Edukira joan

Vornay

Wikipedia, Entziklopedia askea
Vornay
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
DepartamenduaCher
BarrutiBourgeseko barrutia
Kantonamenducanton of Baugy
Izen ofizialaVornay
Posta kodea18130
Geografia
Koordenatuak46°58′23″N 2°35′00″E / 46.9731°N 2.5833°E / 46.9731; 2.5833
Mapa
Azalera26,35 km²
Altitudea150 m, 183 m eta 172 m
MugakideakAnnoix, Bussy, Crosses, Dun-sur-Auron, Jussy-Champagne, Saint-Denis-de-Palin eta Osmery
Demografia
Biztanleria584 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 291 (%49,8) (%50,2) 293 alt_right
Dentsitatea22 bizt/km²
vornay.fr

Vornay Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 584 biztanle zituen 26,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Annoix, Bussy, Crosses, Dun-sur-Auron, Jussy-Champagne, Saint-Denis-de-Palin eta Osmery.

Mapa
Vornay eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
VornayVornay
Població amb 310 habitants (2000)Crosses (4,1 km)
Població amb 229 habitants (2000)Annoix (4,3 km)
Població amb 586 habitants (2000)Saint-Just (6,1 km)
Població amb 255 habitants (2000)Osmery (6,9 km)
Població amb 199 habitants (2000)Raymond (7,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 3,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 756 mm-koa da, urtarrilean 11,4 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Dun-sur-Auron udalerrian dago, 10,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 785,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,2 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 5an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,1 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,3 °C) eta hotzena urtarrila (4,0 °C). Urteko prezipitazioa 795 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (77 mm) eta lehorrena otsaila (56 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (13,5 °C) eta hotzena 1963 (9,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Vornay)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.0 4.5 7.7 10.5 14.5 18.1 20.3 20.0 15.9 12.0 7.3 4.6 11.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 66 56 56 66 75 60 66 59 62 76 76 77 795
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,3+1,2+1,1+1,4+1,5+1,3+1,6+0,2+0,6+1,0+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea3004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 293 gizon, 291 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.71
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.72
0.00
 
85-89
 
3.44
1.71
 
80-84
 
1.72
5.12
 
75-79
 
3.44
0.00
 
70-74
 
0.00
3.41
 
65-69
 
1.72
6.83
 
60-64
 
5.15
11.95
 
55-59
 
5.15
10.58
 
50-54
 
6.87
5.12
 
45-49
 
10.31
15.36
 
40-44
 
5.15
3.41
 
35-39
 
8.25
6.83
 
30-34
 
12.03
1.71
 
25-29
 
3.44
1.71
 
20-24
 
0.00
1.71
 
15-19
 
9.97
8.19
 
10-14
 
6.53
6.48
 
5-9
 
3.44
8.19
 
0-4
 
11.68
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vornay udalerrian 584 biztanle zeuden eta 243 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,40 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 33,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

584biztanle
243elkarbizitza-unitate
2,40lagun elkarbizitza-unitateko
179familia
Udalerria
% 34
% 32
% 8
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 179 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (82). Guraso bakarreko 20 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 92 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 25k seme-alaba bakarra zuten etxean, 48k bi, eta 13k hiru edo gehiago.[10]

77
82
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean92
Seme-alaba bat25
Bi seme-alaba48
Hiru seme-alaba9
Lau edo gehiago4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: enplegatuak (% 25,1), eskulangileak (% 22,6), erretiratuak (% 21,4), erdi-mailako lanbideak (% 16,9). Talde nagusia (enplegatuak, % 25,1) Cher departamenduko batez bestekoaren (% 15,2) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,1).[10]

Udalerria
% 17
% 25
% 23
% 21
Cher
% 14
% 15
% 15
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 271 etxebizitza zeuden. Horietatik 243 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (268), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 206 beren jabearen bizilekuak ziren, 34 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

271etxebizitza
243egoitza nagusi
268etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

243
Egoitza nagusia (243)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (13)Hutsik (14)

Etxe mota

268
Etxea (268)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

206
34
Jabeak (206)Alokairuan (34)HLM (8)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (64).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik64
1919-194516
1946-197020
1971-199059
1991-200525
2006-202060

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (135). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (108 etxebizitzatan). 189 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 92 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 142tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela10
3 gela27
4 gela71
5 gela edo gehiago135

Berogailu mota

51
108
74
Gas sarea (1)Fuel-olioa (51)Elektrizitatea (108)Gas botila (9)Bestelakoak (74)

Aparkalekua eta ibilgailuak

189aparkalekua
92ibilgailu 1
142ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 377 biztanleetatik 314 aktibo ziren (% 83,3), horietako 286 lanean (% 75,9) eta 28 langabezian (aktiboen % 8,9).

37715-64 urteko biztanle
% 83,3aktibo
% 75,9lanean
% 8,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,0
25-54 urte% 97,6
55-64 urte% 55,6
Gizonak% 84,3
Emakumeak% 82,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,3
BEPC, brebeta% 22,2
CAP-BEP% 6,5
Batxilergoa% 9,2
Goi-mailako +2% 3,6
Goi-mailako +3/4% 14,3
Goi-mailako +5% 8,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

63 ez-aktibotik 25 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,7), 29 erretiraturik zeuden (% 46,0) eta 10 bestelako ez-aktibo ziren (% 15,9).

Ez-aktiboak

% 40
% 46
% 16
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 10
% 22
% 30
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 73 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 286 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

73enplegu udalerrian
% 63,0soldatapeko
% 37,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.280 eurokoa zen.

26.280 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.730 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 apaindegia.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Vornay udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.208 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1984ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Dun », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Vornay&oldid=11336443"(e)tik eskuratuta