Edukira joan

Vic-en-Bigorre

Vic-en-Bigorre
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
Izen ofizialaVic-en-Bigorre
Posta kodea65500
Geografia
Koordenatuak43°23′08″N 0°03′11″E / 43.3856°N 0.0531°E / 43.3856; 0.0531
Mapa
Azalera31,86 km²
Altitudea192 m, 323 m eta 215 m
MugakideakMaubourguet, Casteide-Doat, Lamayou, Artagnan, Bazillac, Caixon, Camalès, Gensac, La Fitòla, Nouilhan, Pujo, Saint-Lézer, Sanous eta Sarriac-Bigorre
Demografia
Biztanleria4.845 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.589 (%54) (%46) 2.208 alt_right
Dentsitatea152 bizt/km²
vic-bigorre.fr eta mairie-vic-bigorre.fr

Vic-en-Bigorre (frantsesez eta ofizialki: Vic-en-Bigorre) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.845 biztanle zituen 31,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Maubourguet, Casteide-Doat, Lamayou, Artagnan, Bazillac, Caixon, Camalès, Gensac, La Fitòla, Nouilhan, Pujo, Saint-Lézer, Sanous eta Sarriac-Bigorre.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Vic-en-BigorreVic-en-Bigorre
Població amb 478 habitants (2000)Artagnan (2,6 km)
Població amb 393 habitants (2000)Saint-Lézer (2,7 km)
Població amb 385 habitants (2000)Camalès (3,2 km)
Població amb 393 habitants (2000)Caixon (3,7 km)
Població amb 182 habitants (2000)Nouilhan (4,4 km)
Població amb 607 habitants (2000)Pujo (4,4 km)
Població amb 83 habitants (2000)Sanous (4,4 km)
Població amb 174 habitants (2000)Liac (4,7 km)
Població amb 353 habitants (2000)Bazillac (4,8 km)
Població amb 85 habitants (2000)Gensac (5,6 km)
Població amb 131 habitants (2000)Casteide-Doat (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1024 mm-koa da, urtarrilean 10,5 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 937,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea3000350040004500500055001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.208 gizon, 2.589 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.68
 
95+
 
1.04
1.59
 
90-94
 
3.48
3.76
 
85-89
 
4.67
4.89
 
80-84
 
4.87
6.02
 
75-79
 
8.85
7.34
 
70-74
 
7.84
9.51
 
65-69
 
9.81
8.02
 
60-64
 
7.38
7.29
 
55-59
 
5.48
4.76
 
50-54
 
5.56
5.66
 
45-49
 
4.79
5.21
 
40-44
 
5.21
4.80
 
35-39
 
4.48
3.58
 
30-34
 
5.18
3.62
 
25-29
 
3.24
2.04
 
20-24
 
2.90
8.15
 
15-19
 
5.79
5.71
 
10-14
 
3.71
4.39
 
5-9
 
3.32
2.99
 
0-4
 
2.39
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vic-en-Bigorre udalerrian 4.463 biztanle zeuden eta 2.335 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,91 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

4.463biztanle
2.335elkarbizitza-unitate
1,91lagun elkarbizitza-unitateko
1.257familia
Udalerria
% 18
% 28
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.257 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (669). Guraso bakarreko 169 familietatik 144etan ama zen guraso bakarra. 784 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 215k seme-alaba bakarra zuten etxean, 217k bi, eta 41k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 419 bikoteetatik 66tan (% 15,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

669
419
169
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean784
Seme-alaba bat215
Bi seme-alaba217
Hiru seme-alaba36
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 4.297 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 30,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,0). 80 urte edo gehiagoko 604 biztanleetatik 425 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 179 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 16
40-54% 19
55-64% 26
65-79% 33
80 +% 30
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 62
40-54% 60
55-64% 62
65-79% 55
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 36,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 4,7 PACS bidez lotuta). % 27,6 ezkongabeak ziren, % 11,4 alargunak eta % 9,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 36,6
Ezkongabea% 27,6
Alarguna% 11,4
Izatezko bikotean% 10,4
Dibortziatuta% 9,3
PACS bidez lotuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,8), enplegatuak (% 14,3), eskulangileak (% 13,0), erdi-mailako lanbideak (% 9,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,8) Pirinio Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[9]

Udalerria
% 9
% 14
% 13
% 46
% 8
Pirinio Garaiak
% 13
% 17
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.781 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.327 egoitza nagusi ziren, 79 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 374 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.022), eta apartamentuak gutxi ziren (745). Egoitza nagusietatik 1.472 beren jabearen bizilekuak ziren, 803 alokairuan zeuden, 142 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 52 doan lagata.[10]

2.781etxebizitza
2.327egoitza nagusi
2.022etxe
745apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.327
374
Egoitza nagusia (2.327)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (79)Hutsik (374)

Etxe mota

2.022
745
Etxea (2.022)Apartamentua (745)

Jabetza egoera

1.472
803
Jabeak (1.472)Alokairuan (803)HLM (142)Doan lagata (52)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (783).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik266
1919-1945180
1946-1970474
1971-1990783
1991-2005301
2006-2020294

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (997). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.009 etxebizitzatan). 1.615 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.176 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 797tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela49
2 gela209
3 gela476
4 gela596
5 gela edo gehiago997

Berogailu mota

744
1.009
450
Gas sarea (744)Fuel-olioa (99)Elektrizitatea (1.009)Gas botila (25)Bestelakoak (450)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.615aparkalekua
1.176ibilgailu 1
797ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.513 biztanleetatik 1.689 aktibo ziren (% 67,2), horietako 1.476 lanean (% 58,7) eta 214 langabezian (aktiboen % 12,7).

2.51315-64 urteko biztanle
% 67,2aktibo
% 58,7lanean
% 12,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,8
25-54 urte% 83,1
55-64 urte% 51,9
Gizonak% 68,8
Emakumeak% 65,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 24,8
BEPC, brebeta% 17,8
CAP-BEP% 12,4
Batxilergoa% 12,7
Goi-mailako +2% 10,4
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

824 ez-aktibotik 212 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,7), 230 erretiraturik zeuden (% 27,9) eta 382 bestelako ez-aktibo ziren (% 46,4).

Ez-aktiboak

% 26
% 28
% 46
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 21
% 32
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.285 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.476 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

2.285enplegu udalerrian
% 84,3soldatapeko
% 15,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.370 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.370 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.320 €
% 17,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,6

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 323 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 9 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 19 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 35 eraikuntza enpresak ziren, 82 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 17 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 16 finantziazio enpresak ziren, 17 higiezinen enpresak ziren, 30 zerbitzu enpresak ziren, 56 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 82 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 9 igeltseroak, 4 margolariak, 10 zurginak, 6 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 7 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 8 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 37 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 7 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 5 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 1 altzari denda zen, 2 kirol-dendak, 2 drogeria, 2 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Vic-en-Bigorre udalerrian 59 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.344 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Vic-en-Bigorre udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 709 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 283 eta lizeo teknologikoetan 189.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vic-en-Bigorre », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]