Và al contegnud

Corbetta

De Wikipedia
Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.
Corbetta
Comun
Corbetta - Bandera Corbetta - Stema
Corbetta - Sœmeanza
Corbetta - Sœmeanza
Dats aministrativ
Nom ofiçal Corbetta
Stat Itàlia
Rejon Lombardia
Provinça Provincia de Milan
Capolœg Corbetta
Politega
Sindeg
Orgen lejislativ Consili comunal
Territore
Coordinade 45°28′N 8°55′E / 45.466667°N 8.916667°E45.466667; 8.916667
OSM 45011
Voltituden 140 m s.l.m
Superfix 18,69 km²
Abitants 18 778 ab.
(1º genar 2023)
Densitaa 1004.71 ab./km²
Confin Bairaa, Arlugn, Cislian, Magenta, Robecch, Sastevan, Vittuòn e Cassinetta de Lugagnan
Fus orari
Varie
Prefiss 02
Codex postal 20011
Sigla autom. MI
Codex ISTAT 015085
Codex catastal C986
Sant protetor San Vitor
Cl. climatega
Cl. sismega
Localizazion
Corbetta - Localizazion
Corbetta - Localizazion
Sit istituzional
«Corbetta, Corbetta l'è bella, l'è bella da tutti i cantoni, arance e limoni, arance e limoni.[1] »
(Livio Aina)

Corbetta (in corbettin: [kur'beta]; Corbetta anca in Italian; Curia Pincta in Latin) l'è on comun de la Provincia de Milan con 18 285 abitant.

Geografia fisica

[Modifega | modifica 'l sorgent]

La cittaa da Corbetta l'è caratterizzaa da on ambient in pian tipich da la Pianura padana, prevalentement adatt a bosch o coltivazion, che òccupan quasi i 3/4 dal territòri comunal, pussee compatt par la soa forma che la richiama on quadrilater. L'aspett orografich del pòst l'è nò caratterizzaa da riliev rilevant, dal moment che al sò pont pussee bass l'è da 127 metar e quel pussee vòlt l'è da 147 metar.
Idrograficament l'è notevol la presenza da ona gran quantità da fontanitt e risorgiv che a costituissan vun di aspett principai da Corbetta; quisti, che una voeulta aveva on'ampia rilevanza ecnòmica par l'agricoltura, incoeu a costituissan ona di attrazion principai dal Parch Agricol Sud Milan.

Corbetta la fa part, inoltre, par la soa vicinanza al Niviri Grand, dal Polo dai Niviri istituii da la Provincia da Milan.

Mes Gen Feb Mar Apr Mag Giu Luj Agu Set Uto Nuv Dic Ann
Temperadura max. media (°C) 5.4 8.1 13.0 17.6 21.8 26.3 29.2 27.6 23.9 17.4 10.6 6.4 17.3
Temperadura min. media (°C) 0.8 2.7 6.1 9.6 13.3 17.1 19.9 19.0 16.2 11.2 6.0 1.6 10.3
Piogg (mm) 79 73 77 47 34 20 7 35 76 83 127 109 2007
Umidità relativa (%) - - - - - - - - - - - - -
Eliofania assoluta (ur) 2.9 3.7 4.6 5.6 6.9 7.1 8.1 7.3 5.2 4.1 2.4 2.3 5
Vent (diresion -nodi) NW 2.3 SE 2.4 SE 2.6 SE 2.8 SW 2.7 SW 2.6 SW 2.5 SE 2.4 E 2.3 E 2.3 SE 2.3 NW 2.2 2.4

Corbetta la gh'ha on clima caratteristich di pianur settentrionai italian cont inverna fregg e abbastanza rigid e estat che a risentan da temperadur elevaa; la piovosità l'è concentraa principalment in autunn e in primavera. Al paes l'è part da la zòna climatica E.
Fenòmen estrem s'hinn verificaa durant la famusa nevicada dal 1956 che l'aveva investii la Pianura Padana ma anca in occasion di ondadi dal còld di ultim ann.

Geografia politica

[Modifega | modifica 'l sorgent]

Al territòri da Corbetta al confina a òvest e a sud-òvest con Magenta e Robecch sul Niviri, a sud con Cassinetta da Lugagnan e Albairaa, a sud-est cont Cislian, a es-nord-est con Vittuòn e infin a nòrd cunt Sastevan e Arlun.

Dent i sò confin sa troeuvan divers località e quattar frazion: Scorian, Castillasc (de' Stampi), Sciarell e Battuel; chii ultim chì a voeult hinn denuminaa come ona sola frazion cont al nòmm da Sciarell-Battuel, derivaa dal fatto ch'hinn duu pòst visin.
Milan l'è al centar pussee visin, dal qual dista ona ventina da chilòmeter anca se par importanza e disponibilità da servizzi al centar pussee visin al pò vess consideraa la confinanta Magenta.

L'epoca romana

[Modifega | modifica 'l sorgent]

In dal IV secol a.C. a Corbetta gh'eva on primm insediament gall-celtic, sostituii poeu da ona tribù da celt-ligur e, atorna al II secol, da ona colònia romana (e chì s'hinn trovaa altar votiv dedicaa ai dei Mani, a Gioeuv e ai matròn sacre, divinità tutelar da la famiglia). La vicinanza da Milan, che poeu l'è divenuu sed imperial, e l'ubicazion su vie romann a podevan nò cert favorì al svilupp civil da Curia Picta (ò Curia Pincta), in da la qual la gh'eva la sed fòrsi on magistrat pubblich (Curia=senaa).

Dai Longobard a Carlo Magno

[Modifega | modifica 'l sorgent]

Dòpo al cròll de l'impero roman e l'assedi da Milan ad òpera da Uraia, nevod da Vitis, capp di Gòtt, in dal 539 d.C., la cittaa l'ha conossuu on aument da la popolaziòn, accogliend i esul provenient dal capploeugh.

L'è da cal period chì la diffusiòn in dal nòrd Italia dal cristianesim, al qual l'eva rivaa anca a Corbetta, coma l'è dimostraa anca dal ritruoament in dal 1971 da la basilica paleocristiana sòtta al paviment da la gesa da San Vittor.
In dal 569 d.C., l'arirv di longobard segnaa da ona miglior legislaziòn e da la comparsa di primm document che parlan espressament da la presenza dal borgh.[2] On document dal 1162 l'è la prima voeulta in cui Curia Picta la vegn ufficialment indicaa cont al nòmm da Corbetta: la vegn definii Curbitum dal stòrich Vippon,[3] Corio-picta dal stòrich Landolfo[4] e ancamò Curia-pincta.

Enrich al Leon al sa sottomett a Federico Barbarossa, 1181.

In dal IX secol la borgada e al castell da Corbetta a passevan sòtta la signoria da l'Arcivescuo da Milan e in di att pubblich da l'epoca fin al XII secol hinn denominaa Curia Picta Sanctii Ambrosii ò anca Castrum Sanctii Ambrosii. In d'ona bolla dal 1162, papa Alessandar III conferma a l'arcivescov Umbert I da Pirovano e a la soa gesa tucc i diritt e possess, senza tuttavia menzionà al pòst ed al castell da Corbetta, che sa pensa fussan giamò perduu a favor da l'Impero. In dal 1037 l'ardeva fiera la lòtta tra l'Arcivescouv