Edukira joan

Vandeins

Vandeins
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaAin
Izen ofizialaVandeins
Posta kodea01660
Geografia
Koordenatuak46°13′03″N 5°04′45″E / 46.2175°N 5.0792°E / 46.2175; 5.0792
Mapa
Azalera9,4 km²
Altitudea194 m, 251 m eta 219 m
MugakideakChaveyriat, Mézériat, Montcet, Montracol eta Polliat
Demografia
Biztanleria732 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 353 (%48,7) (%51,3) 372 alt_right
Dentsitatea78 bizt/km²
vandeins.fr

Vandeins Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 732 biztanle zituen 9,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chaveyriat, Mézériat, Montcet, Montracol eta Polliat.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinentalaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da, 4,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1001 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Marlieux udalerrian dago, 20,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 909,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23 °C-koa da, 1971ko urtarrilaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,0 °C) eta hotzena urtarrila (3,1 °C). Urteko prezipitazioa 988 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (108 mm) eta lehorrena otsaila (62 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,7 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,5 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Vandeins)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.1 3.9 7.6 11.1 15.3 19.1 21.0 20.3 15.9 11.9 6.9 3.8 11.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 74 62 65 79 92 76 80 78 88 108 107 82 988
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,2+1,2+1,3+1,3+1,6+0,9+1,20,0+0,5+0,9+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea2003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 372 gizon, 353 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.69
 
90-94
 
2.83
0.00
 
85-89
 
0.00
1.34
 
80-84
 
3.97
3.76
 
75-79
 
3.97
6.45
 
70-74
 
6.80
5.11
 
65-69
 
2.83
3.76
 
60-64
 
6.80
6.45
 
55-59
 
5.38
5.11
 
50-54
 
8.22
5.11
 
45-49
 
3.97
10.22
 
40-44
 
3.97
2.69
 
35-39
 
12.18
7.80
 
30-34
 
6.80
6.45
 
25-29
 
6.80
3.76
 
20-24
 
2.83
7.53
 
15-19
 
3.97
5.11
 
10-14
 
7.93
10.22
 
5-9
 
7.93
6.45
 
0-4
 
2.83
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vandeins udalerrian 732 biztanle zeuden eta 289 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,53 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 34,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

732biztanle
289elkarbizitza-unitate
2,53lagun elkarbizitza-unitateko
222familia
Udalerria
% 35
% 35
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 222 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (101). Guraso bakarreko 19 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 111 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 48k seme-alaba bakarra zuten etxean, 38k bi, eta 24k hiru edo gehiago.[9]

101
101
19
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean111
Seme-alaba bat48
Bi seme-alaba38
Hiru seme-alaba14
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 581 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 87,4).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 5
40-54% 10
55-64% 16
65-79% 19
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 3
25-39% 87
40-54% 82
55-64% 79
65-79% 79
80 +% 53

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 51,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,2 izatezko bikotean eta % 7,7 PACS bidez lotuta). % 20,0 ezkongabeak ziren, % 4,1 alargunak eta % 4,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 51,6
Ezkongabea% 20,0
Izatezko bikotean% 12,2
PACS bidez lotuta% 7,7
Dibortziatuta% 4,3
Alarguna% 4,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,1), eskulangileak (% 21,8), erdi-mailako lanbideak (% 18,3), goi-mailako langileak (% 10,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,1) Ain departamenduko batez bestekoaren (% 28,2) gainetik dago. 24 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 8,3).[9]

Udalerria
% 8
% 10
% 18
% 22
% 30
Ain
% 13
% 18
% 15
% 17
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 328 etxebizitza zeuden. Horietatik 298 egoitza nagusi ziren, 11 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (306), eta apartamentuak gutxi ziren (22). Egoitza nagusietatik 243 beren jabearen bizilekuak ziren, 52 alokairuan zeuden, 9 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[10]

328etxebizitza
298egoitza nagusi
306etxe
22apartamentu

Etxebizitza multzoa

298
Egoitza nagusia (298)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (11)Hutsik (19)

Etxe mota

306
Etxea (306)Apartamentua (22)

Jabetza egoera

243
52
Jabeak (243)Alokairuan (52)HLM (9)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (84).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik47
1919-194521
1946-197019
1971-199059
1991-200561
2006-202084

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (179). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (143 etxebizitzatan). 265 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 99 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 191tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela2
3 gela28
4 gela88
5 gela edo gehiago179

Berogailu mota

44
143
104
Gas sarea (1)Fuel-olioa (44)Elektrizitatea (143)Gas botila (6)Bestelakoak (104)

Aparkalekua eta ibilgailuak

265aparkalekua
99ibilgailu 1
191ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 449 biztanleetatik 371 aktibo ziren (% 82,6), horietako 353 lanean (% 78,6) eta 19 langabezian (aktiboen % 5,1).

44915-64 urteko biztanle
% 82,6aktibo
% 78,6lanean
% 5,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,4
25-54 urte% 97,5
55-64 urte% 69,2
Gizonak% 84,8
Emakumeak% 80,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,5
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 10,7
Batxilergoa% 2,9
Goi-mailako +2% 1,4
Goi-mailako +3/4% 2,8
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

77 ez-aktibotik 37 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 48,1), 28 erretiraturik zeuden (% 36,4) eta 13 bestelako ez-aktibo ziren (% 16,9).

Ez-aktiboak

% 48
% 36
% 17
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 28
% 25
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 58 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 353 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

58enplegu udalerrian
% 48,3soldatapeko
% 51,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.680 eurokoa zen.

27.680 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.990 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1964ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Marlieux », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.