Edukira joan

Viens

Wikipedia, Entziklopedia askea
Viens
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaVaucluse
Izen ofizialaViens
Posta kodea84750
Geografia
Koordenatuak43°53′42″N 5°34′00″E / 43.895°N 5.5667°E / 43.895; 5.5667
Mapa
Azalera34,59 km²
Altitudea610 m, 332 m, 784 m eta 533 m
MugakideakCéreste-en-Luberon, Oppedette, Sainte-Croix-à-Lauze, Simiane-la-Rotonde, Caseneuve, Gignac eta Saint-Martin-de-Castillon
Demografia
Biztanleria626 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 335 (%53,1) (%46,9) 296 alt_right
Dentsitatea18 bizt/km²
mairie-viens.fr

Viens (okzitanieraz Viènç, frantsesez eta ofizialki: Viens) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 626 biztanle zituen 34,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Céreste-en-Luberon, Oppedette, Sainte-Croix-à-Lauze, Simiane-la-Rotonde, Caseneuve, Gignac eta Saint-Martin-de-Castillon.

Mapa
Viens eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ViensViens
Població amb 64 habitants (2000)Gignac (4,1 km)
Població amb 1196 habitants (2000)Céreste (4,7 km)
Població amb 63 habitants (2000)Oppedette (4,8 km)
Població amb 407 habitants (2000)Caseneuve (6,7 km)
Població amb 297 habitants (2000)Vachères (6,9 km)
Població amb 683 habitants (2000)Rustrel (7,3 km)
Població amb 1478 habitants (2000)Reillanne (7,6 km)
Població amb 51 habitants (2000)Montjustin (7,6 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klimaren eta klima mediterraneoren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da, 17,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 836 mm-koa da, urtarrilean 6 euri-egun eta uztailean 3,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa La_Bastide-des-Jourdans udalerrian dago, 12,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 698,1 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (22,2 °C) eta hotzena urtarrila (4,2 °C). Urteko prezipitazioa 809 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (114 mm) eta lehorrena uztaila (32 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,2 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,0 °C) eta hotzena 1984 (10,4 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Viens)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.2 4.6 7.9 11.0 15.3 19.6 22.2 21.6 16.8 12.8 7.9 4.9 12.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 67 47 50 76 72 44 32 41 94 105 114 68 809
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,4+1,4+1,2+1,5+1,8+1,3+1,7+0,4+1,2+1,3+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an Viens udalerrian erroldatutako biztanleak 573 ziren. Familiak 276 ziren, horien artean 89 pertsona bakarrekoak (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 77 emakumeak), 102 seme-alabarik gabeko familiak, 57 seme-alabak dituzten bikoteak, eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 296 gizon, 335 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.49
0.00
 
90-94
 
0.00
1.69
 
85-89
 
1.49
1.69
 
80-84
 
4.48
5.07
 
75-79
 
2.99
6.76
 
70-74
 
5.97
5.07
 
65-69
 
2.99
11.49
 
60-64
 
5.97
13.18
 
55-59
 
7.16
13.18
 
50-54
 
16.12
6.76
 
45-49
 
7.16
5.07
 
40-44
 
2.99
6.76
 
35-39
 
11.64
0.00
 
30-34
 
4.48
1.69
 
25-29
 
1.49
5.07
 
20-24
 
2.99
1.69
 
15-19
 
5.97
8.11
 
10-14
 
2.99
3.38
 
5-9
 
7.16
3.38
 
0-4
 
4.48
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Viens udalerrian 626 biztanle zeuden eta 308 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

626biztanle
308elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
201familia
Udalerria
% 20
% 33
% 11
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 201 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (103). Guraso bakarreko 34 familietatik 24etan ama zen guraso bakarra. 117 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 54k seme-alaba bakarra zuten etxean, 20k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[8]

103
63
34
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean117
Seme-alaba bat54
Bi seme-alaba20
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 536 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 11,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,2).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 12
25-39% 12
40-54% 11
55-64% 26
65-79% 22
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 74
40-54% 74
55-64% 69
65-79% 71
80 +% 53

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,8 izatezko bikotean eta % 7,1 PACS bidez lotuta). % 20,1 ezkongabeak ziren, % 7,6 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 45,3
Ezkongabea% 20,1
Izatezko bikotean% 13,8
Alarguna% 7,6
PACS bidez lotuta% 7,1
Dibortziatuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 25,3), enplegatuak (% 19,2), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 15,9), goi-mailako langileak (% 12,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 25,3) Vaucluse departamenduko batez bestekoaren (% 33,5) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,6).[8]

Udalerria
% 16
% 13
% 9
% 19
% 8
% 25
% 8
Vaucluse
% 9
% 15
% 15
% 14
% 33
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 745 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (422), 312 egoitza nagusiekin alderatuta eta 11 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (612), eta apartamentuak gutxi ziren (101). Egoitza nagusietatik 222 beren jabearen bizilekuak ziren, 71 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 19 doan lagata.[9]

745etxebizitza
312egoitza nagusi
612etxe
101apartamentu

Etxebizitza multzoa

312
422
Egoitza nagusia (312)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (422)Hutsik (11)

Etxe mota

612
101
Etxea (612)Apartamentua (101)

Jabetza egoera

222
71
Jabeak (222)Alokairuan (71)HLM (4)Doan lagata (19)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (95).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik62
1919-194514
1946-197037
1971-199095
1991-200557
2006-202043

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (119). 160 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 197 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 166 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 128tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela12
2 gela27
3 gela71
4 gela82
5 gela edo gehiago119

Berogailu mota

56
81
160
Gas sarea (2)Fuel-olioa (56)Elektrizitatea (81)Gas botila (13)Bestelakoak (160)

Aparkalekua eta ibilgailuak

197aparkalekua
166ibilgailu 1
128ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 347 biztanleetatik 273 aktibo ziren (% 78,7), horietako 232 lanean (% 66,9) eta 41 langabezian (aktiboen % 15,0).

34715-64 urteko biztanle
% 78,7aktibo
% 66,9lanean
% 15,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,5
25-54 urte% 93,9
55-64 urte% 59,4
Gizonak% 78,4
Emakumeak% 77,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 37,5
BEPC, brebeta% 27,3
CAP-BEP% 12,2
Batxilergoa% 19,7
Goi-mailako +2% 14,3
Goi-mailako +3/4% 7,7
Goi-mailako +5% 6,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 15,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

74 ez-aktibotik 17 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,0), 30 erretiraturik zeuden (% 40,5) eta 27 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,5).

Ez-aktiboak

% 23
% 41
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 32
% 15
% 20
% 20
% 10
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 124 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 232 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

124enplegu udalerrian
% 40,3soldatapeko
% 59,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.120 eurokoa zen.

23.120 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.840 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 6 igeltseroak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.[11]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[12]

2000. urtean Viens udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 896 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « La Bastide des Jourdans », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Viens&oldid=11342957"(e)tik eskuratuta