Kontentke ótiw

Microsoft Office

Wikipedia — erkin enciklopediya
Microsoft Office
Baǵdarlamashı Microsoft
Dáslepki shıǵarılıwı 1990-jıl, 1-oktyabr
Jazılǵan tili C++ (backend)
C++ hám C# (API/UI)
Operaciyalıq sistemaları Microsoft Windows
MS-DOS (qollanıwdan shıǵarılǵan)
Miyrasxorı Microsoft 365
Standartı Office Open XML (ISO/IEC 29500)
Tiller 102 til
Túri Ofis baǵdarlamalar paketi
Licenziyası Sınaq licenziyası, korporativ licenziyalaw yamasa SaaS
Veb-saytı office.com

Microsoft Office, MS Office yamasa tek Office — bul Microsoft kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan ofis baǵdarlamalar paketi hám (burın) klient programmaları, server programmaları hám xızmetler shańaraǵı retinde belgili. Bill Geyts tárepinen 1988-jıl 1-avgustta COMDEX kórgizbesinde járiyalaǵan Office paketiniń birinshi versiyası Microsoft Word, Microsoft Excel hám Microsoft PowerPoint baǵdarlamaların qamtıdı, bul úshewi de Office óniminiń tiykarǵı ónimleri bolıp qala beredi. Waqıttıń ótiwi menen Office paketi aytarlıqtay ósip, OneNote hám Outlook sıyaqlı baǵdarlamalardı qostı; ol ulıwma sonday-aq VBA skript tilin paydalanıw arqalı joqarı dárejede keńeytildi.

Házirgi waqıtta tekst processorın (Word), elektron keste baǵdarlamasın (Excel), prezentaciya baǵdarlamasın (PowerPoint), jazba júrgiziw baǵdarlamasın (OneNote) hám elektron poshta klientin (Outlook) óz ishine aladı; Windows versiyası sonıń menen qatar maǵlıwmatlar bazasın basqarıw sistemasın (Access) qamtıydı. Microsoft Office aldın stol ústi, mobil hám veb-qosımshalardı usınǵan; usılardıń ishinen tek stol ústi paketi ǵana házirgi kúnge deyin qollap-quwatlanbaqta.

Office 2013 versiyasınan baslap Microsoft kompaniyası Microsoft 365 baǵdarlamasın (burınǵı Office 365) Microsoft Office-ti alıwdıń tiykarǵı quralı retinde alǵa ilgeriletti: ol jazılıw biznes modeli boyınsha programmalıq támiynat penen basqa xızmetlerdi paydalanıwǵa imkaniyat beredi, al paydalanıwshılar dástúrli licenziyalıq shártler menen satılatuǵın Office-tiń «lokal» relizlerine shártli túrde kirmeytuǵın jańa imkaniyatlar menen bultlı esaplawlar integraciyasın qosqanda, jazılıwdıń pútkil múddeti ishinde programmalıq támiynatqa funkciyalıq jańalawlardı aladı. 2017-jılı Office 365-ten túsken tabıs dástúrli licenziyalardı satıwdan ozıp ketti.

Microsoft kompaniyası turaqlı licenziyası bar Office paketin satıwdı dawam etpekte, onıń eń sońǵı versiyası — Office 2024[1][2][3].

