Velocity

velocity

Subclass of	vector quantity, ISQ derived quantity, physical quantity, quality process profile
Follows	displacement
Followed by	Acceleration
Discoverer or inventor	Pierre Varignon
ISQ dimension	${\mathsf {L}}{\mathsf {T}}^{-1}$
Defining formula	${\boldsymbol {v}}={\frac {\mathrm {d} {\boldsymbol {r}}}{\mathrm {d} t}}$
In defining formula	${\boldsymbol {v}}$, ${\boldsymbol {r}}$, $t$
Recommended unit of measurement	m/s, kilometre per hour
Stack Exchange tag	https://physics.stackexchange.com/tags/velocity

Velocity də shima ngaltəram kasoye nasha laa təgəndoye lan. Shidə asutə muhim suro kinematicsben, dalami mechanics kurebedəwo təgəndo awowa zahirbe bayanjinma. Velocity də shima nəm nguwu vector ye, ma'ananzə magnitude-a zawal-a indiso məradətəna sha bayantəro (velocity vector). Daraja scalarbedə (nəmngəwu) velocitybedə sha speed lan bowotin, nəmngəwudəwo mitalan ngaltinma second woson (m/s au m⋅s-1) suro SI (Nizam Dunyabe) nizamben. Misallo, "mita 5 second woson" scalar, amma "mita 5 second woson gədi" də vector. Kaso faltə mbejiro waljiya, zawal au indiso, daji awodə acceleration sədin gultin.

Ma'ana Dawu-dawu velocitybe Dajiram velocity awolaye loktu laan shima nanzǝ faltǝnzǝwo. Δ s {\displaystyle \Delta s}, yaktə loktudəbe, Δ t {\zaye fəletəbe \Delta t}, isawulan cedo. v ̄ = Δ s Δ t . {\zaye fǝletabe {\bar {v}}={\frac {\Delta s}{\Delta t}}.}

Velocity tiyibe

Misal velocity vs. graph loktube-a, kuru nəmkam ndikate velocity v kəla y-axisben, acceleration a (layi tangent kəli yakkədə daraja accelerationbe na gade-gaden kəla curveben wakilzayin) kuru na faltə s (na kərnawu cidiya curvebedən.) Velocity tiyi awolabedə shima datəram velocitybewo loktə kuriro karəngəjinlan. Loktə ndaso yayi t, raktə somtin futə derivativebe nasha loktəben: v = lim Δ t → 0 Δ s Δ t = d s d t . {\displaystyle {\alama {v}}=\lim _{{\Delta t}\to 0}{\frac {\Delta {\alama {s}}}{\Delta t}}={\frac {d{\alama {s}}}{dt}}.}

Suro equation adəben, suro awo falben asutin na cidiya velocityben kuru loktəben (v vs. t graph) shima faltəwo, s. Suro kalma somtəben, integral kəndo velocitybe v(t) də shima kəndo faltəbewo s(t). Suro fotodəyen, adə na yellow cidiya curvebedə'a tilojin. s = ∫ v

d t . {\zaye fəletəbe {\alama kura {s}}=\int {\alama kura {v}}\ dt.}

Shi raayi velocity tiyibedə burolan awo asutinbaro turin yaye, waneye velocity do awodəbe bəlawurozə gozə kojinro gotin loktudən letə koljiya.

Nəm gade-gade ndikate kaso-a velocity-a Hawar kura: Kaso

Nəmngəwu kinematicbe awowa sənanabe: nəmngəwu m, na r, nəmcintə v, nəmgana a. Sandi kalma speed-a velocity-adə ngəwusoro faidatin futu awo laaye lejinro, kalma ilmu kimiyabedən sandidə gade. Kasodə, nəmkura scalarbe velocity vectorbedə, futu awodəbe kasonzə lejin bas fəlejin, amma kasodə awodəbe kasonzə-a zawalnzə-a fəlejin.

Velocity sambisoro faltinbaro waljiya, awo laye kasonzǝ sambisoro zawal faltinbaro waljin. Zawal sambisoro faltinbadə awodəga diwal saklan təgəndoro dabcin, adə nankaro, velocity sambisoro faltinbadə maananzə lai saklan təgəndo kaso sambisoro faltinbalan.

Misallo, moto do awa fal lan kilomita 20 lan lejin də, diwal kokorrata lan, kasonzə sambisoro faltin ba, amma kasonzə sambisoro faltin ba dalil zawalnzə faltin nankaro. Daji, motodə acceleration sədinro gotəna.