Jack Tramiel
 (2007)  | |
| Biografía | |
|---|---|
| Nacemento | valor descoñecido 13 de decembro de 1928 Łódź |
| Morte | 8 de abril de 2012 (83 anos) Monte Sereno |
| Causa da morte | insuficiencia cardíaca |
| Actividade | |
| Campo de traballo | Emprendedor |
| Ocupación | emprendedor, empresario |
| Empregador | Atari Corporation (1984–1996) Commodore International (1958–1984) |
 | |
Jack Tramiel, nado o 13 de decembro de 1928 en Łódź, Polonia, e finado o 8 de abril de 2012 en Monte Sereno, EUA, foi un empresario e sobrevivente do Holocausto polaco-estadounidense, coñecido sobre todo por fundar Commodore International.[1] O PET, o VIC-20 e o Commodore 64 son algúns dos ordenadores domésticos producidos mentres dirixía a empresa. Tramiel formou máis tarde Atari Corporation despois de mercar os restos da Atari, Inc. orixinal á súa empresa matriz.[2]
Traxectoria
[editar | editar a fonte]De Auschwitz a Nova York
[editar | editar a fonte]Nado en Polonia en 1928 nunha familia xudía,[3] Idek Tramielski foi deportado cos seus pais ao gueto de Łódź antes de ser trasladado ao campo de concentración de Auschwitz e posteriormente ao campo de traballo de Ahlem-Hanover, onde morreu o seu pai. Foi liberado polo exército estadounidense en abril de 1945.[4]
En novembro de 1947, emigrou aos Estados Unidos, alistouse no exército e adoptou o nome de Jack Tramiel.[5] Aprendeu a reparar equipamento de oficina, en particular máquinas de escribir. En 1953, mentres traballaba como taxista en Nova York, comprou un taller de reparacións no Bronx e renomeouno como «Commodore Portable Typewriter». Despois dedicouse á importación de máquinas de escribir de Europa. En 1955, para sortear as restricións administrativas, fundou «Commodore Business Machines» en Toronto, Canadá.[6].
Durante a década de 1960, a competencia xaponesa levou a Tramiel a buscar novos negocios para a súa empresa. Seguindo o consello do seu principal investidor, o canadense Irving Gould, visitou o Xapón para atopar unha forma de contrarrestar as industrias locais e volveu con novas ideas.[7]
Commodore: calculadoras e ordenadores
[editar | editar a fonte]
En 1970, comezou a orientar a súa empresa cara á produción de calculadoras electrónicas, obtendo compoñentes de Texas Instruments. Pero en 1975, Texas Instruments entrou no mercado con produtos a prezos imbatibles que levaron á maioría dos competidores á quebra. Commodore escapou por pouco dese destino. Non obstante, Tramiel necesitaba atopar un novo provedor de compoñentes, mesmo se iso significaba adquirir un. A elección recaeu en MOS Technology, a empresa que desenvolvera o procesador 6502, que se perfilaba como un éxito fenomenal. En 1976, MOS Technology converteuse nunha división de Commodore.[8]
Chuck Peddle, o deseñador do 6502, conseguiu convencer a Tramiel de que as calculadoras serían superadas axiña polos microordenadores. Mostroulle un prototipo que se convertería no Commodore PET 2001. Vendido por 599 dólares, este modelo tivo un grande éxito, especialmente nas escolas. Despois da marcha de Peddle en 1980, Tramiel encargou aos seus equipos a actualización do microcomputador, o que levou á creación do Commodore VIC-20, que tamén alcanzou récords de vendas. En 1982, apareceu unha versión mellorada do produto: o Commodore 64 (ou C64), que se convertería no ordenador persoal máis vendido do mundo, con case 22 millóns de unidades vendidas.[5][8] O éxito de Commodore baséase pois na optimización dos custos de produción. A empresa rexistrou unha facturación de mil millóns de dólares dous anos despois.[5]
Cando Texas Instruments entrou no mercado dos microordenadores, Tramiel lanzou unha guerra de prezos ao baixar o prezo do C64 a 199 dólares.[8] As vendas disparábanse, pero os beneficios evaporábanse rapidamente. A finais de 1983, un consello de administración de Commodore en pánico decidiu separarse deste executivo imprudente.