Komponentler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Tiykarǵı qosımshalar menen xızmetler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  • Microsoft Word — bul Microsoft Office paketine hám óndiristen shıǵarılǵan Microsoft Works baǵdarlamasınıń ayırım basılımlarına kiretuǵın tekst processorı. Wordtıń 1983-jıl gúz ayında shıǵarılǵan birinshi versiyası MS-DOS operaciyalıq sistemasına arnaldı hám kompyuter tıshqanshasın kóplegen paydalanıwshılarǵa tanıstırdı. Word 1.0 baǵdarlamasın tıshqansha menen birge pakette satıp alıwǵa bolatuǵın edi, degen menen ol talap etilmegen. LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Macintoshqa arnalǵan Word óz paketine jaqınıraq WYSIWYG imkaniyatların qosıwǵa háreket etti. Macqa arnalǵan Word 1985-jılı shıqtı. Macqa arnalǵan Word Microsoft Wordtıń birinshi grafikalıq versiyası boldı. Dáslebinde ol óziniń tiykarǵı formatı retinde patentlengen .doc formatın ámelge asırdı. Degen menen, Word 2007 bul formattı eskirgen dep atap, keyin ala Ecma International ashıq format retinde standartlastırılǵan Office Open XML formatına ústemlik berdi. Portable Document Format (PDF) hám OpenDocument (ODF) formatların qollaw Windowsqa arnalǵan Word baǵdarlamasına birinshi ret Word 2007 ushın Service Pack 2 arqalı engizildi[4].
  • Microsoft Excel — bul dáslebinde ústemlik etken Lotus 1-2-3-penen básekilesip, sońında onnan ozıp ketken elektron keste redaktorı. Microsoft Mac OS ushın Exceldiń birinshi versiyasın 1985-jılı hám birinshi Windows versiyasın (Mac penen teńlestiriw ushın 2.05 bolıp nomerlengen) 1987-jıl noyabrde shıǵardı.
  • Microsoft PowerPoint — bul ekranda kórsetiwge hám bayanatshı tárepinen usınılıwǵa yamasa plyonkalarǵa ya slaydlarǵa basıp shıǵarılıwǵa bolatuǵın tekstten, grafikadan hám basqa obektlerden turatuǵın slayd-shoular jaratıw ushın paydalanılatuǵın prezentaciya baǵdarlaması.
  • Microsoft OneNote — bul qoldan jazılǵan yamasa terilgen jazbalardı, súwretlerdi, ekran bóleklerin hám audio túsindirmelerdi jıynaytuǵın jazba júrgiziw baǵdarlaması. Jazbalardı Internet yamasa tarmaq arqalı basqa OneNote paydalanıwshıları menen bólisiwge boladı. OneNote dáslebinde hár qanday Microsoft Office 2003 basılımına kirmeytuǵın avtonom qosımsha retinde usınıldı. Degen menen, OneNote sońında Microsoft Officetiń tiykarǵı komponentine aylandı; Microsoft Office 2013 shıǵarılıwı menen birge OneNote barlıq Microsoft Office usınıslarına engizildi. OneNote sonday-aq Office on the web servisindegi veb-qosımsha, Windows ushın shártli biypul (keyin ala biypul) stol ústi qosımshası, Windows Phone, iOS, Android hám Symbian ushın mobil qosımsha, sonday-aq Windows 8 yamasa keyingi versiyaları ushın Metro stilindegi qosımsha retinde de qoljetimli.
  • Microsoft Outlook (Outlook Express, Outlook.com yamasa vebke arnalǵan Outlook penen shatastırmaw kerek) — bul Office 97-den baslap Windows Messaging, Microsoft Mail hám Schedule+ ornın basqan jeke informaciyanı basqarıwshı (jeke menedjer); ol elektron poshta klientin, kalendardı, tapsırmalar menedjerin hám mákan jay kitabın qamtıydı. Mac OS sistemasında Microsoft 1990-jıllardıń ayaǵında Outlooktıń birneshe versiyasın usındı, biraq tek Microsoft Exchange Server menen birge paydalanıw ushın. Office 2001 sistemasında ol Microsoft Entourage dep atalatuǵın, sál ózgeshe imkaniyatlar jıynaǵı bar alternativ qosımshanı engizdi. Ol Office 2011 sistemasında Entourage ornın basıp, Outlooktı qayta engizdi[5].
  • Microsoft OneDrive — bul paydalanıwshılarǵa fayllardı sinxronlawǵa hám keyin ala olarǵa veb-brauzerden yamasa mobil qurılmadan kiriwge múmkinshilik beretuǵın fayl xosting servisi.
  • Microsoft Teams — bul jumıs ornındaǵı chattı, ushırasıwlardı, jazbalar menen qosımshalardı biriktiretuǵın platforma.

