Putovanje

Tuty članok trěbuje prověrky pravopisa, gramatiky, stilja ili tona.

Možete pomogti Wikipediji, popravivši jego.

Put svily — jedna iz najstarějših putovateljskyh tras v historiji, svezujuča Kitaj s Evropoju.

Putovan‌je jest prěměščan‌je člověka iz jednogo města v drugo prěz věčše razstojan‌je za razne cělje – rekreacija, obrazovan‌je, trgovan‌je, piligrimstvo ili druge. Putovan‌je jest jedna iz najstarějših aktivnostij člověka — ješče v davnosti ljudi putovali za jědoju, trgovju i religijne cělje.

Historija

Davnost

Historija putovanija jest tako stara kako i historija čovečestva. Pervotno «putovanje» bylo gnano neobhodimostju — sledovanjem za stadami životinj i nahodženijem novih resursov jědy. Rane člověčeske migracije iz Afriky, počavšie okolo 60 000 lět prěd n. e., byli motivovane iskaanjem lěpšyh klimatov i zemelj.

S razvojem zemlědělija okolo 10 000 prěd n. e. i tvorenijem prvyh civilizacij, putovanje počalo priobiravati organizovanu formu. Sumercy i Vavilonjany okolo 3000 prěd n. e. bili pionery v tvorenju torgovlinih tras. Drevny Egipt igral klučnu rolju — Nil stal glavnoj arterioj prěnosa ljud, tovara i idej.

Pod vladavoju Cyrus'a VelikogoКира Великого, Persija razvila prostornu mrežu kraljevskih drog, razprostranjenih od Suzy do Sardisa. Pod vladavoju Darius'a IДария I tute dorogy byli koristane za administrativne, vojene i torgovelne cěli.

Bogaty Grěcy i Rimljany putovaly za dokolicom v své lětnje domovy i vily v gradah kako Pompeji i Baje. Sedem čudes světa staly ciljevymi městami za putovateljev. Věčšina drevnogo putovanija byla sdělana v interesy vojny, diplomacije, državnoj gradby ili torgovly; socialne motivacije za putovanje vklučaly posěščanje religijnih měst, festivalov i zdorovstvenih sanatorijej.

Rano hodočešče k buddijskim světiliščam počalo se věčše čem 2000 lět prěd n. e. V 5.–9. věkah n. e., stotine kitajskih buddistov putovaly v Indiju za učenijem u buddijskyh učiteljev, zbiranjem svetih textov i posěšćanjem svetih měst.

Srědnjevěčje: torgovcy, pilgrimi i istraživateli

Marko PoloМарко Поло — jedin iz najznamenitějšyh putovateljev Srědnjevěčja.

V Srědnjevěčju putovanje bylo varijativno po svoim celjam i složnostji. Torgovcy, vojaky, studenty i pilgrimi putovaly po vsej Evropě i dalej. Razvoj Puta svily omogučil torgovlu meždu Kitajem, Persijoju i Evropoju. Put svily nikogda ne byl jedinstvenoj trasoj svyazujučoj Kitaj s Srědizomnomorijem — to bila mreža tras; putovatelji stalkivaly se s stalnim opasnostjami razbojev i nomadskyh najezdov.

Venetsky kupec Marko PoloМарко Поло putoval prěz Aziju od 1271 do 1295 roka, opisujučy svoj pobyt na dvoru vladara Mongolije Kublaj Han'aКублај Хана. Jego zapiski sut byti čitane po vsej Evropě.

Arabsky putovatelj Ibn BattutaИбн Батуты iz Maroka v 14. věku prěvozil razstojanje okolo 120 000 km — věčše čem ljuboj iny putovatelj svojego časa. Njegovo putovanje trajalo okolo 30 lět i obhvatilo Afriku, Aziju i Evropu.

Rane primery putovatelnej literatury vklučajut «Periplus Erythrejskogo mora» (1. věk n. e.) i «Opisanije Grěcije» PausaniaПаусаниa (2. věk n. e.). V pozdnom 16. věku stalo modno dla mladyh evropejskyh aristokratov putovati po Evropě v celju obrazovanija v oblasty iskustva i literatury — toje jest bylo nazyvaemo «Grand Tour».

Věk otkrytij

Kristofor KolumboКристофор Колумбо — moreplavatělj, ktory otkril Ameriku dla Evropejcov v 1492 roku.

