Và al contegnud

Canton Tesin

De Wikipedia

Lombard Occidental

Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada.
Canton Tesin
Canton
Canton Tesin - Bandera Canton Tesin - Stema
Canton Tesin - Sœmeanza
Canton Tesin - Sœmeanza
Dats aministrativ
Nom ofiçal Ticino
Stat Svìzzera
Capital Belinzona
Lengue ofiçai lengua italiana
Oltre lengue Lengua walser, lengua italiana, lombard e Lenga dij segn dla Svìssera italian-a
Nassida 1803
Politega
President
Orgen lejislativ Gran Consili
Territore
Coordinade 46°19′N 8°49′E / 46.316667°N 8.816667°E46.316667; 8.816667
OSM 1687730
Voltituden 238 m s.l.m
Superfix 2 812,15 km²
Abitants 358 903 ab.
(31 dicember 2024)
Densitaa 127.63 ab./km²
Confin Canton Grison, Canton Uri, Canton Vales, Piemont, Lombardia, Pruvincia de Com, Pruvincia de Vares e Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula
Fus orari UTC+01:00 e UTC+02:00
Varie
Codex ISO 3166 CH-TI
Prefiss 091
Sigla autom. TI
Cl. climatega
Cl. sismega
Localizazion
Canton Tesin - Localizazion
Canton Tesin - Localizazion
Sit istituzional


El Canton Tesin (in Todesch, Frances e Romanc Tessin; Talian: Ticino) l'è 'l canton püssee a süd de la Sguizzera. El ciapa el sò nom del fiüm Tesin che 'l ghe passa in del mezz, de la funt al Pass de la Nuvena (tudesch: Nufenenpass) al Lagh Magiur.

La lengua ufficial del Canton Tesin l'é 'l Talian. L'è parlaa departutt anca 'l lombard occidental (variant ticinesa), ma l'è minga recognussuda a nivel ufficial. El Canton Tesin el forma, insemma ai val Mesolcina, Calanca, Bargaja e Pos'ciav (del Canton Grison), la Svizera Taliana.
In del Comun de Bosch/Gürin on quejivun el parla on patovaa todesch, el "Guriner/Guryner Titsch" o "Ditsch" (dialett de la lengua Walser).

I dialet lumbard del cantun

[Modifega | modifica 'l sorgent]

I dialet del Cantun Tesin poden vess spartii in düü grüp: quei sota al Munt Scender e quei che se tröven sura de quel. I dialet del Sotascender (quei de la zona de Ciass, Mendris e Lügan) hin cumpagn assee di dialet cumasch e varesot parlaa in Italia; i dialet del Surascender (zona de Belinzona, Lucarn e di vai