Tek Windowsqa arnalǵan baǵdarlamalar

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  • Microsoft Publisher — bul tiykarınan kitapshalardı, belgilerdi, kalendarlardı, qutlıqlaw xatların, vizitkalardı, informaciyalıq byulletenlerdi, veb-saytlardı hám ashıq xatlardı joybarlaw ushın paydalanılatuǵın Windowsqa arnalǵan stol ústi baspa qosımshası. Publisher 2026-jılı óndiristen toqtatıladı[6].
  • Microsoft Access — bul relyaciyalıq Access Database Engine (burınǵı Jet Database Engine) sistemasın grafikalıq paydalanıwshı interfeysi menen hám programmalıq támiynattı islep shıǵıw quralları menen biriktiretuǵın Windowsqa arnalǵan maǵlıwmatlar bazasın basqarıw sisteması. Microsoft Access maǵlıwmatlardı Access Database Engine tiykarındaǵı óziniń formatında saqlaydı. Ol sonday-aq basqa qosımshalarda hám maǵlıwmatlar bazalarında saqlanǵan maǵlıwmatlardı tikkeley importlay aladı yamasa baylanısa aladı[7].
  • Microsoft Project — bul waqıyalardı baqlawǵa hám tarmaqlıq diagrammalar menen Gant diagrammaların islewge arnalǵan, heshqanday Office paketine kirmeytuǵın Windowsqa arnalǵan joybarlardı basqarıw qosımshası
  • Microsoft Visio — bul heshqanday Office paketine kirmeytuǵın Windowsqa arnalǵan diagramma hám blok-sxema islew qosımshası.

Mobil qosımshalar

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  • Office Lens — bul mobil qurılmalarǵa optimallastırılǵan súwret skaneri. Ol hújjetti (mısalı, vizitka, qaǵaz, markerlik taqta) kamera arqalı túsiredi, sonnan keyin súwrettiń hújjet bólegin dúzetedi. Nátiyjeni Word, OneNote, PowerPoint yamasa Outlook baǵdarlamalarına eksportlawǵa yamasa OneDrive sistemasında saqlawǵa, Poshta arqalı jiberiwge yamasa Fotogalereyaǵa ornalastırıwǵa boladı.
  • Office Mobile — bul Android hám iOS sistemalarına arnalǵan Word, Excel hám PowerPoint baǵdarlamaların bir qosımshaǵa biriktiretuǵın hám tez jazbalar islew, PDF fayllarına qol qoyıw, QR kodların skanerlew hám fayllardı tasıw sıyaqlı jańa imkaniyatlardı kirgizetuǵın biriktirilgen Office mobil qosımshası[8].
  • Office Remote — bul mobil qurılmanı Word, Excel hám PowerPoint baǵdarlamalarınıń stol ústi versiyaları ushın aralıqtan basqarıw pultine aylandıratuǵın qosımsha.

Server qosımshaları

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  • Microsoft SharePoint — bul Microsoft Office penen biriktiriletuǵın vebke tiykarlanǵan birlesken platforma. 2001-jılı iske qosılǵan SharePoint tiykarınan hújjetlerdi basqarıw hám saqlaw sisteması retinde satıladı, biraq ónim júdá beyimlesiwshi bolıp tabıladı hám onı paydalanıw shólkemler arasında aytarlıqtay ózgeshelenedi. SharePoint xızmetlerine mınalar kiredi:
    • Excel Services — bul Microsoft Excelge uqsas elektron kestelerdi qayta islew serveri.
    • InfoPath Forms Services — bul Microsoft InfoPathǵa uqsas formalardı tarqatıw serveri.
    • Microsoft Project Server — bul Microsoft Projectke uqsas joybarlardı basqarıw serveri.
    • Microsoft Search Server
  • Skype for Business Server — bul operativ xabarlar menen videokonferenciyalarǵa arnalǵan real waqıttaǵı kommunikaciyalar serveri.
  • Microsoft Exchange Server — bul poshta serveri hám kalendar serveri.