V 100 letah od srědine 15. do srědine 16. věka, kombinacija okolnostej stimulirovala ljud iskatj nove trasy. Prvo, k koncy 14. věka, vasna mongolska imperija razpadala se; tako zapadne torgovcy ne mogli byti zaručeny bezopasnym prěhodom po zemlinih trasah. Vtoro, Osmansky Turcy i Venetcy kontrolirovali komercijalne dostupje k Srědizomu morju i drevnim morskim trasam iz Vostoka. Treto, nove nacije na Atlantičeskih obrežjah Evropy bili gotove iskati zamorsku torgovlu i avanturirovati.

V tutom časy Vasko da GamaВаско да Гама otkril morsku trasu v Indiju prěz Afriku v 1498 roku, a Kristofor KolumboКристофор Колумбо dostigl Ameriky v 1492 roku. Tute otkrytija fundamentalno prěměnily obzor člověčeskogo putovanija i znanja o světě.

19. věk: železnica i masovno putovanje

Parovoz — tehničeske otkrytje ktore revolutionizovalo putovanje v 19. věku.

Razvoj železnice v 19. věku fundamentalno prěměnil putovanje. Pervo, putovanje bylo rezervovano za bogatašev i privilegovanih; s razvojem parovoza i železničnyh linij putovanje stalo dostupno za věčše ljud.

Britansky preduzimatelj Tomas KukТомас Кук jest organiziral prvo skupno putovanje železnicom v 1841 roku — od Lesteru do Lufboroa za temperantnički zbor. Kompanija Koks i KingsКокс и Кингс bila jest perva oficijalna putovatelna kompanija, osnovana v 1758 roku.

20. věk: avijacija i globalizacija putovanija

Pervý let bratov RajtРајт v 1903 roku — začatek epohy avijacije.

S uspěšnym pervym letom bratov RajtРајт v 1903 roku, avijacija počala revolucionizovati putovanje. Do srědine 20. věka, komercijalni letovi staly dostupni za širu publiku, radikalno skrativše vrěme putovanija meždu kontinentami.

Po Drugoj světovoj vojně, ekonomicky razvoj i razširenije avijacije vodili k tomu čto putovanje stalo masovom aktivnostju. Razvoj džet-avijacije v 1950-yh i 1960-yh letah ješče věčše uskorił toj proces. Meždunarodni putovatelji počali meriti se ne v tysačah, ale v milijardah.

Celji putovanija

Ljude putujut za raznimi celjami:

• Rekreacija i odpočinek — putovanje za dokolom, relaksacijoju i novymi impressijami
• Obrazovanije — putovanje za nabytjem znanja, izslědovanjem novih kultur i historije
• Torgovlja i poslo — putovanje za ekonomičnimi celjami, pregovorami i konferencijami
• Hodočešče — putovanje k svetim místam za religijnimi celjami
• Istraživanje — putovanje v neznane ili malo izslědovane oblasti
• Medicina — putovanje za léčenijem ili zdorovstvenim pobytom
• Migracija — dolgotrajno prěměščenije za stalnim žitelstvom

Typy putovanija

Po sredstvě prěvoza

Karavana — tradicijny sposob putovanija prěz pustinje i stepi v drevnostji.

• Pěšo — najstarěšy sposob putovanija; do sučasnih dnev koristany v hodočešću i pohodu
• Na konju — od okolo 3500 prěd n. e. konj byl glavno sredstvo dalnogo putovanija
• Vodoj — rěky, mora i okeany oduvek bili glavnymi trasami putovanija
• Karavanom — organizovana skupina putovateljev, osobito po Putu svily
• Železnicom — od 19. věka; revolutioniziralo masovno putovanje
• Avtomobilom — od počely 20. věka; dal osobnu slobodu prěmještanja
• Samolotom — od srědine 20. věka; učinilo globalno putovanje brzym i dostupnim

Po cělji

• Kulturnoje putovanje — posěščanje muzejov, historičnih pamjatnikov, festivalov
• Prirodno putovanje — posěščanje nacionalnih parkov, planin, mora
• Avanturistično putovanje — pěšačenje, alpinizm, rafting, skakanje s padabranom
• Gastronomično putovanje — putovanje za poznanjem měznih kulinarnih tradicij
• Naučno putovanje — ekspedicije za naučnymi celji