A aventura Atari
[editar | editar a fonte]Acompañado por algúns membros do seu antigo equipo, Tramiel contraatacou fundando unha nova empresa, Tramel Technology, Ltd., para desenvolver un ordenador capaz de competir cos produtos xaponeses. Mentres busca un centro de produción e distribución para os seus produtos, descobre que Warner Communications está a vender a súa filial de videoxogos, Atari, que ten serios problemas financeiros. O 3 de xullo de 1984, Tramel Technology adquiriu Atari Corporation — a división de consumo de Atari, que producía a liña de ordenadores Atari de 8 bits e os videoxogos de Atari,[9] pero non os xogos de arcade[8] — e nomeou aos seus fillos Garry e Sam, e máis tarde a Leonard, para postos clave.[10]
Atari conxelou entón todos os proxectos iniciados por Warner, baixou os prezos de todos os produtos e despediu o 90% do persoal. Os enxeñeiros de Commodore únense ao novo equipo, o que leva a que o seu xefe os demande por roubar segredos comerciais. Leonard Tramiel descubriu entón que Atari estaba negociando a adquisición de Amiga, unha empresa fundada por antigos empregados de Atari que desenvolvera un ordenador de 16 bits con capacidades multimedia. Non obstante, xusto cando Jack Tramiel asinaba o acordo para adquirir Atari, os executivos de Commodore contactaran con Amiga, que necesitaba apoio financeiro para desenvolver a súa liña de ordenadores. Tramiel presentou entón unha demanda contra Amiga e Commodore por colusión. O xuízo non tivo lugar ata 1987, o que lles deu tempo a ambos fabricantes para lanzar as súas novas liñas de ordenadores, e resultou nun acordo que esixía o pago de danos a Atari.[11]
En xaneiro de 1985, Jack Tramiel presentou o Atari ST, o modelo destinado a simbolizar o rexurdimento de Atari.[11] Aproveitou a oportunidade para lanzar novas versións dos modelos XL a prezos accesibles: a serie Atari XE (XL Enhanced).[9] A finais da década de 1980, Jack Tramiel decidiu reducir as súas actividades e cedeu a responsabilidade de Atari ao seu fillo Sam. En 1989, a compañía lanzou a Atari Lynx, a primeira videoconsola portátil con pantalla a cor. Porén, non conseguiu gañarlle terreo á Game Boy de Nintendo. En 1993, Atari abandonou a fabricación dos seus exitosos microcomputadores de 16/32 bits e lanzou unha nova consola de xogos, a Jaguar, con compoñentes de 64 bits.[12]
En 1995, Sam Tramiel sufriu un ataque cardíaco, o que obrigou ao seu pai Jack a retomar a dirección da empresa. Ante as enormes perdas, decidiu vender a empresa ao fabricante de discos duros Jugi Tandon Storage, converténdose posteriormente nun dos seus directores. En 1998, JTS quebrou e vendeu Atari ao fabricante de xoguetes Hasbro. A marca foi finalmente vendida en 2001 á empresa francesa Infogrames, que adoptou o nome de Atari en maio de 2003.[13]
Tramiel xubilouse en 1996 e mudouse a Monte Sereno, California, coa súa muller Helen, coa que casou en 1947 pouco despois de chegar aos Estados Unidos.[14] Faleceu en Stanford, California o 8 de abril de 2012.[15]
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Terdiman, Daniel. "Woz, meet Jack Tramiel" (en inglés). CNET Networks, Inc. Consultado o 2008-09-28.
- ↑ Sange, David E. (1984-07-03). "Warner Sells Atari To Tramiel". The New York Times (en inglés). pp. Late City Final Edition, sección D, páxina 1, columna 6, 1115 palabras. Arquivado dende o orixinal o 2016-11-18.
- ↑ Mike Cassidy (2012-04-09). "Commodore 64 pioneer Jack Tramiel lived Silicon Valley's story". San Jose Mercury News (en inglés).
- ↑ Dave Thier (2012-04-09). "Computer Legend and Gaming Pioneer Jack Tramiel Dies at Age 83". Forbes (en inglés).
- 1 2 3 Luke Johnson (2006-08-06). "The Maverick: How Commodore won and lost the computer market". The Daily Telegraph (en inglés).
- ↑ André Loranger, p.167
- ↑ "Early Commodore History!" (en inglés). Running. Arquivado dende o orixinal o 2010-03-23. Consultado o 2021-04-12.
- 1 2 3 4 Loranger, André (2000). Dictionnaire biographique et historique de la micro-informatique (en francés). Éditions MultiMondes. pp. 196, 25, 39–40, 167–168. ISBN 978-2-89544-006-2.
- 1 2 "75 Power Players: The Family". Next Generation (en inglés) (11): 57. novembro de 1995.
- ↑ Mace, Scott (1984-08-06). "A New Atari Corp.". InfoWorld (en inglés) 6 (32): 50–52. ISSN 0199-6649.
- 1 2 "How Commodore’s lawsuit slowed Jack Tramiel’s Atari computer plans". Generation Amiga (en inglés). 2026-06-22. Consultado o 2026-07-26.
- ↑ "Clunky". Next Generation (en inglés) (Imagine Media) (4): 41. abril de 1995.
- ↑ John Fox Jr (2012-10-09). "The New Games.com: The Latest From AOL, an Online Gaming Pioneer". huffpost.com (en inglés). Consultado o 2023-04-05..
- ↑ "Jack Tramiel obituary". The Guardian (en inglés). Consultado o 2016-12-13.
- ↑ Douglas Martin (2012-04-10). "Jack Tramiel, a pioneer in computers, dies at 83". The New York Times (en inglés).
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Ligazóns externas
[editar | editar a fonte]- "Jack Tramiel". CHM (en inglés).