Veb-xızmetler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  • Microsoft Sway — 2014-jıl oktyabrde shıǵarılǵan prezentaciya veb-qosımshası. Ol sonday-aq iOS hám Windows 10 sistemalarına arnalǵan jergilikli qosımshası bar.
  • Delves — bul Office 365 paydalanıwshılarına ózleriniń elektron poshtaların, ushırasıwların, kontaktların, sociallıq tarmaqların hám OneDrive sistemasında yamasa Office 365-tegi saytlarda saqlanǵan hújjetlerin izlewge hám basqarıwǵa múmkinshilik beretuǵın xızmet.
  • Microsoft Forms — bul Office 365 Education jazılıwshıları ushın qoljetimli onlayn sorawnama islew quralı.
  • Microsoft To Do — bul tapsırmalardı basqarıw servisi.
  • Outlook.com — bul paydalanıwshı interfeysi Microsoft Outlookqa uqsas biypul veb-poshta.
  • Outlook on the web — Outlook.com-ǵa uqsas, biraq jáne de keń hám tek Office 365 penen Microsoft Exchange Server usınısları arqalı ǵana qoljetimli veb-poshta klienti.
  • Microsoft Planner — bul Microsoft Office 365 platformasında qoljetimli jobalaw qosımshası.
  • Microsoft Stream — bul Office 365 Academic yamasa Enterprise licenziyası bar korporativ paydalanıwshılarǵa arnalǵan video bólisiw xızmeti.
  • Microsoft Bookings — bul Microsoft Office 365 platformasındaǵı ushırasıwlardı bronlaw qosımshası.

Vebke arnalǵan Office

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Office for the web — úsh veb-qosımshanı: Word, Excel hám PowerPointtı qamtıytuǵın Microsoft Officetiń biypul veb-versiyası. Bul usınısqa sonıń menen qatar Outlook.com, OneNote hám OneDrive kirdi; olarǵa biriktirilgen qosımshalardı almastırǵısh arqalı kiriwge boladı. Paydalanıwshılar bul servistiń Office Online Server dep atalatuǵın lokal versiyasın SharePoint, Microsoft Exchange Server hám Microsoft Lync Server menen birlesip jeke bultlarda ornata aldı[9].

Vebke arnalǵan Word, Excel hám PowerPoint Office Open XML faylların (docx, xlsx, pptx), sonday-aq OpenDocument faylların (odt, ods, odp) jergilikli túrde asha, qayta isley hám saqlay aldı. Olar sonday-aq burınǵı Office formatları bar fayllardı (doc, xls, ppt) asha aldı, biraq redaktorlanǵannan keyin olar jańa formatlarǵa túrlendirildi. Parol menen shifrlanǵan Office faylları ashılmadı. Makrosları bar fayllardı brauzer qosımshalarında ashıwǵa bolatuǵın edi, biraq makroslarǵa kiriw yamasa olardı orınlaw múmkin emes edi[10][11][12]. 2013-jıldıń iyul ayında Word PDF hújjetlerin kórsetiw yamasa olardı Microsoft Word hújjetlerine túrlendiriw imkaniyatına iye boldı, degen menen hújjettiń formatlanıwı túpnusqadan ózgeriwi múmkin edi[13]. 2013-jıl noyabrde qosımshalar real waqıttaǵı birlesken avtorlıqtı hám fayllardı avtomat saqlawdı qollay basladı.

Office for the web paketinde Access hám Publisher baǵdarlamaların qosqanda, Officetiń tolıq stol ústi versiyalarında bar birqatar keńeytilgen imkaniyatlar bolǵan joq. Degen menen, paydalanıwshılar «Stol ústi qosımshasında ashıw» (Open in desktop app) buyrıǵın tańlay aldı; bul ondaǵı keńeytilgen imkaniyatlardı paydalanıw ushın hújjetti olardıń kompyuterindegi yamasa qurılmasındaǵı Officetiń stol ústi versiyasında ashatuǵın edi[14][15].

