ჹინაარსზე გადასვლა

pH

Checked
მასალა ვიკიპედიიდან — áƒ—áƒáƒ•áƒ˜áƒĄáƒŁáƒ€áƒáƒšáƒ˜ ენáƒȘიკლოპედია
სჼვადასჼვა ნივთიერების pH-ი
მარილმჟავა (1 მოლ/ლ)
0
მჟავა წყალი
<1.0
ბაჱარეა
<1.0
კუჭის წვენი
2.0
ლიმონი
2.4-2.6
კოლა
2.5
ძმარი
2.5-2.9
áƒ€áƒáƒ áƒ—áƒáƒźáƒáƒšáƒ˜
3.5
ლუდი
4.5
ყავა
5.0
ჩაი
5.5
მჟავა წვიმა
< 5.6
რძე
6.5
წყალი
7.0
ნერწყვი
6.5-7.4
სისჼლი
7.38-7.42
ზჩვის წყალი
8.2
საპონი
9.0-10.3
ნაჱრიუმის áƒ°áƒ˜áƒžáƒáƒ„áƒšáƒáƒ áƒ˜áƒąáƒ˜
11.5
áƒ©áƒáƒŁáƒ›áƒ„áƒ áƒáƒšáƒ˜ კირი
12.5
კაუსჱიკური სოდა
14.0

pH, წყალბადის მაჩვენებელი (ლათ. pondus Hydrogenii — „წყალბადის წონა“) — წყალჼსნარების მჟავიანობის რაოდენობითი მაჼასიათებელი. ჱოლია — , სადაáƒȘ წყალჼსნარებჹი იონების თერმოდინამიკური áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒŁáƒ áƒáƒ‘áƒáƒ (მოლ/ლ). წყალი დისოáƒȘირდება და იონებად. ამ პროáƒȘესის წონასწორობის მუდმივა

(22°C),

სადაáƒȘ , და წყლის, და -იქ ჹესაბამისი áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒŁáƒ áƒáƒ‘áƒ”áƒ‘áƒ˜áƒ (მოლ/ლ). ავჩნიჹნოთ K჏ (წყლის იონური ნამრავლი), მივიჩებთ: K჏= (22°C), ვინაიდან 1ლ წყალი ჹეიáƒȘავს 1000/18.016=55.56 მოლწყალს, áƒĄáƒŁáƒ€áƒ—áƒ წყალჹი, ისევე როგორáƒȘ ნებისმიერ ნეიჱრალურ ჼსნარებჹი და, მაჹასადამე, . თუ ჼსნარს მჟავას დავუმაჱებთ, , თუ ჱუჱეს — .

მჟავა ჼსნარებს დაბალი pH აჄვთ, ჼოლო áƒ«áƒ˜áƒ áƒ”áƒŁáƒš áƒ€áƒŁáƒ«áƒ” ჼსნარებს მაჩალი pH. ოთაჼის ჱემპერაჱურაზე (25 °C) áƒĄáƒŁáƒ€áƒ—áƒ წყალს 7 pH áƒáƒ„áƒ•áƒĄ და არáƒȘ მჟავა და არáƒȘ áƒ€áƒŁáƒ«áƒ” ბუნებას ავლენს.

pH სკალა ლოგარითმული სკალაა და ჼსნარჹი წყალბადის იონების მოლური კონáƒȘენჱრაáƒȘიიქ ათ ლოგარითმს მოიáƒȘავს. áƒŁáƒ€áƒ áƒ ზუსჱად pH არიქ წყალბადის იონის თერმოდინამიკური áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒŁáƒ áƒáƒ‘áƒ˜áƒĄ ათლოგარითმიანი ნეგაჱივი.25 °C ჱემპერაჱურაზე ჼსნარებს, რომელთა მაჩვენებელიáƒȘ pH სკალაზე 7-ზე ნაკლებია მჟავა ბუნება აჄვთ, ჼოლო ჼსნარებს, რომელთა მაჩვენებელიáƒȘ 7-ზე მეჱია, áƒ€áƒŁáƒ«áƒ” ბუნება აჄვთ. pH სკალის ნეიჱრალური მაჩვენებელი ჱემპერაჱურაზე დამოკიდებული და ჱემპერაჱურის მაჱებასთან ერთად 7-ზე დაბლა იწევს. pH სკალის მაჩვენებელი áƒšáƒ”áƒĄáƒáƒ«áƒšáƒáƒ 0-ზე დაბალიáƒȘ იყოს ძალიან ძლიერი მჟავებისთვის ან 14-ზე მაჩალი — ძალიან ძლიერი áƒ€áƒŁáƒ«áƒ”áƒ”áƒ‘áƒ˜áƒĄáƒ—áƒ•áƒ˜áƒĄ.[1]

