batistuta tot het faillissement
[bewerken | brontekst bewerken]Na de overname door filmproducent Mario Cecchi Gori begon een nieuwe fase in de clubgeschiedenis. Fiorentina trok onder meer Gabriel Batistuta aan, die zou uitgroeien tot een van de grootste spelers ooit van de club. Ondanks een degradatie in 1993 keerde Fiorentina onder trainer Claudio Ranieri direct terug naar de Serie A.
Met spelers als Rui Costa, Batistuta en later Francesco Toldo beleefde Fiorentina een succesvolle periode. De club won de Coppa Italia in 1996 en de Supercoppa in hetzelfde jaar. Eind jaren negentig streed Fiorentina opnieuw mee in de Italiaanse top en plaatste het zich voor de UEFA Champions League.
Ondanks de sportieve successen raakte de club financieel steeds verder in de problemen. In 2002 leidde een schuldenlast van tientallen miljoenen euro's tot een faillissement. Fiorentina verloor haar proflicentie en hield in feite op te bestaan.
Wederopstanding onder Della Valle
[bewerken | brontekst bewerken]Kort na het faillissement werd de club opnieuw opgericht als Florentia Viola onder leiding van ondernemer Diego Della Vella. Fiorentina moest herstarten in de Serie C2, het vierde niveau van Italië. Binnen twee seizoenen keerde de club terug naar de Serie A.
Onder trainer Cesare Prandelli beleefde Fiorentina vervolgens een sterke periode. Met spelers als Luca Toni, Adrian Mutu, Riccardo Montolivo en Sébastien Frey plaatste de club zich regelmatig voor Europees voetbal. In 2006 werd Fiorentina betrokken bij het Calciopoli-schandaal, wat resulteerde in puntenaftrek, maar de club wist zich toch snel te herstellen.
In de daaropvolgende jaren bereikte Fiorentina meerdere malen de Champions League en de UEFA Cup. Het hoogtepunt was het seizoen 2009/10, waarin de club de achtste finales van de Champions League bereikte en onder meer Liverpool FC versloeg.
Na enkele mindere jaren investeerde de familie Della Valle opnieuw fors in de selectie. Onder trainer Vincenzo Montella eindigde Fiorentina drie seizoenen op rij in de top vier van de Serie A en bereikte het de halve finales van de Europa League. Een emotioneel dieptepunt volgde in 2018 met het overlijden van aanvoerder Davide Astori, waarna rugnummer 13 definitief uit roulatie werd genomen.
Commisso-tijdperk
[bewerken | brontekst bewerken]In juni 2019 werd Fiorentina overgenomen door de Italiaans-Amerikaanse ondernemer Rocco Commisso. De eerste seizoenen onder zijn leiding verliepen moeizaam, waarbij de club vooral streed voor behoud in de Serie A.
Met de komst van trainer Vincenzo Italiano in 2021 keerde Fiorentina terug op het Europese toneel. De club bereikte de finales van de UEFA Conference League in 2023 en 2024, maar verloor beide eindstrijden. Ook haalde Fiorentina opnieuw meerdere keren de eindfase van de Coppa Italia. Ondanks deze Europese successen bleef de club zoeken naar meer stabiliteit in de Serie A.