Office for the web-tiń Jeke (Personal) basılımı SkyDrive (keyin ala OneDrive) hám Office Live Workspace sıyaqlı burınǵı servislerdiń ornın basıp, Office.com arqalı jámiyetshilikke biypul usınıldı. Korporaciya arqalı basqarılatuǵın versiyaları Office 365 arqalı qoljetimli boldı[16]. 2013-jıldıń fevralında kiriwsiz-aq SkyDrivetaǵı fayllardı qaraw hám qayta islew imkaniyatı qosıldı[17]. Servis sonıń menen qatar korporativlik ortalıqta SharePoint qosımshası retinde yamasa Office Web Apps Server arqalı jeke ornatılıwı múmkin edi[9]. Microsoft sonday-aq Office paketinde basqa da veb-qosımshalardı usındı, mısalı: Outlook Web App (burınǵı Outlook Web Access)[18], Lync Web App (burınǵı Office Communicator Web Access)[19], Project Web App (burınǵı Project Web Access)[20]. Sońıń menen bir qatarda, Microsoft Office documents-ti veb-saytta Office on the web arqalı qaraw ushın Online Doc Viewer atı menen servis usınadı[21].

2017-jılı Office for the web Microsoft 365 penen almastırıldı; xızmet, sonıń ishinde burınǵı Word, Excel hám PowerPoint veb-qosımshaları endi qoljetimsiz[22].

Ulıwma imkaniyatları

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Microsoft Officetiń kóplegen versiyaları (sonıń ishinde Office 97 hám keyingileri) ózleriniń vidjetler jıynaǵın paydalanadı hám anıq operaciyalıq sistemaǵa tolıq sáykes kelmeydi. Bul standart menyular reńli, jalpaq kórinetuǵın, kóleńkeli menyu stili menen almastırılǵan Microsoft Office XP menen 2003-te eń ayqın bayqaladı.

Microsoft Officetiń belgili bir versiyasınıń paydalanıwshı interfeysi kóbinese Microsoft Windowstıń keyingi versiyasına qattı tásir etedi, mısalı:

  • Office 4.3-tiń úskeneler paneli, reńli túymeleri hám kúlreń túsli 3D kórinisi Windows 95-ke qosıldı.
  • Office 2007-de engizilgen lenta (ribbon) Windows 7 hám keyingi versiyalar menen birge keletuǵın birneshe baǵdarlamalarǵa biriktirildi.
  • Office 2013-tiń (2012-jılı shıqqan) tegis, qutı tárizli dizaynı Windows 8 diń jańa paydalanıwshı interfeysin jańalawda qaytalandı.

Microsoft Office paydalanıwshıları sırtqı maǵlıwmatlarǵa Office Data Connection (.odc) fayllarında saqlanǵan jalǵanıw specifikaciyaları arqalı kire aladı[23].

Barlıq platformalardaǵı Office sońǵı jılları serverlik fayllardı (belgili waqıt rejiminde) de, offlayn fayllardı da (qol menen saqlanǵan) qayta islewdi qollaydı. Serverlik fayllardı (belgili waqıt rejiminde) qayta islewdi qollaw dáslebinde (házirgi túrinde) OneDrive (burınǵı SkyDrive) engizilgennen keyin payda boldı. Biraq, Officetiń eski versiyalarında da serverlik fayllardı qayta islew imkaniyatı bar (atap aytqanda Office 2007).

Windows ta, Office ta programmalıq támiynattı jańartıw ushın servis-paklerdi paydalandı. Office-te jıynalmaytuǵın servis-relizleri boldı, olar Office 2000 Service Release 1-den keyin toqtatıldı. Endi Windows penen Office programmalıq támiynattı jańalawdıń boljawlı (aylıq, yarım jıllıq hám jıllıq) shıǵarılıw sxemalarına ótti.