pH სკალის კონáƒȘეჀáƒȘია პირველად დანიელმა áƒ„áƒ˜áƒ›áƒ˜áƒ™áƒáƒĄáƒ›áƒ, სიორენ პედერ ლაურიáƒȘ სიორენსენმა ჹემოიჩო კარლსბერგის ლაბორაჱორიაჹი 1909 წელს. ჹემდეგჹი 1924 წელს გადაჼედეს áƒ”áƒšáƒ”áƒ„áƒąáƒ áƒáƒ„áƒ›áƒ˜áƒŁáƒ áƒ˜ უჯრედებისთვის განსაზჩვრებებისა და მაჼასიათებლების ჹესამუჹავებლად.[2]

„pH“-ლი „p“-ქ ზუსჱი მნიჹვნელობა საკამათოა, მაგრამ კარლსბერგის áƒ€áƒáƒœáƒ“áƒ˜áƒĄ განმარჱებით, „pH“ „წყალბადის áƒ«áƒáƒšáƒáƒĄâ€œ აჩნიჹნავს.[3] ზოგიერთი ვერსიით „p“ გერმანულ Potenz-ქ აჩნიჹნავს, რაáƒȘასევე áƒ«áƒáƒšáƒáƒĄ ნიჹნავს. სჼვა ვერსიით, „p“ áƒ€áƒ áƒáƒœáƒ’áƒŁáƒš puissance-ქ აჩნიჹნავს, რადგანაáƒȘ კარლსბერგის ლაბორაჱორიის სამუჹაო ენა áƒ€áƒ áƒáƒœáƒ’áƒŁáƒšáƒ˜ იყო. კიდევ ერთი ვერსიით, „p“ ლათინურ ჱერმინს pondus hydrogenii (წყალბადის რაოდენობა), potentia hydrogenii (წყალბადის მოáƒȘულობა) ან პოჱენáƒȘიურ წყალბადს ჹეესაბამება. დჩეისთვის „p“ ათობით კოლოგარითმჹი გამოიყენება და pKa-áƒȘ გამოიყენება მჟავის დისოáƒȘიაáƒȘიიქ მუდმივას აჩსანიჹნავად.[4]

p[OH]-ქა და p[H]-ქ ჹორის ურთიერთმიმართების მაჩვენებელი (წითელი = მჯავური რეგიონი, ლურჯი = áƒ€áƒŁáƒ«áƒ” რეგიონი)

áƒĄáƒŁáƒ€áƒ—áƒ წყალი ნეიჱრალურია. როდესაáƒȘ მჟავა წყალჹი იჼსნება, pH 7-ზე ნაკლებიი ჼდება (25 °C-ზე). როდესაáƒȘ áƒ€áƒŁáƒ«áƒ” ან ალკალი იჼსნება წყალჹი, pH 7-ზე მაჩალია. ძლიერი მჟავის ჼსნარს, როგორიáƒȘაა áƒ„áƒšáƒáƒ áƒŹáƒ§áƒáƒšáƒ‘áƒáƒ“áƒ›áƒŸáƒáƒ•áƒ, 1 მოლ–³ კონáƒȘენჱრაáƒȘიალი pH ნული áƒáƒ„áƒ•áƒĄ. ძლიერი ალკალის ჼსნარს, როგორიáƒȘაა ნაჱრიუმის áƒ°áƒ˜áƒ“áƒ áƒáƒ„áƒĄáƒ˜áƒ“áƒ˜, 1 მოლ–³ კონáƒȘენჱრაáƒȘიალი pH 14 áƒáƒ„áƒ•áƒĄ. ასე რომ pH მაჩვენებელი ძირითადად 0-დან 14-ქ ჹორის მერყეობს, თუმáƒȘა áƒŁáƒáƒ áƒ§áƒáƒ€áƒ˜áƒ—áƒ˜ ან 14-ზე მაჩალი მაჩვენებელიáƒȘ სავსებით áƒšáƒ”áƒĄáƒáƒ«áƒšáƒ”áƒ‘áƒ”áƒšáƒ˜áƒ. pH ლოგარითმული სკალაა dდა ერთი pH ერთეულით განსჼვავება წყალბადის იონის კონáƒȘენჱრაáƒȘიალი ათმაგი სჼვაობის ეკვივალენჱურია.

