Vai al contenuto

Forment

De Vichipedie, la enciclopedie libare dute in marilenghe.
Forment


Un Spi di forment madûr

Piante cerealicole de famee des Poaceae



Origjin Medi Orient (Miezelune Feconde)
Ativitât Culturâ agricule
Gjenar Cereâl


Un dai cereâi plui coltivâts al mont

Il forment (grano par talian ; non sientific Triticum) al è un cereâl de famee des Graminacee (Poaceae), une des primis piantis cultivadis de umanitât e un dai alimenti fondamentâi par la nutrizion umane tal mont.

Botaniche e varietâts

[cambie | modifiche il codiç]

Le plante dal forment je caraterizade di un fust dret e vueit tal interni e di une spi finâl che e conten i grans (i cariossids).

A esistin variis speciis di forment, ma lis dôs plui impuartantis par l'agriculture e la alimentazion a son:

  • Forment dûr (Triticum durum): al prodûs grans durs e vitreis, ideâi par fa le semole par la paste secje e cierts gjenars di pan.
  • Forment cjenar o môl (Triticum aestivum): al è la specie plui cultivada al mont, doprade soredut par fâ la farine tipe 00, 0, 1, 2 e integrâl par la panificazion e i dolçs.

Storie e origjin

[cambie | modifiche il codiç]

La coltivazion dal forment à tacât cirche 10.000 agns fa te regjon de Miezelune Feconde (Medi Orient), modulant le transizion des societâts umanis dal nomadisim ale sedentaritât e segnant le nassite de agriculture. Cun il passâ dai secui, le sô coltivazion si è spandude in dut il bacin dal Mediterani, de Europe e plui tart tes Americhis e in Australie.

Inte culture de Glee furlane, il forment al è stât par seculs il cereâl plui di prin plan par le produzion dal pan e une risorse economiche fondamentâle par lis fameis agriculis.

Il forment al è une plante une vore resistente che e si adate a diviars climi, ma e cjate lis condizions ideâls tes zonis temperadis. Si divît in:

  • Forment d'invier: seminât tal Autun, al travierse l'invier e al vèn racolt te prime estât.
  • Forment di primevere: seminât te Primevere e racolt tal finâl de istât.

Importanze nutrizionâl e ûs

[cambie | modifiche il codiç]

Il forment al è une font primarie di carboidrâts (soredut amit), al contèn proteine, fibris, vitaminis dal grup B e minerâls come il fiar e il magnesi.

Il gran di forment al ven masanât par otegnî le farine, che je il ingredient principâl par:

  • Il pan
  • Le paste
  • I prodots dal fôr (biscots, pizzis, dolçs)

Une proteine une vore impuartante dal forment al è il glutine, che al dâ elasticitât a le paste durant le lavorazion, permetint la lievitazion.