Erelijst
[bewerken | brontekst bewerken]| Competitie | Aantal | Jaren | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Internationaal | |||||
| European Cup Winners' Cup | 1× | 1961 | |||
| Mitropacup | 1× | 1966 | |||
| Copa EuroAmericana | 1× | 2014 | |||
| Coppa Grasshoppers | 1× | 1957 | |||
| Anglo-Italian League Cup | 1× | 1975 | |||
| Nationaal | |||||
| Serie A | 2× | 1956, 1969 | |||
| Coppa Italia | 6× | 1940, 1961, 1966, 1975, 1996, 2001 | |||
| Supercoppa Italiana | 1× | 1996 | |||
| Serie B | 3× | 1931, 1939, 1994 | |||
| Serie C | 3× | 2003 | |||
Clubcultuur
[bewerken | brontekst bewerken]Tenue
[bewerken | brontekst bewerken]Sponsoren
[bewerken | brontekst bewerken]| Periode | Kledingsponsor | Shirtsponsor |
|---|---|---|
| 1981–1983 | adidas | J.D.Farrow's |
| 1983–1985 | J.D.Farrow's | Opel |
| 1985–1986 | NR | |
| 1986–1988 | Crodino | |
| 1988–1989 | Abbigliamento Sportivo | |
| 1989–1991 | La Nazione | |
| 1991–1992 | Lotto | Giocheria |
| 1992–1993 | 7Up | |
| 1993–1994 | Uhlsport | |
| 1994–1995 | Sammontana | |
| 1995–1997 | Reebok | |
| 1997–1999 | Fila | Nintendo |
| 1999–2000 | Toyota | |
| 2000–2001 | Diadora | |
| 2001–2002 | Mizuno | |
| 2002–2003 | Fondiaria-Sai | |
| Garman | ||
| Puma | ||
| 2003–2004 | adidas | |
| 2004–2005 | Toyota | |
| 2005–2010 | Lotto | |
| 2010–2011 | Save the Children | |
| 2011–2012 | Mazda | |
| 2012–2014 | Joma | |
| 2014–2015 | Volkswagen, Save the Children | |
| 2015–2016 | Le Coq Sportif | |
| 2016–2019 | Vorwerk Folletto, Save the Children | |
| 2019–2020 | Mediacom | |
| 2020–heden | Kappa | |
Bevroren rugnummers
[bewerken | brontekst bewerken]Toenmalig Fiorentina-aanvoerder Davide Astori overleed op 4 maart 2018 op 31-jarige leeftijd in zijn slaap. Fiorentina maakte twee dagen later - net als Cagliari Calcio - bekend dat er als eerbetoon aan Astori nooit meer iemand anders met rugnummer dertien zou spelen voor de club.
Overzichtslijsten
[bewerken | brontekst bewerken]Eindklasseringen vanaf 1946
[bewerken | brontekst bewerken]Seizoensresultaten vanaf 2000/01
[bewerken | brontekst bewerken]| Seizoen | Competitie | Niveau | Eindstand | Coppa Italia | Opmerking |
|---|---|---|---|---|---|
| 2000/01 | Serie A | I | 9 | ||
| 2001/02 | 17 | 2e ronde | Finalist Supercoppa > AS Roma: 0-3; Failliet | ||
| 2002/03 | Serie C2 Girone B | IV | 1 | -- | meteen door naar Serie B o.b.v. sportieve verdienste in het verleden |
| 2003/04 | Serie B | II | 6 | -- | winnaar play-off laatste promotieplaats > Perugia Calcio: 2-1 |
| 2004/05 | Serie A | I | 16 | kwartfinale | |
| 2005/06 | 9 | 8e finale | terug gezet van 4 naar 9 i.v.m. Italiaans voetbalschandaal uit 2006; Ligatopscorer Luca Toni (31) | ||
| 2006/07 | 6 | 2e ronde | |||
| 2007/08 | 4 | kwartfinale | |||
| 2008/09 | 4 | 8e finale | |||
| 2009/10 | 11 | 8e finale | |||
| 2010/11 | 9 | 8e finale | |||
| 2011/12 | 13 | 8e finale | |||
| 2012/13 | 4 | kwartfinale | |||
| 2013/14 | 4 | Finale | < SSC Napoli: 0-3 | ||
| 2014/15 | 4 | halve finale | |||
| 2015/16 | 5 | 8e finale | |||
| 2016/17 | 8 | kwartfinale | |||
| 2017/18 | 8 | kwartfinale | |||
| 2018/19 | 16 | halve finale | |||
| 2019/20 | 10 | kwartfinale | |||
| 2020/21 | 13 | 8e finale | |||
| 2021/22 | 7 | halve finale | |||
| 2022/23 | 8 | finale | < Internazionale: 1-2 | ||
| 2023/24 | 8 | halve finale | halve finale Supercoppa | ||
| 2024/25 | 6 | 8e finale | |||
| 2025/26 | 15 | 8e finale | |||
| 2026/27 | . | ||||
Fiorentina in Europa
[bewerken | brontekst bewerken]Fiorentina speelt sinds 1935 in diverse Europese competities. Hieronder staan de competities en in welke seizoenen de club deelnam. De edities die Fiorentina heeft gewonnen zijn dik gedrukt:
Fiorentina is recordhouder van 2 verliezende UEFA Conference league-finales (2022/23 en 2023/24).