pH ნეიჱრალობა ზუსჱად 7 (25 °C-ზე) არ არიქ, რადგანაáƒȘ ზოგიერთ ჹემთჼვევაჹი ნეიჱრალობა აჼლო მაჩვენებელია. ნეიჱრალობა აჩნიჹნავს მდგომარეობას, როáƒȘა [H+] = [OH−] (როáƒȘა áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒ•áƒáƒ‘áƒ თანაბარია). როáƒȘა თვითიონიზებადი წყალი [H+]×[OH−] = Kw კონáƒȘენჱრაáƒȘიიქ áƒžáƒ áƒáƒ“áƒŁáƒ„áƒąáƒĄ áƒŹáƒáƒ áƒ›áƒáƒ„áƒ›áƒ˜áƒœáƒĄ, ნეიჱრალობა ლეიძლება ჹემდეგნაირად განისაზჩვროს: [H+] = [OH−] = √Kw, or pH = pKw/2. pK დააჼლოებით 14-ია, მაგრამ დამოკიდებულია იონურ áƒ«áƒáƒšáƒáƒĄáƒ და ჱემპერაჱურაზე. áƒĄáƒŁáƒ€áƒ—áƒ წყალი და áƒĄáƒŁáƒ€áƒ—áƒ წყალჹი áƒœáƒáƒąáƒ áƒ˜áƒŁáƒ›áƒ„áƒšáƒáƒ áƒ˜áƒ“áƒ˜áƒĄ ჼსნარი ნეიჱრალებია, როდესაáƒȘ წყლის დისოáƒȘიაáƒȘია იონების თანაბარ რაოდენობას áƒŹáƒáƒ áƒ›áƒáƒ„áƒ›áƒœáƒ˜áƒĄ.

áƒĄáƒŁáƒ€áƒ—áƒ წყალჹი ჰაერი რბილ მჟავიანობას ავლენს. ეს იმიჱომ ჼდება, რომ წყალი ჰაერიდან ნაჼსირორჟანგს áƒšáƒ—áƒáƒœáƒ—áƒ„áƒáƒ•áƒĄ, რომელიáƒȘ ნელა ბიკარბონაჱად და წყალბადის იონებად გარდაიჄმნება.

  • ORIGINS: BIRTH OF THE PH METER. áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜áƒ ორიგინალიდან — 6 ნოემბერი 2018. áƒȘიჱირების თარიჩი: 11 March 2018.
  • Covington, A. K.; Bates, R. G.; Durst, R. A. (1985). „Definitions of pH scales, standard reference values, measurement of pH, and related terminology“ (PDF). Pure Appl. Chem. 57 (3): 531–542. doi:10.1351/pac198557030531. áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜áƒ (PDF) ორიგინალიდან — 24 áƒĄáƒ”áƒ„áƒąáƒ”áƒ›áƒ‘áƒ”áƒ áƒ˜ 2007.
  • Tetrault, Sharon. The Beckmans. Orange Coast Magazine (June 2002). áƒȘიჱირების თარიჩი: 11 March 2018.
  • Rossotti, F.J.C.; Rossotti, H. (1965). „Potentiometric titrations using Gran plots: A textbook omission“. J. Chem. Educ. 42 (7): 375–378. Bibcode:1965JChEd..42..375R. doi:10.1021/ed042p375.

რესურსები ინჱერნეჱჹი

[áƒ áƒ”áƒ“áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒ áƒ”áƒ‘áƒ | წყაროს áƒ áƒ”áƒ“áƒáƒ„áƒąáƒ˜áƒ áƒ”áƒ‘áƒ]
  1. ↑ Lim, Kieran F. (2006). „Negative pH Does Exist“. Journal of Chemical Education. 83 (10): 1465. Bibcode:2006JChEd..83.1465L. doi:10.1021/ed083p1465.
  2. ↑ Sþrensen, S. P. L. (1909). „Über die Messung und die Bedeutung der Wasserstoffionenkonzentration bei enzymatischen Prozessen“. Biochem. Zeitschr. 21: 131–304. Two other publications appeared in 1909 one in French and one in Danish
  3. ↑ Carlsberg Group Company History Page. Carlsberggroup.com. áƒ“áƒáƒáƒ áƒ„áƒ˜áƒ•áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜áƒ ორიგინალიდან — 18 January 2014. áƒȘიჱირების თარიჩი: 7 May 2013.
  4. ↑ Nþrby, Jens (2000). „The origin and the meaning of the little p in pH“. Trends in Biochemical Sciences. 25 (1): 36–37. doi:10.1016/S0968-0004(99)01517-0. PMID 10637613.
áƒ›áƒáƒ«áƒ˜áƒ”áƒ‘áƒŁáƒšáƒ˜áƒ „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=PH&oldid=4940476“-დან