Office-tiń burınǵı versiyalarında jiyi Easter eggs-ler boldı. Mısalı, Excel 97 quramında jetkilikli túrde funkcional ushıw simulyatorı boldı.

Fayl formatları hám metamaǵlıwmatlar

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Office 2007-ge shekemgi Microsoft Office OLE Compound File Binary Format tiykarındaǵı patentlengen fayl formatların paydalandı[24]. Bul maǵlıwmatlardı bólisetuǵın paydalanıwshılardı birdey programmalıq platformanı qabıllawǵa májbúr etti[25]. 2008-jılı Microsoft ekilik Office formatlarınıń tolıq hújjetlestiriwin júklep alıw ushın biypul qoljetimli etti hám Open Specification Promise sheńberinde usı ekilik formatlardı paydalanıw yamasa ámelge asırıw ushın hár qanday itimal patentlik huqıqlardı biypul berdi[26][27]. Burın Microsoft bunday hújjetlestiriwdi biypul, biraq tek ótinish boyınsha ǵana usınatuǵın edi[28].

Office 2007 den baslap, Ecma International hám ISO/IEC tárepinen standartlastırılǵan hám de járiyalanǵan versiyadan ózgeshe bolǵanına qaramastan, ádepki fayl formatı Office Open XML versiyası boladı. Microsoft Open Specification Promise[29] sheńberinde formatlar texnologiyasına patentlik huqıqlar berdi hám Microsoft Officetiń burınǵı versiyalarına, sonıń ishinde Office 2003, Office XP, Office 2000[30] hám Mac OS X-ke arnalǵan Office 2004 ushın biypul júklep alıwǵa bolatuǵın túrlendirgishlerdi qoljetimli etti. Office Open XML-diń úshinshi tárep ámelge asırıwları Windows platformasında (LibreOffice, barlıq platformalar), macOS platformasında (iWork '08, NeoOffice, LibreOffice) hám Linux-ta (LibreOffice hám OpenOffice.org 3.0) bar. Sonıń menen bir qatarda, Office 2010, Office 2007 ushın Service Pack 2 hám Macqa arnalǵan Office 2016 hújjetlerdi ashıw hám saqlaw ushın OpenDocument Format (ODF) formatın qollaydı – 1.2 versiyası (2015 ISO/IEC standartı) emes, tek eski ODF 1.0 (2006 ISO/IEC standartı) ǵana qollaydı.

Microsoft Office hújjetlerinen metamaǵlıwmatlardı alıp taslaw múmkinshiligin usınadı. Bul hújjet tuwralı sırlı maǵlıwmatlardıń onıń metamaǵlıwmatları arqalı sırtqa aǵıp ketiwi keńnen járiya bolǵan waqıyalarǵa juwap retinde islendi[31]. Metamaǵlıwmatlardı joq etiw birinshi ret 2004-jılı, Microsoft usı maqsette Office 2003/XP ushın Remove Hidden Data Add-in dep atalatuǵın quraldı shıǵarǵan gezde qoljetimli boldı[32]. Ol Office 2007 sistemasına Document Inspector (Hújjet inspektorı) dep atalatuǵın funkciya túrinde tikkeley biriktirildi.

Keńeytiw

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Office paketiniń baslı imkaniyatı — paydalanıwshılar menen úshinshi tárep kompaniyalarınıń arnawlı buyrıqlar menen qánigelestirilgen funkciyalardı qosıw arqalı qosımshanıń imkaniyatların keńeytetuǵın qosımshalardı (plaginlerdi) jaza alıw imkaniyatı. Jańa múmkinshiliklerdiń biri — Office Store dúkanı[33]. Plaginler menen basqa qurallardı paydalanıwshılar júklep ala aladı[34]. Islep shıǵıwshılar óz qosımshaların Office Store dúkanında satıw arqalı aqsha taba aladı. Tabıs baǵdarlamashı menen