- Champions League (3x)
- 1999/00, 2008/09, 2009/10
- Europacup I (2x)
- 1956/57, 1969/70
- Europa League (4x)
- 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17
- Conference League (4x)
- 2022/23, 2023/24, 2024/25, 2025/26
- Europacup II (5x)
- 1960/61, 1961/62, 1966/67, 1975/76, 1996/97
- UEFA Cup (12x)
- 1972/73, 1973/74, 1977/78, 1982/83, 1984/85, 1986/87, 1989/90, 1998/99, 2000/01, 2001/02, 2007/08, 2008/09
- Jaarbeursstedenbeker (5x)
- 1964/65, 1965/66, 1967/68, 1968/69, 1970/71
- Mitropacup (9x)
- 1935, 1960, 1962, 1965, 1966, 1967, 1972, 1975, 1977
Records
[bewerken | brontekst bewerken]- Top-5 meest gespeelde wedstrijden
| Nr. | Land | Naam | Positie | Periode | Aantal |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Giancarlo Antognoni | Middenvelder | 1972-1987 | 419 | |
| 2. | Giuseppe Brizi† | Verdediger | 1962-1976 | 373 | |
| 3. | Kurt Hamrin† | Aanvaller | 1958-1967 | 358 | |
| 4. | Manuel Pasqual | Verdediger | 2005-2016 | 356 | |
| 5. | Giuseppe Chiappella† | Middenvelder | 1949-1960 | 345 | |
| Claudio Merlo | Middenvelder | 1965-1976 | 345 | ||
- Top-5 Doelpuntenmakers
| Nr. | Land | Naam | Periode | Aantal |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Kurt Hamrin† | 1958-1967 | 203 | |
| Gabriel Batistuta | 1991-2000 | 203 | ||
| 3. | Miguel Montuori† | 1955-1961 | 77 | |
| 4. | Giancarlo Antognoni | 1972-1987 | 72 | |
| 5. | Adrian Mutu | 2006-2011 | 69 | |
Stand: 22-7-2026
Bekende (oud-)Viola
[bewerken | brontekst bewerken]Spelers
[bewerken | brontekst bewerken]- Marcos Alonso
- Giancarlo Antognoni
- Sofyan Amrabat
- Alberto Aquilani
- Davide Astori
- Gabriel Batistuta
- Jakub Błaszczykowski
- Giorgio Chiellini
- Juan Cuadrado
- Kevin Diks
- Sebastien Frey
- David de Gea
- Mario Gómez
- Robin Gosens
- Albert Guðmundsson
- Mounir El Hamdaoui
- Dávid Hancko
- Bogdan Lobonț
- Stevan Jovetić
- Luka Jović
- Moise Kean
- Adem Ljajić
- Franco Mastantuono
- Yerry Mina
- Riccardo Montolivo
- Matija Nastasić
- Norberto Murara Neto
- André Roosenburg
- Manuel Rui Costa
- Mohamed Salah
- Mario Suárez
- Stefan Savić
- Franck Ribéry
- Dušan Vlahović